تومورهای ادنتوژنیک در دانشکده دندانپزشکی مشهد را بررسی کردند [48]. در یک تحقیق گذشته‌نگر؛ اطلاعات کلینیکی و هیستوپاتولوژی سه گروه از ضایعات (450 نمونه از ضایعات غدد بزاقی، 1058 کیست ادنتوژنیک و 195 تومور ادنتوژنیک) طی یک دوره 30 ساله مقایسه گردید. اطلاعات بالینی شامل سن، جنس بیمار، مکان ضایعه و تشخیص کلینیکی آنها بوده و طبق نتایج تحقیق؛ تطابق کلی بین تشخیص‌های کلینیکی و هیستوپاتولوژیکی برای کیست‌های ادنتوژنیک، ضایعات غدد بزاقی و تومورهای ادنتوژنیک به ترتیب برابر 3/69 درصد؛ 1/65 درصد و 7/48 درصد بوده است. کیست رزیجوال، موکوسل و ادنتوما در هر گروه، بالاترین تطابق را به خود اختصاص داده بود. براین اساس و در جهت کاهش موارد عدم تطابق، ارائه رویکردهای مناسب و توجه بیشتر به نمای کلینیکی ضایعات ضروری بوده ولی با این حال، ضایعات با نماهای کلینیکی غیراختصاصی نیازمند تشخیص‌های پاتولوژی می‌باشند.
□ رهرو تابان و همکاران (1389)؛ فراوانی تومورهای غدد بزاقی در آرشیو بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی قزوین و بیمارستان قدس این شهر را در سال‌های 1378 تا 1388 (مدت زمان 11 سال) بررسی کردند [49]. تحقیق به صورت توصیفی و با استفاده از داده‌های موجود انجام شده و پرونده تمامی بیماران مبتلا به تومورهای غدد بزاقی بین سال‌های 1388-1378 از بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی قزوین و بیمارستان قدس به عنوان مرکز جراحی سر و گردن استخراج و بازبینی شد. در مجموع؛ 9761 پرونده در بخش‌های پاتولوژی این مراکز بررسی و 64 مورد (65/0 درصد) ابتلاء به تومورهای غدد بزاقی مشاهده گردید. اطلاعات به دست آمده از پرونده‌ها شامل سن، جنس، محل و نوع هیستولوژیک ضایعه بوده و از میان 9761 پرونده، 64 فرد مبتلا به تومورهای غدد بزاقی (32 زن، 32 مرد) تشخیص داده شد. از این میان، 1/67 درصد در غدد اصلی و 9/32 درصد نیز در غدد بزاقی فرعی مبتلا شده و 2/81 درصد تومورها خوش‌خیم و 8/18 درصد هم بدخیم بوده است. تومورهای خوش‌خیم در افراد با میانگین سنی 6/38 سال و تومورهای بدخیم هم در افراد با میانگین سنی 83/45 سال بروز کرده بود. بیماران گروه سنی 25-12 سال همگی دارای تومورهای خوش‌خیم بوده و مبتلایان به تومورهای بدخیم در سنین بالاتر مبتلا شده بودند. شایع‌ترین تومور خوش‌خیم بزاقی پلئومورفیک آدنوما (3/70 درصد) بوده و موکواپیدرموئید کارسینوما (9/10 درصد) هم فراوان‌ترین تومور بدخیم بوده است. غده پاروتید شایع‌ترین محل درگیری تومورهای بزاقی بوده است. براین اساس، تومورهای بزاقی 65/0 درصد از نمونه‌های پاتولوژی موجود در این مراکز را تشکیل داده و پلئومورفیک آدنوما و موکواپیدرموئید کارسینوما هم به ترتیب شایع‌ترین تومورهای خوش‌خیم و بدخیم بوده‌اند.
□ خواجوی و همکاران (1389)؛ خصوصیات تومورهای غدد بزاقی در مراجعین به بیمارستان لقمان حکیم را در یک دوره 10 ساله (از فروردین 1375 تا اسفند 1384) بررسی کردند [50]. در مجموع، 55 بیمار واجد شرایط در تحقیق وجود داشت که 55 درصد آنها مرد و 45 درصد نیز زن بودند. پرونده کلیه بیمارانی که براساس گزارش پاتولوژی، تشخیص قطعی تومور غدد بزاقی داشتند، بررسی شده و سن و جنس، خوش‌خیم یا بدخیم بودن و نوع تومور، سابقه مصرف سیگار، شکایات و نشانه‌های بیماری، محل درگیری، اندازه تومور، نوع درمان و نتیجه آن بررسی و در پرسشنامه ثبت گردید. براساس نتایج تحقیق، تومورهای بزاقی با شیوع بیشتر در دهه چهارم عمر مشاهده شده و میزان بروز موارد بدخیم نیز با افزایش سن افزایش یافته بود. شایع‌ترین تومور در کل و همچنین، شایع‌ترین تومور خوش‌خیم، پلئومورفیک آدنوما (60 درصد) بوده و از میان تومورهای بدخیم نیز، موکواپیدرموئید کارسینوما (3/7 درصد)، بیشترین شیوع را داشته است. شایع‌ترین محل درگیری غده پاروتید بوده (3/87 درصد) و درگیری غدد بزاقی مینور در این گروه از بیماران مشاهده نگردید. استعمال دخانیات در 20 درصد بیماران و تومورهای خوش‌خیم و بدخیم نیز در 63 درصد و 36 درصد بیماران سیگاری و 76 درصد و 23 درصد بیماران غیرسیگاری دیده شد. البته، ارتباط معنی‌داری بین استعمال دخانیات و ابتلاء به تومورهای بزاقی دیده نشد. 8/81 درصد تومورهای بزاقی خوش‌خیم و 2/18 درصد آنها بدخیم بودند. تمامی تومورهای خوش‌خیم با روش جراحی درمان شده و تومورهای بدخیم نیز تحت عمل جراحی محل اولیه تومور و اقدامات تکمیلی متعاقب آن قرار گرفتند. شایع‌ترین شکایت در بیماران، وجود توده بدون درد بوده و کاهش وزن، رشد سریع اخیر توده و ترشح چرکی به داخل دهان از سایر شکایات بیماران بوده است. شایع‌ترین عارضه جراحی پارزی موقت عصب فاسیال و شایع‌ترین شاخه درگیر هم، عصب مارجینال مندیبولار بود که درگیری آن در 7 بیمار (7/12 درصد) مشاهده گردید. یک بیمار دچار هماتوم محل عمل در 24 ساعت اول پس از جراحی شد که با باز کردن زخم و هموستاز درمان گردید. در مجموع، نتایج به دست آمده از تحقیق با آمار گزارش شده درباره سایر جوامع مشابهت فراوانی داشته ولی در آن، شیوع کمتر تومور وارتین و نئوپلاسم‌های غدد بزاقی مینور نسبت به سایر مطالعات قابل توجه بوده است.
فصل سوم:
مواد و روش تحقیق
نوع مطالعه
تحقیق حاضر به صورت توصیفی مقطعی (descriptive cross-sectional) انجام شد.
تکنیک جمع‌آوری داده‌ها
برای جمع‌آوری داده‌ها از تکنیک مشاهده و بررسی پرونده‌های بیماران استفاده شد.
جامعه مورد بررسی
جامعه مورد بررسی بیمارانی بودند که با تشخیص ابتلاء به تومورهای غدد بزاقی در فاصله سال‌های 1350 تا 1388 به بخش آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی مراجعه کرده و مدارک آنها در بایگانی بخش وجود داشته است.
حجم نمونه، شیوه محاسبه آن و روش نمونه‌گیری
در این تحقیق؛ بعد از بررسی کلیه پرونده‌های موجود در بایگانی بخش آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تعداد 165 بیمار مبتلا به این ضایعات شناسایی و مدارک بایگانی شده آنها بررسی گردید. روش نمونه‌گیری در تحقیق به صورت غیرتصادفی آسان بوده و پرونده‌ها به صورت تمام‌شماری (یا سرشماری) بررسی شدند.
متغیرهای تحقیق، نوع و مقیاس سنجش آنها
نام متغیر
نقش
نوع
مقیاس
تعریف کاربردی
واحد اندازه گیری
سن
زمینه‌ای
کمی
گسسته
سال‌های سپری شده از بدو تولد براساس پرونده
سال
جنس
زمینه‌ای
کیفی
اسمی
فنوتیپ فرد براساس پرونده
زن، مرد
نوع تومور

کیفی
اسمی
نوع تومور براساس شواهد موجود در پرونده
خوش‌خیم، بدخیم
موقعیت تومور

کیفی
اسمی
موقعیت تومور در ناحیه دهان، فک و صورت براساس پرونده
کام، غدد تحت فکی، لب و . . .
تشخیص بالینی

کیفی
اسمی
تشخیص‌های بالینی ارائه شده برای تومورها براساس پرونده
کیست، تومور SCC، تومور بدخیم و …
تشخیص هیستولوژی

کیفی
اسمی
تشخیص هیستولوژی ارائه شده برای تومورها براساس پرونده
پلئومورفیک آدنوما، آدنوکارسینوما و …
تومور ماژور

کیفی
اسمی
بلی – خیر
ماژور – مینور
روش اجرای تحقیق
در این تحقیق توصیفی- مقطعی گذشته‌نگر، کلیه پرونده‌های تشکیل شده در بخش آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در فاصله زمانی 1388-1350 بازبینی شده و پرونده‌های با تشخیص تومورهای غدد بزاقی انتخاب و ارزیابی شدند. در ابتدا، با مراجعه به دفاتر بایگانی بخش آسیب‌شناسی دانشکده دندانپزشکی طی 38 سال گذشته؛ مجوزهای لازم برای این کار از مسئولان دانشکده اخذ شده و با در نظر گرفتن تمام موارد ارائه شده به این بخش طی این مدت، کلیه تومورهای غدد بزاقی استخراج شدند. نمونه ها به این شکل مورد بررسی قرار گرفتند که اگر اطلاعات کافی در مورد یکی از متغیرها مثلاً (سن یا جنس و …) وجود نداشت متغیر مورد بررسی از آن نمونه حذف گردید. سپس، لام‌های نمونه‌های مربوطه مورد بازبینی هیستولوژیک قرار گرفته و در صورت بروز هر گونه شک و تردید، نمونه‌های جدیدی از آنها تهیه شد. با مطالعه مجدد نمونه‌ها و در صورت نیاز، انجام رنگ‌آمیزی‌های ضروری اختصاصی تشخیص قطعی روی نمونه‌ها صورت گرفت. در صورتی که در تشخیص جدید، تومور تأیید نمی‌گردید، نمونه‌ها از مطالعه خارج می‌شدند. سپس؛ تومورها براساس یافته‌های بافت‌شناسی و قواعد بین‌المللی (سازمان جهانی بهداشت) برای طبقه‌بندی این تومورها از نظر بدخیم یا خوش‌خیم بودن دسته‌بندی شدند. پس از تأیید قطعی کلیه موارد از هر نوع تومور براساس طبقه‌بندی‌های رایج؛ با استفاده از اطلاعات دیگری که همراه با ارسال نمونه‌ها از طریق برگه‌های خاص به بخش حاصل می‌گردد؛ سن، جنس، مکان درگیری و سایر خصوصیات تومورها بررسی شد. در نهایت، فراوانی تومورها و یافته‌های مرتبط با آنها استخراج گردید.
روش تجزیه و تحلیل آماری
میانگین، انحراف معیار و سایر شاخص‌های آماری نمونه‌ها تعیین و گزارش می‌گردد. علاوه بر این؛ فراوانی مطلق (تعداد) و فراوانی نسبی (درصد) بروز هر یک از انواع مختلف تومورها به همراه جنس، گروه‌های سنی، ماهیت ضایعات از نظر خوش‌خیم یا بدخیم بودن، مینور یا ماژور بودن ضایعات و موقعیت ضایعات مختلف تعیین و ثبت می‌گردد. میانگین سنی نمونه‌های زن و مرد و نیز میانگین سنی مبتلایان برحسب خوش‌خیم یا بدخیم بودن ضایعات با آزمون Student t ارزیابی شده و فراوانی ضایعات بدخیم و خوش‌خیم در مردان و زنان با آزمون chi-square از نظر آماری مقایسه خواهد گردید. در این تحقیق، میزان خطای نوع اول (نوع α) برابر 05/0 در نظر گرفته شده و در صورتی که P value کمتر یا مساوی 05/0 به دست می‌آمد، تفاوت موجود از نظر آماری معنی‌دار فرض می‌شد.
ملاحظات اخلاقی
در این تحقیق، با توجه به اینکه هیچ مداخله‌ای روی بیماران صورت نگرفته و ارزیابی‌ها فقط با استفاده از مدارک موجود در پرونده‌های آنها انجام شده بود؛ هیچ مشکل خاصی از نظر رعایت مسائل اخلاقی وجود نداشت.
فصل چهارم:
نتایج تحقیق
نتایج تحقیق
در این تحقیق، پس از بررسی کلیه پرونده‌های موجود در بخش آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در فاصله زمانی 1388-1350؛ کلاً 9807 نمونه مورد بررسی قرار گرفتند که در بین آنها 165 مورد تومور بزاقی مشاهده گردید. حدود 7/1 درصد از کل نمونه‌ها را تومورهای غدد بزاقی در برمی‌گیرند.
سن
از نظر سنی؛ افراد مورد بررسی دارای محدوده‌ای بین 8 تا 80 سال بوده و متوسط سن آنان؛ 24/17±62/41 سال بود. میانگین سنی افراد دارای تومورهای ماژور 44 و میانگین سنی افراد دارای تومورهای مینور 41 بوده است. میانه سنی نمونه‌ها هم 40 سال برآورد گردید. میانگین سن افراد دارای تومورهای خوش خیم 37 سال و بدخیم 45 سال بوده است. سایر شاخص‌های آماری سن مبتلایان به تومورهای غدد بزاقی در جدول (1-4) نشان داده شده است.
توزیع نمونه‌ها برحسب دهه سنی هم در نمودار (1-4) نشان داده شده است. براساس یافته‌های به دست آمده، توزیع نمونه‌ها برحسب سن نرمال نبوده و به سمت راست افزایش داشته است. به عبارت دیگر، بیشترین فراوانی افراد مورد مطالعه در دهه سوم زندگی بوده است. البته در بررسی تفکیکی تومورهای ماژور و مینور مشاهده گردید که میانگین سنی مبتلایان تومورهای بزاقی در غدد ماژور (44 سال) کمی بیشتر از انواع مینور (41 سال) می باشد.
جدول 1-4: شاخص‌های آماری سن در مبتلایان به تومورهای غدد بزاقی مراجعه کنند به بخش آسیب شناسی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در فاصله زمانی 1350 تا 1388
شاخص
تعداد (میزان)
تعداد افراد دارای سن مشخص
تعداد افراد دارای سن

مطلب مرتبط :   منابع مقاله درموردسلسله مراتب، استان هرمزگان

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید