خواب یکی از نیازای اصلی و لازم انسانه که فواید روحی و جسمی خیلی داره، ازجمله تقویت حافظه، کاهش استرس، افزایش تمرکز، کمک به ثابت نگه داشتن وزن و… . بعضی از مردم به محض اونکه سرشون رو روی بالش می ذارن، خواب شون می بره، اما به خواب رفتن بقیه چندین ساعت طول می کشه یا در طول شب چندبار از خواب بیدار می شن. نداشتن خواب کافی یا باکیفیت، می تونه مشکلات جبران ناپذیری روی بدن داشته باشه. شاید شما بتونین اثرات ظاهری یک یا چند شب بی خوابی رو با چرت زدن در وسط روز و چند لیوان قهوه ازبین ببرین، اما اگه این مشکل دائمی یا طولانی شه، اون وقت شرایط واقعا از کنترل تون خارج میشه. درصد زیادی از مردم با یه جور مشکل خواب دست وپنجه نرم می کنن. اگه شمام جزء این افراد هستین یا کسی رو می شناسین که مدت هاست از بی خوابی و مشکلات خواب شکایت می کنه، مطلب زیر رو ازدست ندین!

 

مشکلات خواب چه هستن؟

مشکلات خواب، شرایطی هستن که بر توانایی خوب خوابیدن به طور منظم اثر می ذارن. این مشکلات چه در اثر یک مشکل سلامتی ایجاد شن، چه به خاطر استرس بیش ازحد باشه، روزبه روز عادی تر می شن.

بیشتر افراد بعضی وقتا به دلیل استرس، برنامه های فشرده و بقیه عوامل بیرونی، مشکلات خواب رو تجربه می کنن. بااین حال هنگامی که این مشکلات به طور منظم اتفاق می افتن و در زندگی روزمره مشکل ایجاد می کنن، ممکنه نشون دهنده ی مشکل خواب باشن.

بسته به نوع مشکل خواب، افراد ممکنه به سختی به خواب برن و در طول روز خیلی احساس خستگی کنن. کمبود خواب می تونه روی انرژی، ایجاد وخو، تمرکز و سلامت کلی اثر منفی بزاره.

در بعضی موارد، مشکلات خواب می تونن نشونه ای از یک مشکل سلامتی جسمی یا روحی باشن. این جور مشکلات خواب معمولا با درمانِ دلیل زمینه ای برطرف می شن. هنگامی که مشکلات خواب در اثر یک مریضی دیگر ایجاد نشده باشن، درمان معمولا شامل ترکیبی از درمانای پزشکی و تغییرات سبک زندگیه.

اگه حدس میزنین که ممکنه یک نوع مشکل خواب داشته باشین، لازمه فورا واسه تشخیص و درمان اون به دکتر مراجعه کنین. مشکلات خواب درصورتی که درمان نشن، مشکلات منفی ایجاد می کنن که می تونن به مشکلات سلامتی بیشتر منجر شن. اونا می تونن بر کارکرد شما در محل کار اثر بذارن، باعث نا آرومی و اختلاف در روابط شن و در توانایی شما واسه انجام فعالیتای روزمره مشکل بسازن.

علائم مشکلات خواب چیه؟

علائم می تونن بسته خیلی و نوع مشکل خواب، متفاوت باشن. اگه مشکلات خواب درنتیجه ی یک مریضی دیگر به وجود اومده باشن، ممکنه علائم مختلف و متنوعی از خود نشون بدن. بااین حال علائم کلی مشکلات خواب عبارت ان از:

  • اِشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن؛
  • احساس خستگی در طول روز؛
  • نیاز شدید به چرت زدن در طول روز؛
  • تحریک پذیری یا استرس؛
  • نداشتن تمرکز؛
  • افسردگی.

چه چیزی باعث مشکلات خواب می شه؟

شرایط، مریضیا و مشکلات خیلی وجود دارن که می تونن باعث بروز مشکلات خواب شن. در خیلی از موارد، مشکلات خواب درنتیجه ی یک مشکل سلامتی زمینه ای به وجود بین.

۱. آلرژیا و مشکلات تنفسی

آلرژیا، سرماخوردگیا و عفونتای دستگاه تنفسی فوقانی می تونن تنفس رو در شب سخت کنن. ناتوانی در تنفس ازطریق بینی هم می تونه باعث مشکلات خواب شه.

مطلب مرتبط :   انتقاد سازنده چیه؛ چیجوری انتقاد کنیم تا بقیه دلخور نشن؟ "

۲. نوکتوریا

نوکتوریا یا تکرر ادرار شبونه ممکنه باعث شه چندین بار در طول شب از خواب بیدار شید که همین در خواب تون مشکل ایجاد می کنه. نبود تعادل هورمونی و مریضیای دستگاه ادراری می تونن در ایجاد این وضعیت نقش داشته باشن. اگه تکرر ادرار شما با خونریزی یا درد همراهه، حتما بی معطلی به دکتر مراجعه کنین.

درد طولانی

درد ثابت و دائمی می تونه به خواب رفتن رو سخت کنه. حتی ممکنه پس از به خواب رفتن، شما رو از خواب بیدار کنه. بعضی از عادی ترین علل درد طولانی عبارت ان از:

  • آرتروز؛
  • سندروم خستگی طولانی؛
  • فیبرومیالژیا (سندرم درد اسکلتی-عضلانی طولانی)؛
  • مریضی التهابی روده؛
  • سردرد همیشگی؛
  • کمردرد همیشگی.

در بعضی موارد، درد طولانی ممکنه با مشکلات خواب زیاد شه. مثلا پزشکان بر این باورند که پیشرفت فیبرومیالژیا ممکنه با مشکلات خواب در رابطه باشه.

استرس و استرس

استرس و استرس، بیشتر بر کیفیت خواب اثر منفی می ذارن. در این شرایط به خواب رفتن یا در خواب ماندن واسه شما سخت می شه. کابوس دیدن، حرف زدن در خواب یا راه رفتن در خواب هم ممکنه خواب تون رو برهم بزنه.

انواع مشکلات خواب چه هستن؟

انواع خیلی مختلفی از مشکلات خواب وجود دارن که بعضی از اونا ممکنه به دلیلِ مشکلات سلامتی زمینه ای ایجاد شن.

۱. بی خوابی

بی خوابی یعنی ناتوانی در به خواب رفتن یا در خواب ماندن. بی خوابی می تونه به خاطر پرواززدگی (jet leg)، استرس و استرس و هورمونا یا مشکلات گوارشی ایجاد شه؛ ممکنه نشونه ای از یک مریضی دیگر باشه. بی خوابی واسه سلامت کلی و کیفیت زندگی شما خیلی مضره و می تونه باعث بروز مشکلات زیر شه:

  • افسردگی؛
  • اِشکال در تمرکز؛
  • تحریک پذیری؛
  • افزایش وزنغ
  • ایجاد مشکل در کارکرد شما در مدرسه یا محل کار.

متأسفانه بی خوابی در آمریکا، خیلی دروغ. تقریبا ۵۰ درصد از بزرگسالان آمریکایی در برهه ای از زندگی شون دچار بی خوابی می شن. این مشکل بیشتر از همه در بین سالمندان و زنان دیده می شه.

سه نوع بی خوابی هست:

  • طولانی: هنگامی که بی خوابی به طور منظم واسه کمه کم یک ماه ادامه داره.
  • متناوب: هنگامی که بی خوابی به شکل دوره ای اتفاق میفته.
  • گذرا: هنگامی که بی خوابی در هر بار فقط واسه چند روز طول می کشه.

۲. آپنه ی خواب

آپنه ی خواب بروز معطلیای تنفسی در طول خوابه. این یک وضعیت پزشکی جدیه که باعث می شه، بدن اکسیژن کمتری دریافت کنه و می تونه شما رو در طول شب از خواب بیدار کنه.

۳. پاراسومنیاها

پاراسومنیاها، گروهی از مشکلات خواب هستن که باعث حرکات و رفتارهای غیرطبیعی موقع خواب می شن. اونا عبارت ان از:

  • راه رفتن در خواب؛
  • حرف زدن در خواب؛
  • ناله کردن در خواب؛
  • کابوسای شبونه؛
  • شب ادراری؛
  • دندان قروچه یا فشردن فکا روی هم.

۴. سندروم پای بی قرار

سندروم پای بی قرار (RLS) یعنی نیاز شدید به تکان دادن پاها. این نیاز بعضی وقتا با حس مورمور شدن و سوزش در پاها همراهه. درحالی که این علائم می تونن در طول روز اتفاق بیفته، اما در شب خیلی عادی تر هستن. RLS بیشتر با مشکلات سلامتی خاص ازجمله ADHD و مریضی پارکینسون مرتبطه، اما دلیل دقیق اون مشخص نیس.

۵. نارکولپسی

نارکولپسی حملات خوابیه که در طول روز اتفاق می افتن. این به اون معناست که شما یهو احساس خستگی می کنین و بی آگاهی به خواب می روید. این مشکل بیشتر می تونه به فلج خواب هم منجر شه؛ وضعیتی که باعث می شه شما قادر نباشید بی معطلی بعد از بیدار شدن از خواب، بدن تون رو حرکت بدین. گرچه نارکولپسی ممکنه به خودی خود رخ بده، اما معمولا به مشکلات عصبی خاصی مثل اسکلروز چندگانه یا ام اس (MS) مربوطه.

مطلب مرتبط :   تربیت اخلاقی از دیدگاه علم روانشناسی

مشکلات خواب چیجوری تشخیص داده می شن؟

دکتر شما اول یک معاینه ی فیزیکی انجام میده و اطلاعاتی در مورد علائم و سابقه پزشکی شما جمع آوری می کنه. ممکنه آزمایشای مختلفی رو واسه شما تجویز کنه، ازجمله:

  • پلی سومنوگرافی (تست خواب): مطالعه ای مربوط به خوابه که سطوح اکسیژن، حرکات بدن و امواج مغزی رو آزمایش می کنه تا مشخص کنه که اونا چیجوری باعث مشکل در خواب می شن.
  • الکتروانسفالوگرام: آزمایشی که فعالیت الکتریکی رو در مغز بررسی می کنه و هرگونه مشکلات احتمالی مربوط به این فعالیت رو شناسایی می کنه.
  • آزمایش خون ژنتیک: یک آزمایش خون که معمولا واسه تشخیص نارکولپسی و بقیه مشکلات سلامتی زمینه ای به کار میره که ممکنه موجب بروز مشکلات خواب شن.

این آزمایشا می تونن در تعیین دوره درمان مناسب واسه مشکلات خواب، خیلی لازم باشن.

مشکلات خواب چیجوری درمان می شن؟

درمان مشکلات خواب می تونه بسته به نوع و دلیل زمینه ای اونا فرق داشته باشه و کلا شامل ترکیبی از درمانای پزشکی و تغییرات سبک زندگیه.

درمانای پزشکی

درمان پزشکی واسه مشکلات خواب ممکنه شامل هر یک از موارد زیر باشه:

  • قرصای خواب آور؛
  • مکملای ملاتونین؛
  • داروی آلرژی یا سرماخوردگی؛
  • داروهای مربوط به مشکلات سلامتی زمینه ای؛
  • دستگاه تنفس یا جراحی (معمولا واسه آپنه ی خواب)؛
  • محافظ (نایت گارد) دندانی (معمولا واسه دندان قروچه).

تغییرات سبک زندگی

ایجاد تغییراتی در سبک زندگی می تونه کیفیت خواب شما رو تا حد زیادی بهبود ببخشد؛ به ویژه هنگامی که به همراه درمانای پزشکی انجام شه. اینا بعضی از تغییراتی هستن که باید درنظر بگیرین:

  • گنجاندن سبزیجات و ماهی بیشتر در رژیم غذایی تون و کاهش مصرف قند (شکر)؛
  • کاهش استرس و استرس به وسیله ورزش کردن؛
  • داشتن برنامه خواب منظم و تعهد به اون؛
  • نوشیدن آبِ کمتر قبل از خواب؛
  • محدود کردن مصرف کافئین، به ویژه در آخرای بعدظهر یا شب؛
  • کاهش مصرف تنباکو و الکل؛
  • خوردن وعدهای کم کربوهیدرات کوچیک تر قبل از خواب

خوابیدن و بیدار شدن در یک ساعت مشخص در هر روز هم می تونه کیفیت خواب شما رو به طور زیادی زیاد کنه. درحالی که ممکنه در آخر هفته ها وسوسه شید تا دیرتر از خواب بیدار شید، اما این کار می تونه بیدار شدن و به خواب رفتن رو در طول هفته کاری واسه شما سخت تر سازه.

چشم انداز مشکلات خواب

اثرات مشکلات خواب می تونن اون قدر خراب کردن کننده باشن که شما به کمک فوری نیاز پیدا کنین. متأسفانه حل مشکلات خواب دراز مدت به زمان بیشتری نیاز داره. بااین حال اگه برنامه درمانی تون رو به دقت دنبال کنین و به طور منظم با دکتر تون در رابطه باشین، درنهایت می تونین راهی واسه شکست دادن این مشکل و داشتن خوابی بهتر پیدا کنین. ممکنه لازم باشه واسه گرفتن اطلاعات بیشتر و در بین گذاشتن اون با دکتر تون، به سایت انجمن پزشکی خواب ایران مراجعه کنین.



Written by 

دیدگاهتان را بنویسید