انتقاد سازنده چیه؛ چیجوری انتقاد کنیم تا بقیه دلخور نشن؟ “

معمولا افراد با شنیدن واژه انتقاد، خاطرات تلخی واسه شون تداعی می شه و در برابر هرگونه انتقادی که از اونا می شه، حالت تهاجمی به خود می گیرن و مقاومت می کنن. با اجرا اصولی که در این نوشته یاد می گیریم، می تونیم تا حد زیادی عاقبتای منفی انتقاد از بقیه رو کاهش بدیم. اینجا با هنر انتقاد سازنده آشنا خواهیم شد.

 

انتقاد خراب کردن کننده و انتقاد سازنده

فرق بین انتقاد خراب کردن کننده و انتقاد سازنده:

  • انتقاد خراب کردن کننده: هیچ گزینه و پیشنهادی واسه بهبود شرایط فعلی ارائه نمی ده. فقط مشکلات رو بی هیچ راه حلی واسه بهتر شدن، میگه. فرد منتقد سعی می کنه مواردی رو که از نظر اون ایراد داره، بگه و بعضی وقتا این انتقاد حس بدی رو در مخاطب ایجاد می کنه. شاید فرد از گفتن این انتقادات منظور خاصی نداشته باشه ولی بعضی وقتا این انتقادات اون قدر سریع و بی پرواست که اعتمادبه نفس فرد انتقادشونده از بین میره و انگیزه ای واسه انجام یا اصلاح کار در فرد باقی نمی موند.
  • انتقاد سازنده: در این روش انتقاد علاوه بر بیان نقاط ضعف، راهکارهایی هم واسه بهبود شرایط پیشنهاد می شه. این نوع انتقاد به فرد کمک می کنه تا علاوه بر شناسایی اشکالات خود با استفاده از راه حلای پیشنهادی در جهت اصلاح مشکلات قدم برداره. در این روش انتقاد، نه تنها اعتمادبه نفس فرد از بین نمی ره، بلکه فرد با اشتیاق بیشتری در جهت رفع مشکلات خود سعی می کنه.

بهترین روش اینه که قبل از بیان هرگونه انتقادی، به بازخورد اون و واکنش فرد انتقادشونده هم فکر کنیم. در این مقاله سعی شده چند راه حل کوتاه اما خیلی کاربردی واسه بیان انتقاد بیان شه:

اصول انتقاد سازنده

۱. در انتقاد سازنده بر رفتاری که دوست داریم، تمرکز می کنیم

بازخورد خوب، چه مثبت و چه منفی بر رفتار تمرکز می کنه. نکته ای که یک انتقاد رو سازنده و یا خراب کردن کننده می کنه، نحوه ی واکنش ما نسبت به اون رفتاره. در انتقاد سازنده، بی توجه به این مسئله که این رفتار از طرف کی و با چه اعتقاداتی سرزدهه، یه قدم بالاتر می ذاریم و به رفتاری اشاره می کنیم که اونو دوست داریم نه اصلاح رفتاری که دیده ایم و دوست نداشته ایم.

مطلب مرتبط :   انتخاب نام برند؛ چه جوری با انتخاب یک نام جذاب به یادماندنی شیم؟

نکته مهم در انتقاد سازنده:

  • به جای گفتن جملاتی مثل: «لطفا این کار رو نکن، من از اون منتفرم» بگید: «به نظرم اگه این جور رفتار می کردی، بهتر بود»

انتقاد کردن با این جملات واسه فرد خیلی خوشایندتره و بهتر هم از طرف اون پذیرفته می شه، چون در این روش شما به شکل شفاف رفتاری رو که دوست دارین میگید و یک راه حل یا گزینه پیشنهادی واسه تغییر ارائه میدید.

۲. در انتقاد سازنده فقط از طرف خودتون صحبت کنین و از کلی انگار پرهیز کنین

مثلا بگید: «من این کار رو دوست ندارم». شاید کمی خودخواهی باشه اما فراموش نکنین شما از قصد، قصد و طرز فکر بقیه آگاه نیستین و فقط می تونین از طرف خودتون حرف بزنین و انتقاد کنین. بخاطر اینم بهتره فقط احساس خود رو از اون کار یا رفتار بگید. مثلا، ممکنه بگید: «وقتی این کار رو انجام می دی، من فلان حس رو دارم.»

در انتقاد سازنده، شما به رفتاری اشاره می کنین که دوست دارین ببینین و بخاطر این باید حس بهتری رو به فرد انتقادشونده منتقل کنین، تا انگیزه ی تغییر رفتار در اون به وجود بیاد.

نکته ی مهم در بازخورد سازنده:

  • نگید: «وقتی این کار رو می کنی، من این احساس رو دارم.» بهتره بگید: «اگه به جای این کار فلان کار رو بکنین، احساس بهتری در مورد شما دارم.»

۳. انتقاد سازنده و مؤثر باید خیلی خاص باشه

انتقاد خوب تا جایی که ممکنه، باید خاص باشه. هرچه فرد مقابل جزئیات بیشتری از رفتار مطلوب مورد نظر شما بدونه، آسون تر می تونه اونو بکنه.

اصلا لازم نیس در مورد رفتاری که دوست ندارین صحبت کنین؛ بهتره فقط از فرد بخواهید به شکل ی دیگری بکنه.

نکته ی مهم در بازخورد سازنده:

  • کافیه از فرد بخواهید کاری رو که شما دوست دارین، بکنه و اصلا به رفتار قبلی اون اشاره نکنین. مثلا بگید: «ممکنه این کار رو بکنین؟ اگه این کار رو بکنین، لطف بزرگی به من کردین.»

این شاید در بلندمدت راه حل مناسبی نباشه، اما رفتاری رو که شما دوست دارین به شکل ای مناسب و البته مؤثر به فرد نشون می ده.

مطلب مرتبط :   انتخاب رنگ مو؛ چیجوری بهترین رنگ موی مناسب با پوست رو انتخاب کنیم؟

۴. بهتره سریع به هر رفتاری واکنش نشون بدین

اصلا خوب نیس تا بین رفتاری که از فرد سر می زنه و واکنش شما به اون رفتار فاصله زیادی باشه.

واسه اینکه بازخورد اثر خوبی بر فرد انتقادشونده داشته باشه، باید فوری و با کمترین فاصله انجام شه. تا تنور داغه، نون رو بچسبونید. وقتی زمان زیادی از اون رفتار بگذره، موضوع تازگی خود رو از دست می ده و واکنش شما به اون رفتار هم دیگر اثر خوبی نخواهد داشت.

اگه به خاطر چیزی که اتفاق افتاده عصبانی هستین، بهتره کمی صبر کنین تا آروم شید بعد نسبت به اون رفتار واکنش نشون بدین.

نکاتی که همیشه باید به خاطر داشته باشین:

  • عصبانی نشید!
  • سعی نکنین انتقام بگیرین، کمی صبر کنین تا آروم تر شید و بعد در مورد موضوعی که عصبانی تون کرده، صحبت کنین.
  • موقع عصبانیت، انتقاد کردن رو بی خیال شید. بیان هر گونه انتقادی موقع عصبانیت تنها موجب دلخوری می شه.

۵. بازخورد باید شنیده شه تا تأثیرگذار باشه

انتقاد باید زمانی بیان شه که فرد آمادگی شنیدن داشته باشه. مطمئنا وقتی هر دو نفر عصبانی یا خسته هستن زمان مناسبی واسه بیان انتقاد نیس. باید زمانی رو واسه انتقاد کردن انتخاب کنین که فرد آمادگی شنیدن و پذیرش انتقاد رو داشته باشه.

چند تا نکته مهم رو یادداشت کنین و سعی کنین در اولین فرصت سر صحبت رو باز کنین. آسمان و ریسمان نبافید و صاف برید سر اصل مطلب. کلی انگار نکنین، تنها نکاتی رو که یادداشت کردین با لحن خوب و صمیمی بگید.

قبل از انتقاد کردن از کسی، اول کمی با کفشای اون راه برید

قبل اینکه هرگونه انتقادی بکنین، چه مثبت و چه منفی، به این فکر کنین که اگه شما جای اون فرد بودین، دوست داشتین چیجوری رفتار می کردین و دوست داشتین بقیه با شما چیجوری رفتار کنن.

انتقاد چیجوری بیان شه تا واسه شما قابل قبول باشه؟

این سؤال رو از خودتون بپرسید و سعی کنین بی رودربایستی به اون جواب بدین.

اگه مطمئن شدید که جواب درست به این سؤال رو پیدا کردین، اونو با بقیه هم در بین بذارین.

برگرفته از: skillsyouneed