الکترونیکی دانشگاه زنجان
( دانشگاه آزاد اسلامی
( دانشگاه بین المللی ایرانیان
( دانشگاه مجازی شیراز
( دانشگاه تربیت مدرس
( دانشگاه شریف
اندکی بعد از اقدام دانشگاه ها از روش آموزش مجازی بخش آموزش و پرورش کشور نیز فعالیت هایی را در این زمینه شروع کرده است(نصیری،۱۳۸۳).
پیشینه تحقیق:
تحقیقات داخلی:
– جوادی فرد(۱۳۹۰)در رساله پایان نامه خود با عنوان”بررسی تطبیقی آموزش الکترونیکی در کشورهای انگلستان،ژاپن و ایران”از میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه،این سه کشور را با روش نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونه انتخاب کرد و با روش تحقیق توصیفی-پیمایشی به این نتایج رسید:مسئولین کشور انگلستان با در نظر گرفتن شرایط و مقتضیات زمان اقدام به طراحی و برنامه ریزی های خاص نموده اند و با پیگیری این برنامه ها،مسائل و مشکلات مربوطه را به نحو احسن حل و فصل نموده اند و از لحاظ سیر تاریخ و تحول آموزش الکترونیکی این کشور پیش تر اقدام به تاسیس موسسات آموزش از راه دور و آموزش الکترونیکی،نموده است و دو کشور ژاپن و ایران با فاصله زمانی نه چندان زیاد نسبت به تاسیس چنین موسساتی اقدام نموده اند و نیز هر سه کشور برای توسعه و بهبود آموزش الکترونیکی اهداف و خط مشی هایی را در نظر گرفته اند که برخی از آنها در میان سه کشور مشترک بوده است و برخی بر اساس مقتضیات خاص کشور هامتفاوت می باشد.هر سه کشور از شیوه های متنوعی در ارائه آموزش الکترونیکی بهره می برند و دو کشور انگلستان و ژاپن با توجه به مهیا بودن زیر ساخت های لازم شیوه های ارائه،نسبت به ایران از کیفیت بهتری برخوردارند.و نیز در کشور های انگلستان و ژاپن تعامل بخش های خصوصی و دولتی نسبت به ایران در زمینه توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و اجرای طرح ها در راستای توسعه و گسترش آموزش الکترونیکی،بسیار مشهود است.
– خرازی و اسفندیاری مقدم(۱۳۸۸)در تحقیق خود با نام “امکان سنجی اجرای آموزش مجازی برای تولید کنندگان بخش کشاورزی”، با ابزار زمینه یابی (پیمایشی) ، سعی در سنجش امکان پذیری آموزش مجازی برای تولید کنندگان بخش کشاورزی نمودند. در این تحقیق که جامعه آماری آن شامل دو گروه کارشناسان آموزش مجازی و گروه مجریان و مربیان آموزشی شاغل در وزارت جهاد کشاورزی استان تهران بود، نتایج زیر به دست آمد: اجرای آموزش مجازی برای تولیدکنندگان بخش کشاورزی امکان پذیر است، امکان اجرای آموزش مجازی به هر دو روش همزمان و غیر همزمان وجود دارد، اجرای این آموزش ها فقط برای دروس نظری دوره های آموزشی و ترویجی امکان پذیر است.
– ربیعی (۱۳۸۸) در ” بررسی اثر بخشی دوره های آموزش مجازی از دیدگاه اساتید و دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۸۷” با روش توصیفی- پیمایشی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته و جامعه آماری اساتید و دانشجویان آموزش مجازی در دانشگاه فردوسی مشهد، نتیجه گرفت که از نظر دانشجویان اثر بخشی این دوره ها نامطلوب گزارش شده است.
– نادری (۱۳۸۸) در تحقیق خود با نام “بررسی رابطه میان سبک های یادگیری با موفقیت تحصیلی فراگیران مقطع کارشناسی ارشد دوره های آموزش مجازی دانشگاه تهران”در جامعه آماری دانشجویان ارشد این دوره ها، با روش نمونه گیری تصادفی ۱۴۸ دانشجو را در سال تحصیلی ۸۷-۸۶ در ۴ رشته تحصیلی به عنوان نمونه انتخاب کرد.ابزار این پژوهش پرسشنامه و روش تجزیه و تحلیل داده های آن،ضریب توافقی دو طرفه و آزمون خی دو بود.نتایج حاکی از آن بود که بین سبک های یادگیری با موفقیت تحصیلی دانشجویان به جز سبک یادگیری جذب کننده بطور کلی رابطه معناداری وجود ندارد.
– تقی زاده(۱۳۸۷) نیز تحقیقی با نام”مقایسه آموزش الکترونیکی و غیر الکترونیکی در پیش بینی تغییرات خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نور در سال تحصیلی ۸۷-۸۶ “انجام داد.در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده ها،علاوه بر استفاده از شاخص های آماری چون فراوانی،درصد،میانگین و انحراف معیار از روش آمار استنباطی ،آزمون کوواریانس و آزمون t مستقل استفاده شد.نتایج حاصل از پژوهش مزبور عبارت است از:
۱.میزان خلاقیت دانشجویان آموزش الکترونیکی بیشتر از دانشجویان غیر الکترونیکی بوده است.
۲.پیشرفت تحصیلی دانشجویان مجازی بیشتر از دانشجویان نیمه حضوری دانشگاه پیام نور بوده است و آنها عملکرد بهتری از خود نشان داده اند.
۳.بین میزان خلاقیت در دانشجویان دختر و پسر آموزش الکترونیکی دانشگاه پیام نور،تفاوت معناداری وجود دارد.بررسی میانگین دوگروه نشان داد میزان خلاقیت دانشجویان دختر بیشتر از دانشجویان پسر بوده است.
– کمالیان و فاضل(۱۳۸۷) پژوهشی با نام ” بررسی پیش نیازها و امکان سنجی اجرای نظام یادگیری الکترونیکی در دانشگاه سیستان و بلوچستان” انجام دادند. دانشجویان این دانشگاه در نیم سال دوم تحصیلی ۸۷-۱۳۸۶ ، جامعه آماری پژوهش را تشکیل می دادند. نتایج پژوهش که با روش زمینه یابی (پیمایشی) و با ابزار پرسشنامه به دست آمد، حاکی از آن بود که دانشجویان دانشگاه سیستان و بلوچستان برای شرکت در یادگیری الکترونیکی آمادگی نسبی دارند و بین دانشجویان دانشکده جغرافیا و علوم تربیتی و دانشجویان دانشکده مدیریت و حسابداری، از نظر آمادگی برای شرکت در یادگیری الکترونیکی، تفاوت معناداری وجود ندارد.
– داوودی ممقانی(۱۳۸۵) در تحقیق خود”بررسی مولفه های آموزش مجازی و امکان سنجی پیاده سازی این در دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه
الزهرا(س)”با جامعه آماری اساتید و دانشجویان همان دانشکده و با ابزار پرسشنامه و روش تحقیق توصیفی و استنباطی(مجذور خی)به این نتیجه رسید که ۴/۷۹درصد اعضای هیئت علمی و دانشجویان معتقدند امکان پیاده سازی آموزش مجازی در دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه الزهرا(س) وجود دارد.و ۷۴درصد آنان عقیده دارند برای پیاده سازی این آموزش باید امکانات نرم افزاری و سخت افزاری لازم فراهم شود.
– قائدی (۱۳۸۵) در پژوهش خود با عنوان”ارزشیابی برنامه درسی آموزش مجازی رشته مهندسی کامپیوتر گرایش فناوری اطلاعات از دیدگاه اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت ایران” با روش توصیفی و ابزار پرسشنامه ، برنامه درسی آموزش مجازی این رشته را از نظر اساتید و دانشجویان که جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می دادند، ارزشیابی نمود. قائدی به این نتیجه رسید که به طور کلی برنامه درسی آموزش مجازی از نظر دسترسی به اهداف تا حد کمی توانسته به اهداف خود برسد.واز نظر اکثریت دو گروه یاد شده ، محتوای برنامه درسی نامناسب است، نرم افزارهای دوره به طور مناسب تهیه نشده اند و شیوه تعامل در آموزش مجازی ضعف می باشد. از نظر اغلب دانشجویان شیوه ارزیابی از دانشجویان و نیز میزان پشتیبانی از دانشجویان در محیط مجازی ضعیف است و در نهایت اینکه بر خلاف اساتید، دانشجویان معتقدند این برنامه نتوانسته به اهداف خود دست یابد.
– چشمه علی (۱۳۸۴)” امکان سنجی طراحی و پیاده سازی آموزش های مجازی در موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی ” را با روش توصیفی – پیمایشی و ابزار پرسشنامه بررسی نموده است. او با جامعه آماری کارشناسان، مدیران و اعضای هیئت علمی شاغل در معاونت آموزشی و هماهنگی موسسه نتیجه گرفته است که امکان طراحی و پیاده سازی آموزش های مجازی در این موسسه از نظر اقتصادی، حقوقی و فنی بالاتر از حد متوسط و از نظر عملیاتی و زمانی، پایین تر از حد متوسط می باشد.
– شریفی (۱۳۸۳) در رساله دکترای خود با نام ” ارائه چارچوب ادارکی برای نهادینه کردن فناوری های اطلاعات و ارتباطاتCT I در نظام مدیریت دانشگاهی” با توجه به مبانی نظری چارچوبی استخراج نمود که دارای ۵ مولفه می باشد.وی اظهار داشته که برای نهادینه کردن فناوری اطلاعات و ارتباطات باید رویکرد دانشگاه ها در استفاده از فناوری دقیقاً مشخص شود، سپس عواملی که هر کدام از این رویکردها را بهتر پیش بینی کرده و تغییرات آنرا با شدت بیشتری تعیین می کند، به تناسب در برنامه ریزی برای توسعه استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در دانشگاه ها مورد تاکید قرار بگیرد.نتایج دیگر حاکی از آن بود که تقاضا برای آموزش عالی از نظر میزان و تنوع افزایش یافته و رقابت جهانی نیز برای جذب دانشجویان در حال افزایش است.
– جمشید فر(۱۳۸۳) پژوهشی تحت عنوان”بررسی نیازهای راهبردی توسعه آموزش مجازی درمقطع متوسط شهرتهران ” انجام داده است که در آن سعی در تنظیم عوامل موثر در سطح ۵ دبیرستان مجری آموزش مجازی درشهرتهران نموده است.وی با روش توصیفی -پیمایشی و با ابزار پرسشنامه مخصوص کارشناسان و دانش آموزان به این نتیجه رسید که تعداد متخصصان لازم در سطح جامعه و مدارس مجازی مجری برای تولید محتوی در حال حاضر،کافی است.از طرفی ۴۳درصد کارشناسان،مسیر طی شده در خصوص آموزش مجازی را صحیح می دانند،حدود ۲۱ درصد حرکت را کند و ۳۶ درصد نیز مسیر را بر خطا می دانند.
– سهرابی(۳-۱۳۸۲)در تحقیق خود با نام “بررسی موانع استفاده از آموزش مجازی در فرایند یاد دهی- یادگیری از دیدگاه معلمان دوره متوسط شهر تهران”سعی در شناسایی محدودیت های ناشی از عوامل انسانی در اجرای آموزش مجازی نموده است.بر اساس یافته های تحقیق وی،دانش آموزان نسبت به معلمین مهارت بیشتری در بکارگیری نرم افزارهای آموزشی دارند،کمبود تکنیسین رایانه نشان از فراهم نبودن شرایط مناسب برای استفاده از آموزش مجازی دارد،آشنایی کم معلمان با کاربرد رایانه و نرم افزارها، باعث مقاومت آنان در استفاده از رایانه در آموزش می شود. بنابراین پیشنهاد شده است که دوره های اجباری آشنایی با رایانه برای معلمان در نظر گرفته شود.
– نصیری (۱۳۸۲) در ” امکان سنجی استقرار نظام آموزش ضمن خدمت مجازی در وزارت آموزش و پرورش کشور” امکان پیاده سازی نظام آموزش مجازی را در دوره های ضمن خدمت معلمان سنجیده است. او در حیطه جامعه آماری خویش که شامل متخصصان آموزش مجازی و کارشناسان آموزش ضمن خدمت در وزارت آموزش و پرورش بوده است، با روش توصیفی -پیمایشی وابزار پرسشنامه محقق ساخته برای دو گروه مذکور این نتیجه را کسب کرده است که از دیدگاه کارشناسان آموزش ضمن خدمت وزارت آموزش و پرورش کشور، امکان استقرار نظام آموزش ضمن خدمت مجازی در وزارت آموزش و پرورش کشور وجود دارد.
– جعفری (۱۳۸۱) پژوهشی با عنوان “بررسی دانشگاه های مجازی به منظور ارائه یک مدل مناسب جهت نظام آموزش عالی کشور” انجام داده است .وی پس از تعیین مولفه های اصلی دانشگاه مجازی و مقایسه تطبیقی چند کشور در این زمینه و نشان دادن اهمیت زیر ساخت انسانی ، با روش توصیفی-پیمایشی و با ابزار پرسشنامه به این نتایج رسید: مهارت اعضای هیئت علمی و مدیران در زمینه کار با اینترنت به عنوان کانون آموزش مجازی، در حد متوسط و استفاده اکثریت آنها از اینترنت در ارتباطات بسیار کم است. علاقه مندی به راه اندازی دانشگاه مجازی در کشور و تدوین آن از سوی پاسخ دهندگان درحد متوسط اعلام شده است و اعضای هیئت علمی و مدیران
نحوه راه اندازی دانشگاه مجازی در کشور را در مقیاس محدود و سپس گسترش تدریجی آن ابتدا در مقطع دکتری و بدون آزمون اعلام کرده اند.
تحقیقات خارجی:
کوپونر۶۵(۲۰۰۸) در تحقیقات خود تحت عنوان” توسعه ،برقراری و کاربرد یادگیری الکترونیکی” بیان کرد که در آمادگی یادگیری الکترونیکی،نیروی انسانی ،عوامل فیزیکی،شناختی،احساسی،اجتماعی و فرهنگی مهم و تاثیرگذار می باشند.
– سو(۲۰۰۶) در پژوهش خویش تجارب وترجیحات یادگیرنده برای فعالیت های آموزش تعاملی در محیط یادگیری آنلاین را با روش توصیفی – پیمایشی و با مصاحبه و نظر خواهی بررسی نموده است و نتایج زیر را به دست آورده است:۱- یادگیرندگان تعاملات آنلاین را ترجیح میدهند.۲- یادگیرندگان ترجیح میدهد در هر سه شکل تعاملات(تعامل با استاد همکلاسی محتوی) شرکت داشته باشند.۳- میزان استفاده یادگیرندگان از بحث های آنلاین گروهی در سطح مطلوبی گزارش شده است.
– ابوچدید و عید۶۶(۲۰۰۴)تحقیقی با عنوان “یادگیری الکترونیکی،چالشی در دنیای غرب”انجام دادند. که در این تحقیق درهم شکستن سیستم های آموزش سنتی برای آموزش عالی در کشور های توسعه نیافته،شکاف اطلاعاتی بین کشورهای جهان سوم و جهان توسعه یافته را روشن کرد.این پژوهش مسائل و امکانات کاربرد یادگیری الکترونیکی را در موسسات آموزشی کشورهای توسعه نیافته از طریق تحلیل نگرش اساتید دانشگاه ها نسبت به سه بعد اصلی آموزش الکترونیکی توضیح می دهد.این پژوهش شامل نگرش مطلوب به آموزش الکترونیکی،علائق اصلی اعضای هیئت علمی برای درگیر شدن در برنامه های الکترونیکی در کشور های جهان سوم می شود.با استفاده از آزمون های کروسکال والیس متغیر های نگرشی معناداری بین زنان و مردان و کاربران روزانه کامپیوتر و کاربران تصادفی بوجود آمد.علاوه بر آن کاربران دائمی کامپیوتر نگرش های مطلوبی نسبت به کاربران تصادفی داشتند.
– ویلهم (۲۰۰۳) پژوهشی با عنوان” یادگیری مجازی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه ایالت سوا”انجام داده است.این رساله موضوع را در سه بند بررسی کرده است.بند اول مروری بر مبانی نظری دارد و علائق را درباره یادگیری مجازی از دید دانشجویان و اساتید و نیز دیدگاه های اداری-موسسه ای نشان می دهد.بند دوم با مطالعه موردی، ادراک دانشجویان را در یک کلاس مجازی توصیف می کند و بند سوم، جزئیات یک مطالعه توصیفی-پیمایشی را از موقع شروع تا توزیع دانشجویان در کلاس های مجازی در بیش از صد دانشگاه ایالت سوا توصیف می کند.نتایج نشان داده است که اکثر دانشجویان از کلاس های مجازی تجربه مثبت داشته و بیان کرده اند که در کلاس های مجازی بیشتر از کلاس های چهره به چهره ،مطلب یاد گرفته اند.
– هاروی و همکاران (۲۰۰۲)در پژوهش خود

مطلب مرتبط :   دانشگاه مجازی، دوره های آموزش

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید