رضایت زناشویی، صمیمیت زناشویی

* نتایج پژوهش پوپکو۱۳۶ (۲۰۰۲) تحت عنوان ” نظریه بوئن:پژوهشی بر تمایز یافتگی،اضطراب اجتماعی و علائم روان شناختی” نشان داد که تمایز یافتگی با اضطراب اجتماعی وعلائم روان شناختی رابطه منفی معناداری دارد بدین معنا که هرچه تمایز یافتگی پایین تر باشد علائم روان شناختی و اضطراب اجتماعی بالا تر می رود.
* نتایج پژوهش جاکوز۱۳۷ (۲۰۰۲) تحت عنوان “رابطه بین تمایز یافتگی و تغییر توا نایی رهبری از طریق تمرکز بر هوش هیجانی ” بیان می دارد که تمایز یافتگی با توانایی رهبری رابطه مستقیم و معنادار دارد. ویژگی رهبری ابتدا از خانواده اصلی گرفته شده، با محیط تلفیق می شود .در واقع سطوح تمایز یافتگی می تواند پیش بینی کننده توانایی رهبری باشد، هوش هیجانی پلی میان این دو است..نتایج پژوهش به صورت بسیار جالب نشان می دهد که رهبری موثر و هوش هیجانی دارای ریشه های عمیق تا خانواده اصلی است. در حوزه صمیمیت
* پژوهش تاسکونا۱۳۸ (۲۰۱۰ ) تحت عنوان “شالوده ای برای درک صمیمیت” که بر روی ۱۰۰ از دانش آموزان دختر دبیرستانی ۱۵ -۱۸ ساله انجام شده است؛نشان می دهد که افرادی که هنوز هویتشان تشکیل نشده در روابط صمیمانه بی ثبات هستند.نتایج نشان داد بین صمیمیت و تشکیل هویت رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد.
* نتایج پژوهش رودرینگز۱۳۹ (۲۰۰۹) تحت عنوان”سبک دلبستگی و رضایت صمیمیت ” بیان می کند اشخاصی با سبک دلبستگی ایمن از روابطه صمیمانه شان حداکثر رضایت را دارند.این پژوهش که بر روی ۲۰۰ زوج انجام شده رابطه مستقیم و معنی داری بین سبک دلبستگی و میزان رضایت از صمیمیت نشان می دهد
* رپی و اسپارون ۱۴۰(۲۰۰۹) در پژوهش خود تحت عنوان “خودافشایی،ابراز احساسات و صمیمیت در روابط عاطفی افرادی که هراس اجتماعی دارند” ۴۸ نفر مبتلا به اختلال هراس اجتماعی را به صورت در دسترس انتخاب کرده با پرسشنامه و مصاحبه به صورت بلند- مدت به این نتیجه رسیدند که افرادی که هراس اجتماعی دارند خودافشایی،ابراز احساسات و صمیمیت درروابطشان بسیار کم است.یافته ها نشان داد افسردگی و اضطراب به عنوان یک عامل پیش بین هراس اجتماعی است و البته افسردگی بر رابطه ضعیف و کم کیفیت با دیگران موثر است و همین مسأله کم کم باعث به وجود آمدن زمینه ی هراس اجتماعی می شود و این گونه این سیکل معیوب ادامه می یابد. این پژوهش بیان می دارد وقتی فردی که هراس اجتماعی دارد یک رابطه صمیمی را شروع می کند یا ازدواج می کند به صورت چشمگیری هراسش نسبت به آن فرد کم می شود هرچند که هراس نسبت به سایر افراد پایان نمی پذیرد، می تواند بر فوبی اجتماعی موثر باشد.
* پژوهش ساندیا ۱۴۱(۲۰۰۹) تحت عنوان “بافت اجتماعی،شادکامی زناشویی در زوجین هندی:تاثیر متقابل صمیمیت و ناسازگاری” که ۱۸۲ زوج هندو را بررسی کرده است نشان داد گرچه بعضی از معیار های صمیمیت مثل:همدلی،حمایت،مراقبت و.. جهانی هستند اما قسمت اعظمی از تصور فرد از صمیمیت و شادکامی تحت تاثیر فرهنگ است.میزان صمیمت هر جمعیت را با توجه به بافت فرهنگی و اجتماعی آن باید بررسی کرد.
* پژوهش داوینگ ۱۴۲(۲۰۰۸) تحت عنوان “سبک دلبستگی،رابطه رضایت از صمیمیت،باورهای مربوط به نقش جنسیتی و خود ابراز گری در روابط عاطفی” بر روی ۲۴۱ مرد وزن که در دامنه سنی۲۵-۲۸ سال بودند ،اجرا شده است.یافته ها نشان می دهد صمیمیت در نظر تمام مردم همراه گستره ای از دلبستگی(وابستگی) است.بنابراین رابطه و میزان صمیمیت فرد متاثر از نوع سبک دلبستگی است.همچنین باورهای مربوط به نقش جنسیتی به صورت مستقیم و معنی دار با صمیمیت در ارتباط است.
* پژوهش پاتریک۱۴۳ و همکاران(۲۰۰۷) تحت عنوان “صمیمیت،تمایز یافتگی و متغیرهای شخصیتی به عنوان عامل پیش بینی کننده رضایت زناشویی” بر روی ۱۲۴ فرد ۸۱ -۲۵ سال به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام شده است.در این تحقیق پژوهشگران سعی کردند با تلفیق تئوری صمیمیت و تمایزیافتگی در ارتباط با متغیرهای شخصیتی بتوانند رضایت زناشویی را پیش بینی کنند. نتایج به دست داده نشان داد تمایز یافتگی با رضایت زناشویی رابطه مستقیم مثبت و معنی داری دارد .همچنین افراد باویژگی های شخصیتی جرات ورزی،توفق طلبی،خود انضباطی نیز بالاترین حد رضایتمندی و صمیمیت زناشویی را به دست آوردند.
* پژوهش گابریل۱۴۴ و همکاران(۲۰۰۷) تحت عنوان “اجتناب از صمیمیت در روابط دوستانه” بر روی ۱۳۴ دانش آموز با نژادهای متفاوت انجام شده است.پژوهشگران متوجه شدند افراد با کسانی دوست و صمیمی می شوند که نسبت به جسم و توانایی های خود نگاه مثبتی دارند و از کسانی اجتناب می ورزند که خود را دوست نداشته و مدام خود را از منظر اجتماعی می بینند.
* پژوهش توربرگ و لیورز۱۴۵ (۲۰۰۵) تحت عنوان “وابستگی ،ترس از صمیمیت و تمایز یافتگی در میان مراجعان با اختلالات جسمی” بر روی ۱۵۸ مراجع در دسترس که معتاد به هروئین،الکل،آمفتامین ،کراک بودند ؛اجرا شد.نتایج نشان داد هرچه تمایز یافتگی پایین تر باشد،وابستگی و اجتناب از صمیمیت بالاتر می رود.نتیجه این تحقیق می تواند این فرضیه بوئن را که افرادی که تمایز یافتگی پایینی دارند در بلند مدت دچار اختلالات و مسائل جسمانی می شوند را تایید کند.
* پژوهش گومز۱۴۶ (۲۰۰۴) تحت عنوان”رابطه هوش هیجانی و تمایز یافتگی با صمیمت” نشان داد نمره کل تمایز یافتگی با تمام ابعاد هوش هیجانی و صمیمیت رابطه مثبت و معنی دار دارد بدین معنا که هرچه تمایز یافتگی فرد بالا تر باشد به همان میزان هوش هیجانی و صمیمیت او نیز بالاتر می رود.یافته بیان می دارد هوش هیجانی و تمایز یافتگی به صورت مشترک تا %۹۸می توانند صمیمیت را پیش بینی کنند.وقتی فرد سیستم عاطفی اش ثبات می یابد و یکپارچه می شود آنگاه می تواند بین هوش هیجانی و صمیمیت خود کنش و واکنش برقرار سازد. * فصل سوم: روش شناسی پژوهش مقدمه :
در این فصل به بررسی طرح پژوهش ،جامعه آماری و روش نمونه گیری پرداخته می شود.همچنین ابزار اندازه گیری و اعتبار و روایی آن، شیوه جمع آوری اطلاعات و روش های تجزیه تحلیل آماری مورد بررسی قرار می گیرند.
۳-۱- جامعه آماری :
جامعه آماری مورد نظر در پژوهش حاضر عبارت از کلیه دانشجویان متاهل دانشگاه غیر انتفاعی شاهرود در سال تحصیلی ۱۳۸۹ مشغول به تحصیل می باشند.
۳-۲- حجم نمونه:
چون مقیاس اندازه گیری پیوسته فرضیه های پژوهش دو دامنه است حجم نمونه طبق اصول علمی در سطح ۹۵./. به شرح زیر انتخاب می شود. براساس تحقیقات انجام شده برابر۸/. است.۱۴۷
جامعه آماری مورد نظر در پژوهش حاضر عبارت از کلیه دانشجویان متاهل دانشگاه غیر انتفاعی شاهرود در سال تحصیلی ۱۳۸۹ مشغول به تحصیل می باشند.
در این پژوهش از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد.ابتدا ۱۲۰ نفر انشجو به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنمه تمایزیافتگی و صمیمیت روی آنها اجراشد.دانشجویانی که میزان تمایزیافتگی وصمیمیت شان پایین از متوسط بود مشخص و از بین آنها ۶۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب شده و به دو گروه مساوی تقسیم،به حکم قرعه یک گروه تحت عنوان گروه آزمایش و یک گروه به عنوان گروه کنترل مشخص شد.گروه آزمایش آموزش نظریه انتخاب را دریافت وگروه کنترل آموزش نظریه انتخاب را دریافت نکردند.
۳-۳ابزار اندازه گیری
جهت جمع آوری اطلاعات در این پژوهش از دو ابزار عمده به شرح زیر استفاده شد:
الف)پرسشنامه خود متمایز سازیDSI))
پرسشنامه خود متمایز سازی پرسشنامه اسکورن(۱۹۹۸)دارای ای ۴۶ سوال، پنج گزینه وچهار مولفه”جایگاه من” ،”واکنش پذیری عاطفی”،”جدایی عاطفی”،”هم آمیختگی با دیگران”است.
اسکورن وهمکاران(۱۹۹۸) با استفاده از روش آلفای کرونباخ ضریب پایایی برای مقیاس کلی تمایز یافتگی ۸۸/. وبرای خرده مقیاس واکنش پذیری عاطفی ۸۳/. ،جایگاه من ۸۰/. ،گریز عاطفی۸۰/. ، هم آمیختگی با دیگران۷۴/. گزارش گرده اند
همچنین ضریب آلفا در پژوهش پلک وپوپکو(۲۰۰۴) ۸۴/. گزارش شده است.
در پژوهش اسکیان (۱۳۸۴) ضریب آلفای کرونباخ ۸۱/. گزارش شده است.همچنین در پژوهش سلطانی(۱۳۸۷) ضریب آلفای کرونباخ۹۴/. ودر پژوهش حدیدی(۱۳۸۹) ۸۴/. به دست آمده است که نشان دهنده پایایی بالای آن است.
از نظر هنجار یابی “پرسشنامه تمایز یافتگی” در ایران توسط اسکیان (۱۳۸۴) بر روی نمونه ۲۶ نفر از دانش آموزان سال اول دبیرستان اجرا شد. سوالهایی که همبستگی نسبتا پایین تری با کل آزمون داشت ، از نمره گذاری حذف شد.این سوالها عبارت بودند از: ۲۸،۱۸،۶
جدول(۳-۱)پرسشنامه خود متمایز سازی بر حسب مولفه
خرده مقیاس ها
تعداد سوالات مربوطه
سوال هایی که مولفه مورد نظر را می سنجد.
واکنش پذیری عاطفی
۱۱
۱,۶,۱۰,۱۴,۱۸,۲۱,۲۶,۳۰,۳۴,۳۸,۴۰
جایگاه من
۱۱
۴,۷,۱۱,۱۵,۱۹,۲۳,۲۷,۳۱,۳۵,۴۱,۴۳
گریز عاطفی
۱۲
۲,۳,۸,۱۲,۱۶,۲۰,۲۴,۲۸,۳۲,۳۶,۳۹,۴۲
هم آمیختگی عاطفی با دیگران
۱۲
۵,۹,۱۷,۲۲,۲۵,۲۹,۳۳,۳۷,۴۴,۴۵,۴۶ ب)پرسشنامه صمیمیت زناشویی (MIQ)
پرسشنامه صمیمیت در ازدواج ابتدا،استفان وندنن بروک و هانس برتمن۱۴۸ (۱۹۹۵)به نقل از عرفان اکبری،۱۳۷۴)در امریکا بر روی ۲۴۰ زوج به منظور سنجش صمیمیت زوج ها تهیه و اجرا شد.دارای ۵۶ سوال و ۵ گزینه در چهار مولفه”صمیمیت”،”میزان توافق زوجین”،”میزان صادق بودن”،”علاقه و محبت به یک دیگر”،”میزان پای بندی به تعهدات” است.
در پژوهش عرفان اکبری (۱۳۷۴) ضریب آلفای کرونباخ MIQ برای هریک از خرده مقیاس های :میزان صمیمیت،میزان توافق ، میزان صادق بودن، میزان علاقه و صمیمیت، میزان پایبندی به تعهدات به ترتیب برابر با: ۸۶/. ،۹۷/. ،۸۷/.،۸۰/.، ۸۷/. به دست آمده است.
پایایی این پرسشنامه در پژوهش میرباقری(۱۳۸۶) از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای کل آزمون ۸۳/. و برای هریک از خرده مقیاس های :میزان صمیمیت،میزان توافق ، میزان صادق بودن، میزان علاقه و صمیمیت، میزان پایبندی به تعهدات به ترتیب برابر با: ۸۱/. ،۸۲/. ،۷۷/. ،۸۰/. ،۸۰/. به دست آمده است. جدول(۳-۲)پرسشنامه صمیمیت زناشویی بر حسب مولفه
خرده مقیاس ها
تعداد سوالات مربوطه
سوال هایی که مولفه مورد نظر را می سنجد.
صمیمیت
۱۴
۹,۱۴,۱۷,۱۸,۲۳,۳۰,۳۷,۳۹,۴۰,۴۲,۴۶,۴۹,۵۱,۵۳
میزان توافق زوجین
۱۲
۲,۶,۱۲,۱۹,۲۰,۲۱,۲۷ ,۳۱,۳۲,۳۵,۳۶,۴۲
میزان صادق بودن
۱۲
۳,۸,۱۳,۲۲,۲۸,۲۹,۳۳,۳۸,۴۳,۴۸,۵۰,۵۲
علاقه و محبت به یک دیگر
۸
۱,۵,۷,۱۶,۲۶,۴۵,۵۵,۵۶
میزان پای بندی به تعهدات
۱۰
۴,۱۰,۱۱,۱۵,۲۴,۲۵,۳۴,۴۴,۴۷,۵۴
۳-۴-۱- محاسبه پایایی ]]>

روابط زناشویی، زوج درمانی

بعدمحبت وعشق:این بعددرروابط زناشویی به معنای حمایت هیجانی وجسمانی هریک از زوجین به طورطبیعی وذاتی ازیکدیگراما لازم نیست حتماراهی برای رابطه جنسی باشد.یعنی پیش شرط رابطه جنسی نیست.
بعدجنسی:این بعد شامل:عشق جسمانی به یکدیگر، درجسم وفیزیک یکی شدن(یانگ ویانگ، استهمان، ۲۰۰۳،به نقل از گومز،۲۰۰۴).
– صمیمیت ازدیدگاه اسپنسر۱۱۳:
اسپنسر(۲۰۰۶)صمیمیت زناشویی را عاملی تعیین کننده برای استحکام خانواده وروابط زناشویی می داند وروابط صمیمانه رادارای ۳عنصراساسی:
۱-دلسوزی ونوع دوستی:نشان دادن علاقه مندی صادقانه برای ایجادارتباطی بهتربا دیگران
۲-اعتماد متقابل:اینکه احساس کنیم دیگران به ما آسیب نمی رسانند و مانیز به دیگران آسیب نمی رسانیم.
۳-پذیرش:تصدیق یا تاییدیکدیگر می داند(مظلومی، ۱۳۸۳).
– صمیمیت ازدیدگاه بیورکوویش و کاردون:
آنها صمیمیت را یکی از عناصرسازنده رابطه و پایه آشنایی وشالوده عشق می دانند که معنای آن از یک رابطه به رابطه دیگرمتفاوت است.معنای آن دربعضی روابط در آغوش گرفتن همراه با سکس است ودربعضی روابط به زمان های بیشتر که کنش متقابل جنسی وجود داردبرمی گردد.ازدیدگاه آنان چهارنوع صمیمیت وجوددارد:
۱- صمیمیت فیزیکی:تماس واقعی
۲-صمیمیت زبانی:رد وبدل کردن سخن وارتباط است.
۳-صمیمیت معنوی:تشابه درارزشها وعقاید
۴-صمیمیت فکری:اشتراک دراندیشه و بی پرده گویی دانش ومعرفت.
صمیمیت واقعی دربعضی از ازدواج ها شکل نمی گیرد،بین برخی زوجین درقبل و بعداز ازدواج به دلیل اینکه درصددشناخت یکدیگر هستند وبعدازازدواج بدلیل آنکه نیازی به صمیمیت نمی بینند اصلا صمیمیت شکل نمی گیرد.صمیمیت واقعی غیرازعشق رمانتیک است لازمه آن وقت گذاشتن برای یکدیگر،ارتباط اثربخش باهم ،علاقه به شناخت هم وتمایل به درک نیاز یکدیگرمی باشد(کانوس ۲۰۰۰به نقل از گومز،۲۰۰۴).
– صمیمیت ازدیدگاه فارمن ۱۱۴ (مدل رشدی):
توانایی برای صمیمیت ازطریق یک فرآیند مطالبه کردن انجام می شود.انتظارات مربوط به خودورابطه والگوهای ویژه روابط اولیه منجر به شکل خاصی ازدرگیرشدن با افراد واشیا شود. سایرافراددرحقیقت به صورت مکمل واکنش نشان می دهند.روابط اولیه درشکل وبافت جدید همراه بادوره های رشدی جاودانه می شود.توانایی برای صمیمیت یک پدیده رشدی است.البته صمیمیت ویژگی های خودی نیزدارد، که کاملابوسیله توانایی های اولیه مشخص نمی شوند.اماازپیش زمینه های اولیه ازطریق مجموعه ای ازانفعالات ناشی می شود.درهرمرحله زندگی،تجربه باوالدین وهمسالان ساختارهای زیربنایی که توانایی رفتارصمیمانه بابزرگسالان است راشکل می دهد.خودافشایی وصمیمیت دربزرگسالی نتایج کیفی دوران کودکی هستند.هیچ چیزدرکودکی بطورمستقیم این توانایی را ایجادنمی کند،امارویکرد رشدی به مااجازه می دهدبین کودکی یاتجارب اولیه باهمسالان ومحبت بزرگسالان ارتباط برقرارکنیم.یک دیدگاه رشدی همچنین جنبه های پیچیده صمیمیت رفتاری هیجان وانگیزش رادرنظرمی گیرد.برای کسب صمیمیت ابتدایک فرد باید به سمت نزدیکی برود وآن راجستجوکند وپس بتواندصمیمیت را تحمل کند وحتی آن رادرآغوش بگیرد.همچنین فردبایدبتواندهیجانات شدید که بخش غیرقابل تفکیک یک رابطه نزدیک است راآزادانه درمیان بگذارد.سرانجام فردباید توانایی خودافشایی، تقابل بالغانه، حساسیت نسبت به احساسات دیگران و علاقه خوب بودن دیگران را داشته باشد.هریک ازجنبه های صمیمیت ازترکیب تجارب خانوادگی وهمسالان درمراحل اولیه رشد ناشی می شود.کودک بایدبه نزدیکی، تقابل وحل تعارض بین گروههای همسال رانیزتمرین کند(اعتمادی،۱۳۸۲).
دیدگاه رشدی ازدو بعد توانایی صمیمیت رابررسی می کند:
الف)روابط اولیه وتوانایی برای نزدیکی
ازدیدگاه نظری درکودکی باسه جزءنزدیکی ونهایتامحبت ارتباط دارد.
اول:رابطه بامراقبین اولیه وقتی تاریخچه پاسخ دهی ودردسترس بودن منجربه انتظارات مثبت درباره تعاملات بادیگران می شود.
دوم:این روابط زمینه ای برای یادگیری تعامل باهم راآماده می کند.
سوم:ازوجودیک تاریخچه مراقبت مسئولانه وحمایت ازاستقلال کودک،یک حس خودارزش را رشد می دهد.این ویژگی ها احتمالازیربنای رفتارهایی است که الگوهای قبل اطمینان ارتباط دارد.این تجارب همچنین کودک رابه پذیرش وانتظارانواع خاصی ازواکنش ها ازسوی دیگران هدایت می کنند.
ب)حساسیت به طرد و روابط رمانتیک
شواهد تجربی نیزارتباط این رشد دلبستگی ونزدیکی رانشان می دهد آنچه افرادازروابط قبلی می آورند ممکن است روابط رمانتیک راتحت تاثیرقراردهد.براساس رویکردهای بین فردی کدامیک یک راه کلید برای بررسی تاثیرروابط گذشته برروابط رمانتیک کنونی بررسی اثراین روابط روی انتظارات دریافت پذیرش وپرهیزازطرداست.بزرگسالی که انتظارات دفاعی طردرابه عنوان نتیجه طردازوالدین یاهمسالان رشدداده، نسبت به طردهمسرش حساس می شود.دونوع ارتباط بین ظهورروابط رمانتیک وتغییرات مربوط به قدرت درروابط خانوادگی در خلال دوره انتقال بزرگسالی اولیه وجوددارد(اعتمادی،۱۳۸۲).
– صمیمیت از دیدگاه نظریه انتخاب:
بنابرعقیده گلاسر،انسان ها برای تامین نیازاساسی شان به عشق وصمیمیت، به وجودفرددیگری درروابط احتیاج دارند وازطرفی میزان نیازبه صمیمیت وعشق آنقدر درافرادمختلف متفاوت است،که می تواند ازدواج رابه یک راز تبدیل کند. برا ی مثال تصور کنید فردی که از نظر نیاز به قدرت درسطح بالایی قرار داردوازنظرنیازبه عشق درحدمتوسط است،باکسی ازدواج کند که نیازبه عشق دراودرسطح بالا ونیازبه قدرت دراودرحدمتوسط باشد.اگرمااین نیازهاراباتوجه به این نظریه،ژنتیکی درنظربگیریم،این زوج دررابطه خوددچارمشکلات فراوانی خواهندشد واین بدان علت است که،فردی که نیازبه قدرت بالایی دارد،وقت زیادی راصرف به دست آوردن موفقیت های فردی،اجتماعی خواهد کرد وچیزی که اوراخوشحال وراضی خواهدساخت به دست آوردن قدرت وحس شایستگی های فردی،واجتماعی است، درصورتی که همسراین فرد دررابطه خود به دنبال به دست آوردن عشق، نزدیکی ،توجه و… باشد،بنابراین رابطه این زوج به علت تفاوت درنیازهایشان رابطه ای توام با شکایت ودردسرخواهدبود. بنابراین هماهنگی افرادازنظرمیزان توجه واهمیتی که عشق و صمیمیت ازنظرروان شناختی برای آنها دارد می تواندتعیین کننده چگونگی یک رابطه باشد(گلاسر و گلاسر،ترجمه نیکو و برازنده ،۱۳۸۳). نیزدرنظریه خود پنج نیازاساسی را برای انسان بیان می کند،نیازهایی که ریشه در ژن های آنها دارند ودرواقع هیچ انسانی نیست که به دنبال تامین شدنی نیازها در خود و دنیای خود نباشد.اهمیت این نیازها از آن جهت قابل بررسی است که اختلاف درشخصیت افرادمی تواند محصول شدت وضعف هریک ازاین نیازها درآنان باشد.دراین نظریه این گونه بیان می شود که انسان ها درپنج نیاز اساسی با همدیگرمشترک هستند:
۱)نیازبه بقا
۲)نیازبه عشق وصمیمیت
۳)نیازبه قدرت
۴)نیازبه آزادی
۵)نیازبه تفریح (گلاسر و گلاسر،ترجمه نیکو و برازنده ،۱۳۸۳).
– صمیمیت از دیدگاه بالبی(سبک دلبستگی فرد و ارتباط آن با روابط صمیمانه):
نظریه دلبستگی برپایه تئوری رشدکودک ،حیوانات وتجزیه وتحلیل روانی آنها توسط جان بالبی۱۱۵ روان شناس بریتانیایی وتحقیقات یک روان شناس آمریکایی به نام انیس وورث ۱۱۶برروی کودک انسان در آمریکا وآفریقا بناشده است. به گفته بالبی(۱۹۷۳)،هرکودکی یک سری رفتارهای حاکی از دلبستگی را از تولدش خواهد داشت. رفتارهایی که دراین زمان به گونه ای تنظیم می شوند که تماس او را با مادر اولین حمایت کننده اش برقرار کرده وافزایش دهند،رفتارهای دلبستگی که او از آنها به نام بردشامل گریه کردن، خندیدن، صدازدن،دنبال کردن، چنگ زدن ومکیدن می شد که کودک آنهارابیشتر درمواجهه شخصی نشان می داد که با اودرتماس بیشتربوده واورابه عنوان منبع حمایتی خودمی شناخت. بالبی این دوره حساس رابرای شکل گیری احساس دلبستگی درکودک،۶تا۱۶هفتگی او تخمین زدوگفت درطی این ۱۲هفته جواب والداصلی (که نقش حمایت کنندگی ازکودک را برعهده دارد). به نیازهای کودک اهمیت به سزایی در شکل دهی مدل کارکردی ذهنی و انتظارات ثابت وخودآگاهی دارد که طفل دررابطه آینده خود باافراددیگر خواهد داشت،همان انتظارات وخواسته هایی که می تواند چگونگی روابط صمیمانه افرادرا دربزرگسالی به شدت تحت تاثیرقراردهد. انیس دورث(۱۹۷۸)،درتحقیقات خود سه نوع متفاوت دیدگاه افرادرانسبت به خود ودیگران شناسایی کرد که حامل تجربیات دلبستگی درزمان کودکی فرداست.درتحقیق او آن دسته ازکودکان بیشترازیک سال که دلبستگی ایمن ۱۱۷ داشتند.هنگامی که ازوالد خودجدا می شدند به مدت کوتاهی علائم نگرانی مانندگریه،چنگ زدن و دنبال کردن را نشان می دادند امادرغیبت والدخود،درشناختن افراددیگر وکنجکاوی درمحیط شان احساس آسایش وراحتی می کردند،به طوری که به نظرمی رسید انتظارپایداری به حضورودردسترس بودن والد و قابل اطمینان بودن جواب های اوراداشتند و والدبرای آنها به عنوان منبع امن تلقی می شد که براساس آن می توانستند ریسک کنند و با ناشناخته ها روبروشوند.انیس وورث درتحقیقات خود دریافت که دوسوم کودکان دلبستگی ایمن دارند(به نقل از توربرگ،۲۰۰۵).
دسته دیگرازاطفال را اودلبستگان ناایمن نامیدو آنها رادردودسته قرارداد:
۱)کودکان مضطرب/دوسوگرا ۱۱۸
۲)کودکان اجتنابی۱۱۹
۱۰%ازاطفالی که درتحقیق،به عنوان طفل های مضطرب/دوسوگرا شناخته شدند،طوری رفتار می کردند که گویی دربیشتر اوقات به ترک کردن محیط توسط والد واکنش نشان می دهند وبه مراقبتهای مکرر دربرخی موارد مهیا بود ودربعضی مواقع نبوداطمینان نداشتند،این کودکان درغیبت مادر به شدت گریه گرده، چنگ می زدند وبه دنبال او می گشتند واین رفتارها رادرعوض اینکه باداشتن پایه نهادینه و امن مادر با بقیه افرادبااطمینان واعتمادبرخوردکنند ،انجام می دادند، حتی گاهی اوقات درمقابل والد مقاومت کرده، به اوحمله می کردند وبه نظر می رسید نیازهای دلبستگی آنها به طورکافی برطرف نشده است. ۳۴%دیگرکودکانی که درتحقیق اوباعنوان کودکان اجتنابی شاخته شدند نیزرفتارهای دلبستگی زیادی نشان نمی دادند،چه درهنگامی که والدآنهاراترک می کردو چه درهنگام بازگشت او،به نظرنشان نمی رسید که این اطفال والدرابه عنوان منبع امنی برای خود درنظرمی گرفتند وهنگامی که والدعلاقه خودرا به آنهاابرازمی کرد،حتی ازنزدیک شدن به اودوری می کردند(مظلومی، ۱۳۸۳).
کولینرورد۱۲۰(۱۹۹۰)،سبک های دلبستگی بزرگسالان راشامل سه بعداساسی می داند:
۱)احساس آرامش وامنیت درصمیمیت ونزدیک شدن به افراد
۲)اعتقادبه غیرقابل اطمینان بودن افراد
۳)اضطراب درموردترک شدن و یاازدست دادن عشق وعلاقه
اکنون موضوع موردتوجه ما این است که چگونه انواع دلبستگی کودکان با روابط صمیمانه آن ها دربزرگسالی مرتبط است. د رمقایسه با این دلبستگی ناایمن ورفتارهای عاشقانه فرد،بایدگفت احساس ناایمن بودن، باعث ایجادانتقادات وگلایه های معمول بسیاری درروابط عاشقانه است ،گلایه هایی که حاکی از انتظارات ودرخواست هایی ازطرف مقابل برای حمایت شدن، مراقبت شدن، توجه، دیدن وداشتن احساس امنیت خاطر خواهدبود وعشق آنان نیزهمراه با حسادت، مراقبت وکنترل دست وپاگیر معشوق خود خواهدبود. حمایت نسبت به طرد،موضوع قابل توجه دیگراست که ازتجربه طردکودکی ناشی می شود وباعث سوءتفاهمات وکشمکش های فراوانی درروابط عاشقان است،ازطرف دیگر این افراددربزرگسالی هنگام مواجه شدن باچراهایی غیرقابل کنترل وغیرقابل پیش بینی رفتارهای دلبستگی ازنوع دنبال گشتن (باهوشیاری بالا واعتراض وعصبانیت)واندوه رانشان خواهندداد،رفتارهایی که گرچه بزرگسالان سالم سعی می کنند کمتردررفتارشان نشان دهند اما ازدرون نمی توانند خالی ازاین نیازها باشند(رودینگ،۲۰۰۹).
بالبی(۱۹۷۳)،اذعان دارد که کلیدایجادکردن سبک دلبستگی ایمن دراین افراد شاید نهادینه کردن یک منبع دلبستگی امن به شخص دیگر به جای دلبستگی کودکیشان باشد.بنابراین اولین دلبستگی فردمی تواند ماده خام لازم برای شکل دادن قالب ذهنی هرشخص برای رابطه خود ودیگران تامین کند،که این قالب ذهنی همان انتظارمادررابطه رمانتیک وصمیمانه است،انتظاراتی درباره اینکه فردبایدچگونه رفتارکند وچگونه عمل کند که فرداحساس عدم امنیت نداشته باشد. به گفته بالبی،سبک دلبستگی ایمن ناشی ازوالدین است که،پایدار،قابل پیش بینی ودارای وضعیت اقتصادی قابل قبولی باشند،که درواقع این شرایط وضعیت مساعدی را برای تربیتی با زیرساخت امن برای کودک فراهم می آوردوباعث تقویت رفتارفرد درخصوص تعهد وبالا بردن سرمایه گذاری در فرزندان خود می شود.درقابل سبک اجتنابی نتیجه ایجادمحیطی ناپایدار،غیر قابل پیش بینی ونسبتا فقیر ازجانب والدین است که درآن جنبه همسری و یااستراتژی همسردوم وسرمایه گذاری کم درموردفرزندان محتمل است،چرا که این گونه زیست ازجانب والدین سبب می شود که فرزندان،اجتنابی،کمیتی ونه کیفیتی وبسیارفرصت طلب رشدیابند به گونه ای که حتی برای بیمه های خود سرمایه گذاری کمی درزمینه عاطفی ومالی انجام می دهندکه البته این وضعیت درمردان احتمال بیشتربروزدارد.
جانسون۱۲۱ (۲۰۰۳)،نیزدرنظریه زوج درمانی که ارائه داده است،مسأله اساسی زوج های آشفته را دلبستگی ناامن آنها فرض کرده واستراتژی درمانش را به تغییرسبک دلبستگی زوج ها سازمان داده است.بنابراین نظریه ،دلبستگی ناامن درروابط همسران زمانی رشد می کند که مظهردل بستگی درابتدامادر وبعدهمسر،ازنظرهیجانی غیرقابل دسترس باشد یادرهیجانات منفی مثل احساس خشم وافسردگی غوطه ورباشد.چنین فردی نیازهای دلبستگی درروابط بزرگسالی مانندروابط والدین و فرزندان درکودکی است ومسائلی مانندنیازبه داشتن همسردوست داشتنی ،دردسترس،حمایت گر وثابت است راشامل می شود.بنابراین]]>

روابط زناشویی، صمیمیت زناشویی

ب)عوامل روانشناختی موثر برصمیمیت زوج ها
اریکسون(۱۹۶۳)می گوید:دوست داشتن دیگری به جای فراموش کردن خود نیازمند این است که یک نفر خودش وتوانایی هایش را برای رشد دادن دیگری گسترش دهد. بااعتقادبه این موضوع که روابط صمیمانه ایجاد نمی شوند،مگراین که افراد درابتدا توانمندی لازم را برای ایجاد این رابطه ،درخود داشته باشند،این قسمت به بررسی توانایی های خاص شخصیتی و فکری توجه دارد که خود زیربنایی برای ایجاد صمیمیت درروابط محسوب می شوند.این توانایی های فردی درچندمقوله مورد بررسی قرار گرفته اند که عبارتنداز:
نیازبه صمیمیت
سبک های دلبستگی
تمایزیافتگی
اسطوره ها
باورهای غیرمنطقی
عزت نفس * مواضع نظریه پردازان در رابطه با صمیمیت:
صمیمیت از دیدگاهاسترنبرگ۱۰۱
براساس نظریه استرنبرگ(۱۹۹۶)عشق سه قسمت است:میل۱۰۲ ،صمیمیت و تعهد.
استرنبرگ این سه جزءعشق راس مثلث قرار می دهد،تا بدین وسیله بتواند هفت نوع مختلف عشق را تشریح کند.اوباتوجه به این که این سه جزءعشق چگونه با همدیگرهمراه می شوند و این که کدامیک در رابطه نقش کمتر یا بیشتری دارد،گونه های مختلف عشق را تشریح کرد و اذعان داشت،میزان احساس عشق ورضایتی که یک شخص در رابطه با همسرش تجربه می کند می تواند برگرفته از دو عامل باشد،اول:میزان قدرت این سه بعد دررابطه ودوم :میزان خواسته ونیازشخص ازوجود هربعد دررابطه اش. اوبرای مثال،عشق مشفقانه ۱۰۳ را رابطه ای حاکی از عشق بیان کرد که حاصل صمیمیت وتعهد است و عشق تهی۱۰۴ را رابطه ای دانست که درآن نه تنها تعهد وجود دارد وهردو رادر روابط زناشویی طولانی مدتی گزارش داد که درآنها میل تاحدودی تقلیل یافته باشد،همچنین عشق ابلهانه ۱۰۵را شامل رابطه ای حاکی ازمیل وتعهد وخالی از صمیمیت دانست که نیازها وعواطف دو شخص با هم به خوبی دریک موضوع هماهنگی دارند،مانندوقتی که دوفرد بدون اینکه شناخت کافی ازهمدیگر به دست آورده باشند تنها به این علت که درگذشته شکست عاطفی راتجربه کرده اند تصمیم به ازدواج یا زندگی مشترک و متعهدبودن به همدیگر می گیرند. درفرهنگ آمریکا برای نام گذاری انواع عشق به آن رابطه عاشقانه ای که بعد صمیمیت را شامل می شود نام های مثبت می دهند و نام منفی را برای آن نوع روابط عاشقانه ای درنظر می گرند که صمیمیت درآنها وجود ندارد،مثل عشق بی اساس که شامل میل و تعهد است وهوس که میل تنها راشامل می شود (نشریه پیام ، مشاوردانشگاه تهران،۱۳۸۴). باتوجه به مثلث استرنبرگ،می توان روابط صمیمانه و رضایت مند را تاحدودی توجیه کرد،به این ترتیب که بنابرتحقیقات او،احساس رضایت افراد ازرابطه بستگی به این دارد که تاچه اندازه تجربه واقعی یک شخص ازاین سه عامل (صمیمیت،میل،تعهد)درزندگی به ایده آل های ذهنی و انتظارات او نزدیک است (به نقل ازمظلومی،۱۳۸۹).
عشق به مثابه یک قصه عشق۱۰۶
در بررسی های استنبرگ همواره این سوال بدون پاسخ ماند که چرا من و نه کس دیگری عاشق این فرد خاص می شود نه فرد دیگری.لذا در میانه دهه ی۹۰ نظریه عشق به مثابه یک قصه مطرح شد.در این دیدگاه فرض بر این است که ما انسان ها گرایش داریم بر کسی عاشق شویم که قصه هایش با قصه ی ما در مورد عشق یکی و یا مشابه باشد .نقش این فرد در قصه ها مکمل نقش ماست. برای شناخت رفتار هر یک از زوجین یک راه وجود دارد و آن هم اینکه دریابیم روایت هریک از زوجین از قصه عشق چیست و از آن چه برداشتی دارند. گاه روایت زوجین از عشق متقارن و همگن است وگاه چنین نیست.ناهمگن بودن قصه ها منتهی به شکست ونارضایتی از رابطه می گردد و کم کم شکست در رابطه به نشانگان اضطراب، افسردگی، بی قراری و… می انجامد.در مقابل هنگامی که قصه های زوجین بیان گر جهان بینی و فرض های مشترک در باب رابطه است،امکان موفقیت و رابطه با همسر بیشتر است.دیدگاه قصه عشق برای بهسازی به شیوه های بازسازی قصه عشق می پردازد.یعنی عشق چیست وبه چه وسیله ای می توان آن را ارضاء کرد(استنبرگ،ترجمه بهرامی.۱۳۸۲). – صمیمیت ازدیدگاه باگاروزی۱۰۷(مدل تعاملی وترکیبی)
صمیمیت یک نزدیکی تشابه و روابط شخصی عاشقانه اغلب هیجانی با شخص دیگراست که مستلزم شناخت و درک عمیق ازفرددیگر همینطوربیان افکار و احساساتی است که نشانه ای ازآستانه عشق است.صمیمیت یک فرآیندتعاملی است. همدلی با احساسات فرددیگرو قدردانی ازدیدگاه بی همتای وی نسبت به جهان می باشد.همچنین یک نیازاساسی و واقعی انسان است که ریشه تحولی داردو ازنیازبنیادی تری به نام دلبستگی نشات می گیرد وتنها یک تمایل یا آرزونیست(باگاروزی ،۲۰۰۱،به نقل از اعتمادی ،۱۳۸۴).
باگاروزی(۲۰۰۱)صمیمیت را فرآی ندی تعاملی می داند که از۸مولفه مربوط به هم تشکیل شده است.این مولفه ها به صورت جداگانه ولی مرتبط با یکدیگرند،این مولفه هاعبارتنداز:
۱ – صمیمیت عاطفی
۲ – صمیمیت روان شناختی
۳- صمیمیت عقلانی
۴- صمیمیت جنسی
۵ -صمیمیت جسمی
۶- صمیمیت معنوی
۷- صمیمیت زیباشناختی
۸- صمیمیت اجتماعی وتفریحی
نیازبه صمیمیت درحقیقت جنبه رشدیافته ومتمایززیستی تماس ونزدیکی باانسان دیگراست.بااین حال شدت این نیازدرافرادمختلف متفاوت است.علاوه براین افراددرهریک ازمولفه های هشت گانه صمیمیت با یکدیگر تفاوت های بارزی دارند.برای مثال دونفرممکن است درنیازیکی به صمیمیت مشابه باشندولی درهریک ازمولفه های هشت گانه صمیمیت تفاوتهای قابل ملاحظه ای داشته باشند.یکی ازوظایف درمانگر این است که درصورت امکان به زن وشوهرها کمک کند تابه تفاوت های موجوددرشدت نیازهایشان پی ببرند تاجای ممکن آنهارابپذیرند.دراینجاهریک از مولفه های هشت گانه به صورت جداگانه موردبحث قرارمی گیرند. (اعتمادی ،۱۳۸۴).
* صمیمیت از دیدگاه وارنینگ۱۰۸(مدل ترکیبی):
وارنینگ(۱۹۹۸)صمیمیت رابه عنوان بعدی که درسازگاری زناشویی سهم عمده ای دارد تعریف می کند وصمیمیت بین همسران راترکیبی ازهشت عنصرکیفی می داند.
۱-محبت وهیجان:میزان بیان احساسات دوست داشتن ،عشق وعقایدنسبت به همسر:زیرابیان این احساسات بین همسران ایجاد صمیمیت می کند.
۲-همبستگی و تعهد:میزان تعهدهمسران نسبت به رابطه زناشویی وارج نهادن به این رابطه.تعهدپیش شرط لازم برای سایرعناصرصمیمیت می باشد، زیرااعتماد واطمینان دررابطه راتسریع می کند.
۳-بیانگربودن:خودافشای میزان بیان افکارمحرمانه ،عقاید ،نگرش های همسران و همچنین گفتگودرباره روابط زناشویی(همس۱۰۹ ، ۲۰۰۳،به نقل از گومز،۲۰۰۴).
درمشکلات ارتباطی مانمی توانیم خوب ارتباط برقرارکنیم ودرخودافشایی بیان افکار وعقاید ،نظرات و باورهای خود باهمسراغلب ناتوانیم که این مسأله خودمی تواند درایجادتعارض و کاهش صمیمیت نقشی اساسی داشته باشد(چلون۱۱۰ ، ۲۰۰۳،به نقل از گومز،۲۰۰۴).
گرینکر(۲۰۰۴)نشان داد که اهمیت سهیم شدن درنگرش ها، باورها و عقایدشخصی اشخاص بدون قضاوت کردن تعیین کننده اصلی دررضایت مندی زناشویی است ودرمطالعات متعدددیگر به این نتیجه رسید که رابطهء مبتنی بین خودافشایی ورضایتمندی زناشویی که منجربه افزایش صمیمیت زناشویی نیزمی شود وجود دارد.درادبیات مشاوره و روانشناسی بالینی درمورداهمیت بالینی صمیمیت دررشد روانی دوران بزرگسالی ،سازگاری زناشویی وعملکردخانواده بحث وگفتگوی زیادی شده است.برون وبولی ووینگ(۲۰۰۰)نشان دادند که فقدان رابطه نزدیک، روابط اطمینان بخش ومحرمانه، یک عامل آسیب رسان است که ،باعث رشدافسردگی درزنان می شود.
۴-همسازی وتطابق:میزان مشارکت هریک ازهمسران درزمینه ی اهداف وفعالیت ها تطابق با افزایش زمان باهم بودن همسران درایجاد وگسترش صمیمیت کمک می کنند.
۵-حل تعارض:میزان سهولت در حل اختلاف عقاید بدون درگیری و بحث وانتقاد وپذیرفتن حل موضوعات ومسائل
۶-روابط جنسی:میزانی که تمایلات جنسی ارضا می شود.ارضا جنسی بیانگر رضایت بخشی متقابل و منعکس کنندهءبیشترباهم بودن های شدید است که یک زوج تجربه می کنند.
۷-خودمختاری:میزان روابط زوجین مخصوصا روابط بین فردی که زوجین با والدین، دوستان وبچه های خود دارند.
۸-هویت میزان اعتقادزوجین:تشابه خودبادیگری.نشانه یک مسأله مهم درحفظ روابط صمیمانه است.تشابه به زوجین کمک می کند که احساس کنند به وسیلهءهمسردرک وفهمیده می شوند.تشابه بین همسران همچنین مربوط به بافت روابط صمیمانه است.وقتی همسران درنیازهایشان به میزان محبت ونوع خاصی ازصمیمیت مشابه باشند احساسات صمیمانه ایجادمی شود.(همس ، ۲۰۰۳ به نقل از گومز،۲۰۰۴).
وارنینگ وهمکارانش(۱۹۹۸)مطالعه ی وسیعی درباره نقش صمیمیت درروابط زناشویی انجام دادند و فهمیدند که شکست دررشد وتوسعه روابط نزدیک ودوستانه، روابط اطمینان بخش ومحرمانه درازدواج
با رشد و توسعه اختلالات هیجانی ونوروتیک ارتباط دارد.اهمیت روابط صمیمی دربزرگسالی، مخصوصا زندگی زناشویی تحقیقات وپژوهشهای زیادی را برای معنای ذاتی واهمیت آن ایجاب کرده است(اعتمادی،۱۳۸۲).
-صمیمیت از دیدگاه آدلرین ها(رویکرد سیستماتیک):
رویکرد سیستماتیک آدلری توسط رابرت شرمن شرح داده شده است.تفکرآدلرین ها براین است که این رویکرد تفکرشایع آدلری درباره انگیزش فردی وتعاملات اجتماعی با نظریه های مفاهیم شایع نظریه عمومی آدلریکپارچه می کند و بیان کرده اند که ازدواج به عنوان فرآیندی است که نیازمند علاقه متقابل وبرابری است.آنهاپایه واساس عشق وازدواجی موفقیت آمیز را در،به همسرخودبیشترازخودعلاقه مندبودن،می دانند.اگراین گونه باشد صمیمیت یک فداکاری است وهیچ کدام اززوجین احساس ترک شدن و یا مسلط شدن نمی کننند.برابری وتعادل تنها زمانی ممکن است که هردوزوج این نگرش راداشته باشندکه;تعهداساس ازدواج است ومعنای شادکامی وسعادت ازدواج این است که احساس کنندکه ارزشمندهستند،کسی جای آنهارانمی تواندبگیرد،نیازهای همسرتان،نیازهای شماست وشمایک جانشین، جفت ودوست خوبی هستید.(شرمن ۲۰۰۴،به نقل از تاسکانو،۲۰۱۰).
دریکورس۱۱۱(۱۹۹۴)بیان می کند که بواسطه منطق خصوصیات شریکی را که مطابق بانیازها امیدهای وتربیتمان است،انتخاب می کنیم.ماهمسرخودرانه براساس حس مشترک عمومی بلکه ب راساس منطق خصوصی خودمان می پذیریم.به عنوان فردی که به مافرصت برای فهم الگوهای شخصی خودمان می دهد.کسی که به دیدگاه و مفهومی که اززندگی داریم پاسخ می دهد کسی که به ما اجازه می دهدکه نقش های دوران کودکی مان راادامه دهیم یا تغییردهیم.دراین رویکردعشق وصیمیت تابع منطق خصوصی وسبک زندگی است. به علاوه تئوری سیستم ها به این مسأله تاکید داردکه زمانی که دوزوج در رابطه مکمل ومتقابل وارد می شوند رفتارهای دیگر رابه طورمقاوم تقویت می کنند وهنگامی که یک ازدواج مشکل گرفته می شود دونفربایدیادبگیرند که بپذیرند یک زبان دیگری ازعشق وصمیمیت واین زبان راتوسعه دهندتاهم بفهمند وهم تجربه کنند.دوزبان رابرای عشق وصمیمیت و زبان یکدیگر رابرای عشق وصمیمیت به کارگیرند تاآنچه را که انتظاردارند و می خواهند به آن برسند دریافت کنند.این زبان تشکیل شده ازمنطق خصوصی، نیازهای شخصی ،تجارب شکست ویاموفقیت آمیزی که به هنگام رشدبدست آورده ایم.آدلرین ها معتقدند درطول زندگی ورشد نشان دادن وتمرین عشق برای کمک کردن به زوجین ،برای آگاه شدن اززبان متفاوتشان ازعشق وصمیمیت مفیداست.برای درک زبان واحد یک تخصص مابایددرجهت فلسفه برای درک تعاریف عملیاتی حرکت کنیم.چیزی که شخص انجام می دهد ومی خواهد انجام دهد.یک مثال از این زبان صمیمیت با هم بودن ،باهم کاری را انجام دادن، با هم صحبت کردن ودرک متقابل ، درک شدن، برای هم کاری راانجام دادن، لمس کردن یکدیگر، شنیدن یکدیگر و…. . این زبان برعقاید انتظارات ارزشها قوانین عادات و رسوم منطبق است.آدلرین ها معتقد هستند که بارشد مداوم الگوهای صمیمی رفتارمعمولا انتظارآن است که مشارکت های صمیمانه ومتقابلی نیز در بین زوجین اتفاق بیافتد.درمانگردراین رویکردمعمولا به رازهای مخفی افراددخالت نمی کند.برخی اوقات دریک ارتباط مکمل نقش مشارکت کننده وبرخی اوقات نقش یک شنونده همفکرخوب را دارد.درمانگر دراین رویکرد به تفاوت درسبک ها می پردازد واین تفاوت ها رانرمال می داند.پذیرفتن متقابل تفاوت ها،آموزش مهارت های گفتگو برای حل تفاوت ها مفهومی است که زوجین باید به آن بپردازند(شرمن، ۲۰۰۳ به نقل از تاسکانو،۲۰۱۰).
– صمیمیت از دیدگاه یانگ ویانگ واستهمان۱۱۲:
ازاین دیدگاه صمیمیت زناشویی دارای شش بعد به شرح زیراست:
بعداجتماعی:این بعدشامل این است که هرکدام اززوجین از انجام دادن کارها و سپری کردن اوقاتشان با یکدیگرلذت می برند.
بعدهیجانی:این بعدشامل این است که زوجین قادرند دراحساسات یکدیگر شریک شوند،اعتمادو اطمینان به دیگری،احساس امنیت واطمینان از باهم بودن داشته باشند.
بعدشناختی:این بعدشامل سهیم شدن درافکار راجع به زندگی، ساختن برنامه های زندگی، نتیجه گیری درزمینه اهداف مربوط به زندگی ودرنهایت با یکدیگر تفاهم داشتن.
بعدمعنوی:این بعدصمیمیت زناشویی شامل مشارکت]]>

تحلیل واریانس، صمیمیت زناشویی

فهرست جدول ها عنوان صفحه
جدول(۳-۱)پرسشنامه خود متمایز سازی بر حسب مولفه ۱۰۷
جدول(۳-۲)پرسشنامه صمیمیت زناشویی بر حسب مولفه ۱۰۸
جدول(۳-۳):محاسبه ضریب پایایی ابزار اندازه گیری ۱۰۹
جدول(۳-۴)دیاگرام طرح پژوهش ۱۱۱
جدول(۴-۱) توزیع نمونه ها از نظر جنسیت ۱۱۳
جدول(۴-۲) توزیع نمونه ها از نظر میزان تحصیلات ۱۱۵
جدول(۴-۳) توزیع نمونه ها از نظر شغل ۱۱۷
جدول(۴-۴) توزیع نمونه ها از نظر میزان تحصیلات همسر ۱۱۸
جدول( ۴- ۵) خلاصه نتایج بررسی فرض همگنی شیب‌های نمره‌های پیش آزمون و پس آزمون در سطوح عامل(گروه آزمایش و گواه) ۱۱۹
جدول (۴- ۶) خلاصه نتایج تحلیل واریانس و کوواریانس نمره پیش آزمون و پس آزمون ۱۲۱
جدول( ۴- ۷) خلاصه نتایج بررسی فرض همگنی شیب‌های نمره‌های پیش آزمون و پس آزمون در سطوح عامل(گروه آزمایش و گواه) ۱۲۲
جدول(۴- ۸) خلاصه نتایج تحلیل واریانس و کوواریانس نمره پیش آزمون و پس آزمون ۱۲۴
جدول(۴-۹)خلاصه نتایج تحلیل واریانس وکواریانس نمره پیش آزمون و پس آزمون ۱۲۴
جدول (۴-۱۰)خلاصه نتایج بررسی فرض همگنی شیب های نمره های پیش آزمون و پس آزموندر سطوح عامل (گروه آزمایش وگواه) ۱۲۵
جدول(۴-۱۱)خلاصه نتایج تحلیل واریانس وکواریانس نمره پیش آزمون و پس آزمون ۱۲۶ جدول(۴-۱۲) نتیجه حاصل از اجرای آزمون رتبه ای فریدمن به تفکیک خرده مقیاس های خود متمایز سازی ۱۲۷
جدول(۴-۱۳) نتیجه حاصل از اجرای آزمون رتبه ای فریدمن به تفکیک خرده مقیاس های خود متمایز سازی ۱۲۸ ۱۲۸
فهرست نمودارها عنوان صفحه نمودار(۴-۱)مقایسه میانگین خرده مقیاسهای تمایزیافتگی قبل از آموزش نظریه انتخاب ۱۱۶
نمودار(۴-۲) مقایسه میانگین خرده مقیاسهای تمایزیافتگی بعد از آموزش نظریه انتخاب ۱۱۷
نمودار(۴-۳) مقایسه نمره کلی خرده مقیاسهای تمایزیافتگی قبل و بعد ازآموزش نظریه انتخاب ۱۱۸
نمودار(۴-۴)مقایسه میانگین خرده مقیاسهای صمیمیت قبل از آموزش نظریه انتخاب ۱۲۰
نمودار (۴-۵)مقایسه میانگین خرده مقیاسهای صمیمیت در ازدواج بعد از آموزش نظریه انتخاب ۱۲۱
نمودار (۴-۶)مقایسه میانگین نمره کلی صمیمیت قبل و بعد از آموزش نظریه انتخاب ۱۲۳
چکیده:
هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی نظریه انتخاب به شیوه گروهی بر افزایش تمایزیافتگیو صمیمیت دانشجویان متاهل است.جامعه مورد مطالعه کلیه دانشجویان متاهل دانشگاه غیر انتفاعی شاهرود در سال ۱۳۸۹ می باشد.حجم نمونه طبق اصول علمی۶۰نفر و با استفاده از روش نموه گیری ساده انتخاب شد.جهت جمع آوری داده ها از دو ابزار عمده الف)پرسشنامه خود متمایز سازی ب)پرسشنامه صمیمیت زناشویی استفاده شد. این پژوهش نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است.جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون کوواریانس،فریدمن استفاده شده است.نتایج پژوهش نشان داد:
۱-میزان تمایزیافتگی دانشجویان که به نظریه انتخاب شیوه گروهی را دریافت کرده اندبه طور معنی داربالاتر ازمیزان صمیمیت کسانی است که آموزش رادریافت نکرده اند.
-میزان صمیمیت زناشویی دانشجویان که به نظریه انتخاب شیوه گروهی را دریافت کرده اندبه طور معنی داربالاتر از میزان صمیمیت کسانی است که آموزش را دریافت نکرده اند.
کلید واژه:نظریه انتخاب،تمایزیافتگی،صمیمیت
* فصل اول: کلیات
پژوهش ۱-۱- مقدمه
ازدواج یکی از مهمترین رویدادهای زندگی انسان محسوب می شود که نه تنها در سلامت جسمی و روانی فرد موثر است بلکه نقش مهمی را در ورود انسان به دوره ی بزرگسالی بر عهده دارد(موسوی،۱۳۸۶).
با ازدواج،خانواده تشکیل می شود و نظام خویشاوندی شکل می گیرد و نسل بقا می یابد ازدواج موفق پایه و بنیان عالی برای ایجاد خانواده شاد و مستحکم است( زابو۱،ترجمه میر محمد صادقی۱۳۸۴).
ازدواج سنگ بنای خانواده و پاسخی جامعه پسندانه به یکی از نیازهای اساسی انسان ها برای تداوم نسل بشریت است.لزوم پایداری و تداوم محبت و تعلق انسان ها به یکدیگر از یک سو و حفظ اخلاق و روابط صحیح انسانها با یکدیگر و پرورش در محیط عاطفی سالم خانواده از سوی دیگر ضرورت ازدواج را بیش از پیش آشکار می سازد. و البته آسیب به خانواده به عنوان یکی از مهمترین نهادهای اجتماع موجب پیامدهای وخیمی در کل ساختار و نظام ارزشی فرهنگی یک جامعه خواهد شد(ثنایی،۱۳۷۵).
به طور سنتی و معمول اساس تشکیل خانواده با ازدواج گذاشته می شود.همسر گزینی و پیمان زناشویی هر دو نشانه بالندگی و پیشرفت شخصی اند.گزینش همسر بی گمان یکی از مهمترین تصمیماتی است که در زندگی می گیریم(برنشتاین و برنشتاین،ترجمه نائینی و منشی ۱۳۸۰).
ازدواج بیش از هر ارتباط دیگری طرفین را مقید می سازد.همچنین زوجین از حق اشتباه کمتری برخوردارند آنچه دو نفرباید پیش از ازدواج بدانند این است که ازدواج مسأله ای نیست که همه بر آن اشراف داشته باشند.ازدواج قدم گذاشتن در یک شراکت کاری است که معمولا جزئیات نحوه برخورد با مشکلات احتمالی به صورت کتبی ذکر می شود(گلاسر وگلاسر،ترجمه نیکو و برازنده ،۱۳۸۳).
اما واقعیت ها بسیار تکان دهنده اند.مهم نیست هر سال چند زوج بر سر سفره عقد می نشینند آمار طلاق به صورت روز افزونی رو به افزایش است.راز داشتن یک ازدواج موفق چیست؟و حتی مهمتر از آن چگونه می توان صمیمانه در کنار یکدیگر ماند؟
برای اکثر افراد علت کاهش دلبستگی شان پس از ازدواج به مثابه یک راز ناگشوده است زوج هایی که زندگی مشترکشان را با عشق شروع می کنند وزوج هایی که نمی توانند از ابتدا به شناخت درستی از یکدیگر دست یابند،مشاهده می کنند که صمیمیت اولیه کم کم رنگ می بازد و هیچ کدام نمی دانند اشکال کار در کجاست؟ آن احساسات آتشین ممکن است در مقاطعی کوتاه از زندگی به صورت چسبنده جلوه گر شود و بزودی محو شود و ارتباط شخصی شان با یکدیگر سیر نزولی به خود می گیرد یا در سطحی پایین تر از سطح انتظارتشان راکد می ماند.با گدشت زمان،زندگی بعضی از زوج ها به جدایی کشیده می شود اما اکثریت به زندگی مشترکشان با آهنگی یکنواخت و ملال آور ادامه می دهند و برای تحمل این زندگی به مشروبات الکلی ,پرخوری،مواد مخدر،روابط نامشروع روی می آورند و البته در این روابط نامشروع به دنبال آن صمیمیت گمشده زندگی زناشویی می گردند(گلاسر وگلاسر،ترجمه نیکو و برازنده،۱۳۸۳ ).
میانگین ۶ ساله نسبت طلاق به ازدواج طی سالهای ۸۶-۸۱ برابر ۰/۱۱ درصد بوده است یعنی حدودا از هر ۹ ازدواج ۱ مورد آن به طلاق منجر شده است که آمار خوبی برای کشور ما به نظر نمی رسد(جعفری هرندی،۱۳۸۸).
افزایش روز افزون مشکلات و تعارضات زناشویی و کاهش صمیمیت در دنیای معاصر و خطر بروز جدایی و اثر منفی آن بر زوجین،فرزندان و کل ساختار جامعه موجب آن شده است تا مشاوران خانواده با استفاده از طرح ها و نظریه به کمک زوجین بپردازند.
۱-۲ بیان مسأله
خانواده مهمترین نهاد اجتماعی وکوچکترین هسته ی جامعه است که از یک زن و مرد و فرزندان تشکیل می شود،اساس و رکن اصلی خانواده به عنوان زیر بنای جامعه ،ازدواج است.بدون تردید ازدواج بزرگ ترین و مهم ترین حادثه زندگی هر انسان است،به طوری که موفقیت یا شکست هر یک از زوجین می تواند سرنوشت ساز باشد(احمدی،۱۳۷۴).
ازدواج عامل پیدایی خانواده است و خانواده برآیند یا انعکاسی از کل جامعه است(جعفری هرندی،۱۳۸۸).
همچنین ازدواج رابطه ای انسانی ،پیچیده،ظریف و پویاست و از ویژگی های خاصی برخوردار است و به عنوان مهمترین و عالی ترین رسم اجتماعی برای دستیابی به نیازهای عاطفی و امنیتی همواره مورد تائید همگان بوده است(برنشتاین و برنشتاین،ترجمه نائینی و منشی ،۱۳۸۰).
روابط زناشویی به جهت اهمیت و ویژگی های خاص اش می تواند قابل توجه ترین شکل رابطه انسانی باشد که به تعبیر گلاسر ماهیتا سرچشمه عمده ناخشنودی است.حفظ یک رابطه زناشویی موفق ،سخت ترین نوع رابطه است.تقریبا بیش از نیمی از افرادی که ازدواج می کنند قادرند زندگی مشترک خود را برای یک عمر حفظ نمایند و از میان کسانی که موفق به حفظ آن می شوند افراد بسیار کمی یافت می شوند که دفتر زندگی مشترکشان را به خوبی و خوشی می بندند.در بین تمام روابط ما زندگی مشترک طولانی و خوشایند کمیاب ترین نوع رابطه است که به آسانی به دست نمی آید(گلاسر و گلاسر ،ترجمه نیکو وبرازنده،۱۳۸۳).
از میان تمام موقعیت های پر تنشی که مردم در زندگی خود با آنها روبرو می شوند طلاق و مشکلات زناشویی به ترتیب رتبه دوم و سوم را دارا هستند(هولمز و راهه،۱۹۶۷،به نقل از دربای،۱۳۸۶).
و احتمالا تعداد زن و شوهرهایی که زندگی مشترک شادی ندارند ولی طلاق نمی گیرند بیش از گروه دیگر است(گلاسر و گلاسر،ترجمه نیکو و برازنده،۱۳۸۳).
امروزه زندگی انسان ها در تمامی ابعاد دستخوش تغییرات سریع و شگرفی شده است.زندگی زناشویی نیز از این قاعده مستثنی نیست.اهداف،نقش ها ،وظایف و نحوه شکل گیری ازدواج در طول زمان تغییر یافته است(برنشتاین و برنشتاین،ترجمه نائینی و منشی،۱۳۸۰).
آنچه مسلم است روابط خوب به سادگی به دست نمی آید،بلکه به دست آوردن آن مستلزم تلاش مداوم و آگاهانه است. جرج لوینگر۲ می گوید :آنچه در ایجاد یک رابطه زناشویی خوب یا هر نوع رابطه ی رضایت بخش مهم است،میزان هماهنگی و تناسب شما با همدیگر نیست بلکه مهم آن است که چگونه با ناسازگاری ها مقابله می کنید(کلینکه،ترجمه محمد خانی،۱۳۸۰).
یکی از شاخص های مهم آشفتگی در روابط زناشویی ،کمبود صمیمیت است.صمیمیت به وقوع تعامل بین زوجین اشاره می کند.تعاملی که به احساس نزدیکی ،عشق و توجه در میان آنان می انجامد.صمیمیت مستلزم تبادل احساسات عمیق و افکار خصوصی شخص است(هندریکس و هانت،ترجمه ابراهیمی،۱۳۸۴).
در حالی که زوجین آشفته به طور روزمره خیلی کم به یکدیگر ابراز صمیمیت،نزدیکی و محبت می کنند(هالفورد،ترجمه تبریزی و همکاران،۱۳۸۴).
وتوانایی ابراز صمیمیت زمانی به وجود می آید که فرد به یک استقلال عاطفی و پختگی روانی در خود رسیده باشد تا بتواند آن را به روابط خود انتقال دهد(سلطانی،۱۳۸۷).
می توان گفت یکی از مهمترین دلایلی که باعث می شود همسران احساس کنند که انطباق با ازدواج سخت و مشکل است این است که آنها مشخصا خیلی ایده آل گرا هستند.ارتباط پیش از ازدواج برای آنها پر از افسانه و خیال پردازی است(میرمحمدصادقی،۱۳۸۳).
خواست واراده برای تفکر؛شناسایی حقیقت و واقعیت،پذیرفتن مسئولیت ،تشخیص راست یا دروغ و درست از غلط،شکل اساسی خود بیان گری انسان و پذیرفتن مسئولیت استقلال عقلانی و تعهد به سودمندی ذهن خویش است(براندن۳ ،ترجمه هاشمی،۱۳۷۱).
و پذیرش مسئولیت و استقلال در انتخاب همسر و از آن مهمتر پذیرش اداره خانواده و توافق بر سر آن می تواند به عنوان یکی از عوامل مهم در یک ازدواج موفق به حساب آید. نظریه انتخاب مبتنی بر واقعیت درمانی که یکی از جدیدترین رویکردهای مشاوره و روان درمانی محسوب می شود،در آن بر قبول انتخاب،مسئولیت،واقعیت و شناخت درست و نادرست تاکید می شود و ارتباط آنها با زندگی روزمره فرد در نظر گرفته می شود(شارف،ترجمه فیروزبخت،۱۳۸۷).
از نظر، نظریه انتخاب ۴ فقدان توان زوجین در ارضای نیازهای اساسی ،احساس ارزشمندی،دوست داشته شدن موجب تعارض و درگیری در روابط زناشویی می گردد(گلاسر و گلاسر،ترجمه نیکو و برازنده،۱۳۸۴).
با توجه به این موضوع که در طی دو دهه گذشته برنامه های پیشگیرانه ای که با هدف بهبود روابط زوجین طراحی شده اند بیشتر جنبه آموزشی دارد تا درمانی .همچنین شباهت رویکرد نظریه انتخاب گلاسر در بستر فرهنگی ما،لذا در این پژوهش مسأله اساسی این است که آیا آموزش نظریه انتخاب که بر مفاهیمی چون آزادی و انتخاب،مسئولیت،داشتن کنترل بر زندگی خود،آگاهی تاکید دارد بر]]>

آلیاژی، آزمایش‌های

شکل ‏۴۱۷ گام‌های حل برای یک چرخه کاری توربین فصل ۵: تعیین خواص مکانیکی جنس روتور تعیین خواص مکانیکی جنس روتور
۵-۱ مقدمه در این فصل شیوه شناسایی جنس روتور توربین گاز و استخراج پارامترهای آن به منظور استفاده در تحلیل المان محدود بیان می‌شود. معادلات متشکله که رفتار مواد را بیان می‌کنند، دارای ضرایبی هستند که به آن‌ها ضرایب مشخصه۱۱۸ یا ثابت‌های ماده می‌گویند. این ثابت‌ها به جنس ماده و دما بستگی دارند. بنا‌براین برای تحلیل رفتار مواد نیاز است تا این ثابت‌ها را از آزمایش‌های مختلف به‌دست آورد. در این فصل روش‌های تعیین این ثابت‌ها از آزمایش‌های مختلف بیان شده است. همچنین آزمایش‌های صورت گرفته و نتایج حاصل نیز به تفصیل بیان شده‌اند.
۵-۲ شناسایی جنس روتور توربین گاز جنس روتور توربین گاز مورد مطالعه فولاد آلیاژی با نام تجاری ۱-۱/۴CrMoV می‌باشد. این فولاد از دسته فولادهای کم‌آلیاژ است که در دهه‌های گذشته در ساخت روتور توربین‌های گاز و بخار کاربرد داشته است. امروزه این فولاد در ساخت روتور توربین گاز به‌کار نمی‌رود و کاربرد فعلی آن برای اتصالات توربین‌ها می‌باشد.
با جستجو در میان فولادهای آلیاژی با استفاده از مرجع کلید فولاد مشخص گردید که عناصر تشکیل‌دهنده و درصد هر یک از اجزاء برای فولاد آلیاژی روتور مطابقت خوبی با فولاد آلیاژی ۲۱CrMoV5-7 دارد[۵۳]. عناصر تشکیل‌دهنده فولاد آلیاژی ۱-۱/۴CrMoV و فولاد آلیاژی ۲۱CrMoV5-7 به همراه درصد آنها در جدول ۵-۱ با یکدیگر مقایسه شده‌اند. جدول ‏۵۱ ترکیب شیمیایی و درصد عناصر روتور و فولاد۲۱CrMoV5-7 ترکیب شیمیایی [ Wt% ]
ماده
C
Si
Mn
P
S
Cr
Mo
Ni
V
۲۱CrMoV5-7 (1.7709)
۰.۱۷-۰.۲۵
<۰.۴
۰.۴۰-۰.۸
<۰.۰۳
<۰.۰۳
۱.۲-۱.۵
۰.۵۵-۰.۸
<۰.۶
۰.۲۰-۰.۳۵
۱۱/۴CrMoV (Rotor)
۰.۱۹
۰.۳۶
۰.۴۸
۰.۰۰۶
۰.۰۰۷
۱.۲۹
۰.۹۳
۰.۴۷
۰.۳۲
برای فولاد ۲۱CrMoV5-7 خواص مکانیکی آن از مرجع کلید فولاد در جدول ۵-۲ آمده است[۵۳]. جدول ‏۵۲ خواص مکانیکی برای فولاد ۲۱CrMoV5-7 از مرجع کلید فولاد
Material data sheet
 
 
 
 
 
Material number
 
۱.۷۷۰۹
 
 
 
Country Germany
 
Designation ۲۱CrMoV5-7  
Standards
 
DIN EN 10269
 
 
 
 
 
 
 
 
Density
 
 
 
 
 
  ۷.۸۵
kg/dm3  
Specific heat
 
 
 
 
 
  ۴۶۰
J/(g*K) ۲۰ °C
Heat conductivity
 
 
 
 
 
  ۳۳
W/(K*m) ۲۰ °C
Mean thermal expansion coefficient
 
 
 
  ۱۴.۱E10e-06
۱/K ۲۰-۶۰۰ °C
Modulus of elasticity
 
 
 
 
 
  ۱۲۷۰۰۰
N/mm2 ۶۰۰ °C
  ۱۶۴۰۰۰
N/mm2 ۵۰۰ °C
  ۱۷۷۰۰۰
N/mm2 ۴۰۰ °C
  ۱۸۶۰۰۰
N/mm2 ۳۰۰ °C
  ۱۹۶۰۰۰
N/mm2 ۲۰۰ °C
  ۲۰۴۰۰۰
N/mm2 ۱۰۰ °C
  ۲۱۱۰۰۰
N/mm2 ۲۰ °C
Tensile strength
 
 
 
 
 
  ۷۰۰-۸۵۰
N/mm2 ۲۰ °C
Elongation after fracture
 
 
 
 
  ۱۶%
۲۰ °C
Reduction of area
 
 
 
 
 
  ۶۰%
۲۰ °C
۰.۲% yeild stress
 
 
 
 
 
  ۳۵۰
N/mm2 ۵۰۰ °C
  ۴۱۰
N/mm2 ۴۰۰ °C
  ۴۶۰
N/mm2 ۳۰۰ °C
  ۵۰۰
N/mm2 ۲۰۰ °C
  ۵۳۰
N/mm2 ۱۰۰ °C
  ۵۴۲
N/mm2 ۵۰ °C
 
 
۵۵۰
N/mm2
 
۲۰ °C با توجه به عدم وجود اطلاعات از خواص پلاستیک، خزش و آسیب این آلیاژ نیاز است که خواص مکانیکی مورد نیاز برای تحلیل را با انجام آزمایش‌های لازم استخراج نمود. به همین منظور برای تعیین ضرایب پلاستیک آزمون کشش ساده، برای تعیین پارامترهای آسیب آزمون کشش دوره‌ای و برای تعیین پارامترهای خزش آزمون رهایش۱۱۹ بر روی آلیاژ فولاد ۲۱CrMoV5-7 انجام گردید. البته لازم به ذکر است که برای تعیین ضرایب پلاستیک و پارامتر آسیب، استفاده از آزمون خستگی کم‌چرخه به صورت کشش-فشار نتایج بهتری را ارائه می‌دهد، اما به علت عدم دسترسی به دستگاه آزمون کشش-فشار، در این تحقیق آزمون کشش به همراه باربرداری مورد استفاده قرار گرفت.
۵-۳ آزمون کشش ساده و دوره‌ای با استفاده از آزمون کشش ساده می‌توان پارامترهای مدل سختی سینماتیکی غیرخطی را تعیین نمود. همچنین به کمک باربرداری الاستیک می‌توان میزان آسیب ناشی از تغییر شکل پلاستیک را تعیین نمود. آزمون کشش در چهار دمای ۲۵، ۲۵۰، ۴۵۰ و ۵۵۰ درجه سانتیگراد برنامه‌ریزی شد. برای هر دما ابتدا یک آزمون کشش ساده انجام شد تا منحنی تنش-کرنش تعیین گردد. سپس برای ه ر آزمون، چهار سیکل بارگذاری و باربرداری مطابق شکل ۵-۱ انجام شد.
شکل ‏۵۱ نمودار تنش-کرنش در آزمون کشش دوره‌ای
آزمون کشش بر اساس استاندارد DIN-EN10002-1 انجام گرفت. برای هر دما، دو نمونه آزمون بر اساس این استاندارد تهیه شد. شکل ۵-۲ نمونه‌ آزمون ساخته شده و نمونه آزمون استاندارد را نشان می دهد.
شکل ‏۵۲ نمونه‌ آزمون ساخته شده و نمونه آزمون استاندارد
۵-۳-۱ نتایج آزمون‌ کشش نتایج به دست آمده از آزمون‌های کشش در جدول ۵-۳ آورده شده‌اند.
جدول ‏۵۳ مشخصات آزمون‌های کشش و نتایج آن
Test]]>

**، پلاستیک

(‏۳۲۵) ۳-۵-۳ پتانسیل حا‌لت برای آسیب همسان بر اساس اصل کرنش معادل، پتانسیل کرنش برای حا‌لت ترمو-الاستیک خطی همسان و آسیب همسان به صورت زیر بیان می‌گردد.
(‏۳۲۶) که در آن مدول یانگ، ضریب پوا‌سون، ضریب انبساط حرارتی و دمای مرجع می‌باشد. بنابراین قانون ترمو-الاستیسیته از این تابع پتانسیل به ‌صورت زیر استخراج می‌گردد.
(‏۳۲۷) که تنش موثر برابر است با .
همچنین نرخ چگالی انرژی آزاد شده، ، که متغیر ترمودینامیکی متناظر با پارامتر آسیب است، به‌ صورت زیر نوشته می‌شود:
(‏۳۲۸) که
(‏۳۲۹)
که تابع ‌‌‌ بیانگر سه‌بعدی بودن وضعیت تنش است. همچنین ، و به ترتیب تنش هیدرواستاتیک، تنش ون‌میزز معادل و تنش انحرافی می‌باشند.
۳-۵-۴ قوانین سینتیک رشد آسیب با تعریف متغیر آسیب نیاز است تا قانون رشد آن نیز بیان شود. برای مکانیزم‌های آسیب مختلف (مانند شکست نرم، خستگی، خزش و …) نیاز به مدل‌های رشد مختلف می‌باشد که رفتار مواد را پیش‌بینی نمایند. بر اساس چارچوب ترمودینامیک آسیب، قانون رشد برای آسیب از پتانسیل اتلاف و به‌طور خاص از تابع استخراج می‌گردد.
(‏۳۳۰) گزینه‌های مختلفی برای فرم تحلیلی تابع وجود دارد که به توانایی طراح مدل و دانش او از نتایج تجربی و همچنین زمینه کاربرد مدل بستگی دارد. یکی از بهترین مدل‌های موجود در این زمینه که توانایی مدل‌سازی مکانیزم‌های مختلف آسیب را دارد مدل متحد لومتر می‌باشد که در ادامه معرفی شده است.
۳-۵-۴-۱ فرمول‌بندی قانون متحد آسیب همسانگرد۱۰۴ رهیافت ترمودینامیکی بیان می‌کند که متغیر اصلی حاکم بر قانون رشد آسیب (یا نرخ تغییر آسیب )، متغیر وابسته به آن یعنی آهنگ آزاد شدن چگالی انرژی۱۰۵ () می‌باشد. بنابراین تابع پتانسیل اتلاف آسیب، ، تابعی از می‌باشد. همچنین طبق مشاهدات، این تابع به کرنش پلاستیک نیز وابسته است که این وابستگی از طریق ضریب پلاستیک، ، بیان می‌گردد. بنابراین می‌توان نوشت که
(‏۳۳۱( اگر که پارامتر از معادلات متشکله (ویسکو-)پلاستیسیته کوپل با آسیب (که توسط تابع پتانسیل اتلاف بیان می‌گردند) به‌دست می‌آید.
(‏۳۳۲) تابع بارگذاری (ویسکو-)پلاستیک، ، توسط معیار ون‌میزز بیان می‌گردد.
(‏۳۳۳) که در آن
(‏۳۳۴) که تنش ویسکوز برای وضعیت ویسکوپلاستیسیته است و برای وضعیت پلاستیسیته می‌باشد.
قانون تعامد و قانون رشد آسیب ناشی از کرنش پلاستیک تجمعی به شکل زیر نوشته می‌شوند.
(‏۳۳۵)
به کمک این دو معادله و تعریف نرخ کرنش پلاستیک تجمعی، ، رابطه بین و به دست می‌آید.
(‏۳۳۶) نتایج آزمایش‌های بسیار نشان داده است که باید تابعی غیرخطی از باشد. یکی از مناسب‌ترین توابع پیشنهادی برای آن به ‌صورت زیر است.
(‏۳۳۷) بنابراین قانون رشد آسیب به صورت زیر به‌دست می‌آید:
(‏۳۳۸) در معادلات فوق S و s، پارامترهای ماده هستند که تابعی از دما می‌باشند. به این ترتیب معادلات متشکله آسیب را می‌توان به ‌صورت زیر نوشت: (‏۳۳۹) اگر
اگر شروع ترک ماکروسکوپی
: که در آن
(‏۳۴۰)
همچنین پارامتر بحرانی آسیب است که باعث بروز ترک در ابعاد مزو می‌شود.
قانون متحد لومتر مدل‌های گوناگونی را به شرح زیر پوشش می‌دهد:
• اگر توسط پلاستیسیته بیان شود، آسیب نرم را مدل‌سازی می‌کند.
• اگر توسط قوا‌نین ویسکوزیته (مانند قانون ویسکوز نورتن) بیان شود، آسیب خزشی را مدل‌سازی می‌کند.
• اگر توسط پلاستیسیته‌ دوره‌ای بیان شود، آسیب خستگی را مدل‌سازی می‌کند.
• اگر در ابعاد میکروسکوپیک باشد، آسیب شبه ترد را مدل‌سازی می‌کند.
۳-۶ معادلات الاستو-(ویسکو-)پلاستیسیته کوپل با آسیب تمامی معادلات متشکله از تابع پتانسیل اتلاف، ، بر اساس چارچوب ترمودینامیک استخراج می‌شوند. بر اساس انتخاب‌های متفاوت برای فرم تحلیلی توابع ، و ، معادلات متشکله مختلفی به دست می‌آیند.
۳-۶-۱ معادلات اساسی (ویسکو-)پلاستیسیته بدون کوپل با آسیب در پلاستیسیته و ویسکوپلاستیسیته، معیار تسلیم برای بیان حالات مختلف ماده به کار می‌رود. حالت الاستیک
حالت پلاستیک
حالت ویسکوپلاستیک که تنش ویسکوز در قانون ویسکوزیته می‌باشد. معیار تسلیم ون‌میزز همراه با کار‌سختی همسان و سینماتیکی به صورت زیر بیان می‌گردد.
(‏۳۴۱) که در آن
(‏۳۴۲) کار‌سختی همسان ناشی از چگالی نابجایی‌ها می‌باشد و بیانگر تغییرات اندازه سطح تسلیم در فضای تنش‌ها می‌باشد. یکی از مدل‌های متداول کار‌سختی همسان که رفتار اشباع شدن ناشی از کرنش‌سختی را به خوبی پیش‌بینی می‌کند، مدل نمایی است.
(‏۳۴۳) که و پارامترهای ماده و وابسته به دما می‌باشند. در غیاب آسیب، پارامتر r برابر با کرنش پلاستیک تجمعی، p ، می‌باشد.
کار‌سختی سینماتیکی متناظر با تانسور پیش‌تنش، ، مربوط به تجمع میکروتنش‌های داخلی ماده می‌باشد و بیانگر جابجایی سطح تسلیم در فضای تنش‌ها می‌باشد. یکی از مدل‌های مناسب در زمینه پیش‌بینی رفتار پلاستیسیته دوره‌ای در فلزات، مدل کار‌سختی سینماتیکی غیر‌خطی (مدل آرمسترا‌نگ- فردریک۱۰۶) می‌باشد که از تابع پتانسیل زیر به‌دست می‌آید.
(‏۳۴۴) که و پارامترهای ماده و وابسته به دما می‌باشند. در غیاب آسیب، قانون رشد تانسور پیش‌تنش به صورت زیر است.
(‏۳۴۵) همان‌‌طور که قبلا ذکر گردید، ضریب پلاستیک، ، موجود در قوانین رشد برای حالت پلاستیک توسط شرایط سازگاری تعیین می‌گردد که این شرایط به صورت زیر هستند.
(‏۳۴۶) که شرط بیانگر این است که حا‌لت تنش بر روی سطح تسلیم واقع است و شرط بیان می‌کند که افزایش حا‌لت تنش، باعث القای همان مقدار افزایش در سطح تسلیم می‌شود.
برای حالت ویسکوپلاستیک، ضریب پلاستیک تابعی از نرخ کرنش پلاستیک تجمعی، ، می‌باشد که توسط قانون ویسکوزیته بیان می‌گردد. قانون توانی نورتن۱۰۷ که یکی از قوانین متداول ویسکوزیته می‌باشد، به صورت زیر است.
(‏۳۴۷) یا ۳-۶-۲ معادلات کوپل بین پلاستیسیته و آسیب در نهایت تمامی معادلات کوپل بین پلاستیسیته و آسیب همسان در جدول ۳-۳ آورده شده‌اند[۵۱].
جدول ‏۳۳ معادلات الاستو– (ویسکو-) پلاستیسیته کوپل با آسیب همسان
جداسازی کرنش‌ها ترموالاستیسیته (ویسکو-) پلاستیسیته
آسیب ضریب پلاستیک
که از شرایط به‌دست می‌آید. ضریب ویسکوپلاستیک
قانون توانی نورتن :
۳-۷ مدل‌سازی اندرکنش خزش-خستگی آسیب خزش-خستگی در فلزات هنگامی رخ می‌دهد که خستگی کم‌چرخه در دمای بالا، مثلاً بالای یک سوم دمای ذوب، وجود داشته باشد. این پدیده بسیارخطرناک است، زیرا وجود یک پدیده بر کاهش حد دوام پدیده دیگر موثر است، به عنوان مثال تغییرات کوچک در آسیب خزش، عمر خستگی را به مقدار قابل ملاحظه‌ای (با یک رابطه غیرخطی) کاهش می‌دهد. مدل‌های ابتدایی ارائه شده در این زمینه از روش جمع خطی آسیب، قانون تایرا۱۰۸، برای در نظر گرفتن اندرکنش خزش-خستگی بهره می‌بردند. به عنوان مثال، در حالت بارگذاری متناوب تک‌محور هم‌دما با شرایط و با زمان نگه‌داشتن۱۰۹، اگر تعداد چرخه‌های بارگذاری خستگی، تعداد چرخه‌های لازم برای شکست تحت بارگذاری خستگی خالص و زمان رسیدن به شکست در خزش خالص برای تنش ماکزیمم،، باشد معیار جمع خطی آسیب برای شکست به صورت زیر خواهد بود.
(‏۳۴۸) هر چند عیوب ناشی از اثرات مختلف مانند خزش و خستگی را به علت ماهیت و مکانیزم متفاوتشان نمی‌توان مستقیماً با هم جمع نمود، اما به کمک مفهوم تنش مؤثر می‌توان کاهش سطح مؤثر ناشی از اثرات مختلف را با هم جمع نمود، بنابراین آسیب کل به صورت زیر بیان می‌گردد.
(‏۳۴۹) که آسیب ناشی از مکانیزم خزش و آسیب ناشی از مکانیزم خستگی می‌باشد. روابط و برای آسیب خزش-خستگی بر اساس اصول ترمودینامیک آسیب بیان می‌شوند که این روابط اثرات آسیب تجمعی غیرخطی و تنش‌های چندمحوره را در نظر می‌گیرند[۹]. شکل زیر تفاوت قانون جمع خطی آسیب و مدل‌سازی از روش آسیب را نشان می‌دهد. شکل ‏۳۱۰ تفاوت قانون جمع خطی آسیب و روش مکانیک آسیب پیوسته [۳]
۳-۸ اندازه‌گیری آسیب رشد ریزترک‌ها و ریزحفره‌ها در اثر پدیده آسیب باعث ایجاد تغییر در خصوصیات ماده می‌شود که به کمک این تغییرات می‌توان آسیب را اندازه‌گیری نمود. از جمله این تغییر خصوصیات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
• کاهش مدول الاستیسیته
• کاهش تنش تسلیم
• کاهش سختی
• کاهش سرعت امواج آلتراسونیک
• کاهش چگالی
• افزایش نرخ کرنش خزشی
• افزایش مقاومت الکتریکی انواع روش‌های مختلف اندازه‌گیری آسیب بر مبنای تغییر خواص ماده در شکل زیر بیان شده‌اند. به کمک این خواص و استفاده از روش معکوس می‌توان مقدار آسیب در مواد را توسط روش‌های آزمایشگاهی تعیین نمود.
شکل ‏۳۱۱ انواع روش‌های اندازه‌گیری آسیب البته هیچ‌‌کدام از این روش‌ها به تنهایی روشی کامل برای محاسبه آسیب نیست. در واقع هر یک از این روش‌ها برای شرایط و فرایندهای خاصی مناسب است. در جدول ۳-۴ روش‌های مختلف اندازه‌گیری آسیب با یکدیگر مقایسه شده‌اند. همچنین در این جدول رابطه بین آسیب و خواص ماده، قبل و بعد وقوع از آسیب، بیان شده است.
جدول ‏۳۴ مقایسه روش‌های اندازه‌گیری آسیب و محاسبه پارامتر آسیب
خستگی
خستگی
خزش
آسیب
آسیب
پارامتر
روش
پر‌چرخه
کم‌چرخه نرم
ترد
آسیب *
*
**
**
* تصاویر ریزنگاره‌ای
 
*
*
**
  چگالی
 
***
***
***
** مدول الاستیسیته
*
*
**
**
*** امواج آلتراسونیک
*
**
*
*
  دامنه تنش دوره‌ای
 
*
***
*
  مرحله نهایی خزش
*
***
**
***
** میکرو سختی
*
*
**
**
* پتانسیل الکتریکی در جدول ۳-۴ پارامتر‌های ، ، ، ، ، ، و به ترتیب سطح مقطع، چگالی، مدول الاستیسیته، سرعت صوت، دامنه تنش، نرخ کرنش خزشی، سختی و پتانسیل الکتریکی در حالت بدون آسیب و پارامتر‌های ، ، ، ، ، ، و به ترتیب سطح مقطع، چگالی، مدول الاستیسیته، سرعت صوت، دامنه تنش، نرخ کرنش خزشی، میکروسختی و پتانسیل الکتریکی در حالت آسیب‌دیده می‌باشند[۱].
با بررسی روش‌های مختلف اندازه‌گیری آسیب، روش تغییرات مدول الاستیسیته به منظور تعیین پارامترهای آسیب انتخاب گردید که در ادامه چگونگی اندازه‌گیری آسیب به کمک آزمون کشش همراه با برداری شرح داده می‌شود.
۳-۸-۱ روش تغییرات مدول الاستیسیته در این روش اندازه‌گیری آسیب به کمک بررسی آثار آن بر روی مدول الاستیسیته انجام می‌گیرد. برای حالت تنش تک‌محوره، اصل کرنش معادل به شکل زیر است.
(‏۳۵۰) در این رابطه اگر به عنوان مدول مؤثر الاستیسیته در نظر گرفته شود، آن‌گاه می‌توان مقدار آسیب را با اندازه‌گیری مدول الاستیسیته ماده در وضعیت بدون آسیب و آسیب‌دیده تعیین نمود.
(‏۳۵۱) این روش یکی از متداول‌ترین روش‌های آزمایشگاهی است و مثالی از آن را در شکل ۳-۱۲ می‌توان دید. شکل ‏۳۱۲ اندازه‌گیری آسیب نرم برای مس ۹/۹۹% در دمای اتاق [۱]
بر اساس تجربیات آزمایشگاهی پیشنهاد شده است که در این روش از نتایج مرحله باربرداری به منظور تعیین مقدار آسیب استفاده شود. همچنین برای کاهش خطای ناشی از اثرات غیرخطی بودن شرایط و وسایل آزمایش، از شروع و پایان مسیرهای باربرداری صرفنظر ‌شود. محدوده پیشنهاد شده برای معتبر بودن نتایج به شرح زیر است.
(‏۳۵۲) فصل ۴: مدل‌سازی روتور مدل‌سازی روتور
۴-۱ مقدمه هدف از انجام این پایان‌نامه، تحلیل تنش‌ یک نمونه روتور توربین گاز در اثر بارگذاری مکانیکی و حرارتی به منظور تعیین عمر و محاسبه میزان آسیب می‌باشد. توربین گاز موردنظر متعلق به نیروگاه شرکت پتروشیمی بندر امام خمینی می‌باشد. در این فصل ابتدا شرایط کارکرد و هندسه روتور موردنظر معرفی شده است و سپس فرایند مدل‌سازی آن با روش المان محدود شرح داده شده است. با توجه به هندسه پیچیده روتور و بارگذاری مختلط آن، در این پژوهش از نرم افزار المان محدود ABAQUS برای تحلیل تنش‌های مکانیکی و حرارتی روتور استفاده شده است. لازم به ذکر است که نحوه انتخاب و تعیین ثابت‌های جنس روتور در فصل بعد به تفصیل بیان شده است. ۴-۲ شرایط کارکرد و هندسه روتور ۴-۲-۱ شرایط کارکرد توربین گاز نیروگاه شرکت پتروشیمی بندر امام خمینی ساخت شرکت ژاپنی TOKYOSHIBAURA می‌باشد. سرعت دورانی روتور آن ۳۰۰۰ دور در دقیقه می‌باشد که بین ۹۵ الی ۱۰۶درصد متغیر است و دمای محیط آن در حدود ◦C40 می‌باشد. نسبت تراکم در کمپرسور ۷/۹ و دمای هوای خروجی از آن ◦C320 است. دمای گاز ورودی به توربین ◦C800 در شرایط کارکرد می‌باشد، ولی دمای آن در شرایط بار پایه۱۱۰]]>

پلاستیک، ترمودینامیکی

• آسیب نرم
بر خلاف آسیب ترد، آسیب نرم زمانی رخ می‌دهد که گسترش آسیب همراه با تغییر شکل پلاستیک قابل ملاحظه‌ای باشد. این پدیده به واسطه رشد و به هم پیوستن حفره‌ها در اثر تغییر شکل پلاستیک به‌وجود می‌آید، نمونه‌ای از این پدیده در فلزاتی رخ می‌دهد که کرنش‌های پلاستیک زیادی را در دمای پایین تجربه می کنند (شکل ۳-۲). شکل ‏۳۲ آسیب نرم [۱]
• آسیب خزشی
هنگامی که ماده در دمای بالا، مثلا بالای یک سوم دمای ذوب، تحت بارگذاری قرار گیرد، ممکن است تحت تنش ثابت دارای تغییر شکل گردد. در این حالت وقتی کرنش به اندازه‌ی کافی بزرگ شود، گسستگی‌ درون‌دانه‌ای اتفاق می افتد که منجر به پدیده آسیب و افزایش نرخ کرنش خزشی می‌شود. برای مواد نرم، تغییرات آسیب خزشی همانند تغییرات کرنش ویسکوپلاستیک است (شکل ۳-۳). شکل ‏۳۳ آسیب خزشی [۱]
• آسیب خستگی کم‌چرخه
هنگامی که ماده تحت بارگذاری دوره‌ای با مقادیر قابل توجه تنش و کرنش قرار می‌گیرد، آسیب پس از یک تاخیر ناشی از جوانه‌زنی و رشد ریزترک‌ها همراه با کرنش‌های پلاستیک دوره‌ای شروع به رشد می‌کند. به علت مقادیر زیاد تنش‌ها معمولا خستگی کم‌چرخه در تعداد دوره‌های بارگذاری کم رخ می‌دهد (شکل ۳-۴). شکل ‏۳۴ آسیب خستگی کم‌چرخه [۱] • آسیب خستگی پر‌چرخه
این آسیب هنگامی رخ می‌دهد که ماده در معرض بارگذاری دوره‌ای با مقادیر تنش کمتر از حد تسلیم قرار می‌گیرد. چنین آسیبی در تعداد دوره‌های بارگذاری زیاد رخ می‌دهد(شکل ۳-۵). شکل ‏۳۵ آسیب خستگی پر‌چرخه [۱] به کمک تئوری آسیب می‌توان مواد مختلف را تحت بارگذاری‌های متفاوت مدل‌سازی نمود. مدل‌‌های مختلف رشد آسیب امکان مدل‌سازی رفتار ماده را تحت شرایط مختلف میسر می‌سازند. با آگاهی از تاریخچه تنش و کرنش و انتگرال‌گیری از معادلات متشکله ماده با شرایط مرزی مناسب می‌توان رفتار حاکم بر رشد آسیب در ماده تا شکل‌گیری ترک‌های ماکروسکوپی و زمان متناظر آن را محاسبه نمود. امروزه مکانیک آسیب به عنوان ابزاری مناسب و قوی برای طراحی و تخمین عمر سازه‌ها به‌کار می‌رود. ۳-۴ مفاهیم پایه ۳-۴-۱ پارامتر آسیب اولین گام در پیشبرد تئوری آسیب، معرفی و تعریف پارامتر آسیب می‌باشد. با توجه به گستردگی حالات ممکن، تعاریف متفاوتی برای متغیر آسیب بیان شده است. بر پایه تعریف ارائه شده توسط کاچانف، متغیر آسیب متناظر با چگالی سطح مؤثر حفره‌ها در نظر گرفته می‌شود (شکل ۳-۶). به این ترتیب در یک حجمک نماینده، اگر مساحت سطح مقطع المان باشد که با بردار نرمال تعریف شود و مساحت ریزحفره‌ها و ترک‌ها روی این سطح مقطع باشد، آن‌گاه متغیر آسیب متناظر با بردار نرمال به‌صورت زیر تعریف می‌شود[۱].
(‏۳۲)
شکل ‏۳۶ آسیب فیزیکی و مدل آسیب پیوسته ریاضی [۵۱]
اگر آسیب را همسانگرد۸۳ در نظر بگیریم، آن‌گاه متغیر آسیب دیگر به جهت بردار نرمال بستگی نداشته و یک کمیت اسکالر است.
(‏۳۳) از رابطه بالا واضح است که برای هیچ‌گونه آسیبی رخ نداده است و برای المان دچار گسیختگی کامل (شکست حجمک نماینده به دو قسمت) شده است. البته در واقعیت شکست ماده به ازای مقدار کمتر از یک رخ می‌دهد (برای فلزات است) که پارامتر بحرانی آسیب می‌باشد.
۳-۴-۲ مفهوم تنش مؤثر۸۴ در وضعیت بارگذاری تک‌محوره در المان بدون آسیب، اگر نیروی F بر روی سطح اعمال گردد، تنش تک‌محوره نرمال به ‌صورت تعریف می‌گردد (شکل ۳-۷). در این حالت سطح مؤثر (سطح واقعی که تنش را تحمل می‌کند) برابر است با:
(‏۳۴) شکل ‏۳۷ مفهوم سطح مقطع مؤثر [۱۱]
بدین ترتیب تنش مؤثر به صورت تنش متناظر با سطح مؤثر به شکل زیر تعریف می‌گردد:
(‏۳۵) البته لازم به ذکر است که در حالت فشار، اگر بعضی از ترک‌ها و ریزحفره‌ها بسته شوند، در این صورت سطح مؤثر برای تحمل تنش، بیشتر از خواهد بود.
در حالت بارگذاری سه‌بعدی و با فرض همگن و همسانگرد بودن ماده، معادله (۳-۵) به‌ صورت تانسور تنش تعریف می‌گردد:
(‏۳۶) در حالت کلی آسیب غیرهمسانگرد، پارامتر آسیب به جهت نیز وابسته خواهد بود. در این صورت متغیر واقعی آسیب متناظر به صورت یک تانسور مرتبه دوم یا چهارم تعریف می‌شود. ۳-۴-۳ اصل کرنش‌ معادل۸۵ در تئوری آسیب فرض می‌گردد که رفتار تغییرشکل به‌ صورت مستقیم تحت تاثیر آسیب قرار ندارد و تابعی از تنش مؤثر می‌باشد. این بدان معنی است که معادلات متشکله کرنش برای مواد آسیب‌دیده و بکر۸۶ یکسان می‌باشند و تنها تنش عادی با تنش مؤثر جایگزین می‌گردد و تغییر دیگری در معادلات متشکله ایجاد نمی‌شود. (‏۳۷(
ماده آسیب‌دیده
ماده بکر
۳-۴-۴ ارتباط کرنش و آسیب به کمک اصل کرنش معادل، معادلات متشکله برای تنش تک‌محوره برای حالت‌های الاستیک و پلاستیک ماده آسیب‌دیده به صورت زیر بیان می‌شوند: • حالت الاستیک
در حالت الاستیک، ماده‌ی بدون آسیب به صورت مستقیم با تنش مؤثر در ارتباط است:
(‏۳۸) و مدول الاستیسیته ماده آسیب‌دیده به کمک رابطه به صورت زیر بیان می‌شود:
(‏۳۹) شکل ۳-۸ مثالی از تغییرات مدول الاستیسیته در اثر رشد آسیب نرم را نشان می‌دهد.
شکل ‏۳۸ تغییرات مدول الاستیسیته در اثر آسیب برای مس ۹/۹۹% [۱] • حالت پلاستیک
در حالت پلاستیک، کرنش پلاستیک از معادله متشکله سینماتیکی با معادله تسلیم استخراج می‌گردد. در وضعیت تنش تک‌محوره، معیار تسلیم به صورت زیر است.
(‏۳۱۰) یا
(‏۳۱۱) که تابع تسلیم، تنش تسلیم، افزایش تنش به علت کارسختی همسان و ، تانسور پیش‌تنش به علت کارسختی سینماتیکی می‌باشد.
هنگامی که آسیب رخ می‌دهد بر اساس اصل کرنش معادل، تابع تسلیم به صورت زیر نوشته می‌شود.
(‏۳۱۲) یا
(‏۳۱۳) معادله بالا و نتایج آزمایشگا‌هی نشان می‌دهند که آسیب باعث کاهش تنش تسلیم، تنش کارسختی همسان و تانسور پیش‌تنش می‌گردد (شکل ۳-۹). شکل ‏۳۹ تغییرات معیار تسلیم پلاستیک در اثر رشد آسیب [۱] ۳-۴-۵ آستانه آسیب۸۷ دو پدیده تجمع ریزتنش‌ها همراه با ناسازگاری‌ ریزکرنش‌ها۸۸ و تجمع نا‌بجایی‌ها۸۹ در فلزات منجر به تشکیل ریزترک‌ها می‌شوند. از آنجا که عامل مؤثر بر متغیر آسیب، ایجاد و انتشار ریزترک‌ها در ماده می‌باشد، بنابراین تا قبل از تشکیل ریزترک‌ها، با وجود کرنش پلاستیک، مقدار برابر صفر می‌باشد. اگر در حالت کشش ساده، کرنش پلاستیک آستانه،، متناظر با شروع ریزترک‌ها در ماده باشد، آستانه آسیب به شکل زیر بیان می‌شود:
(‏۳۱۴) مقدار برای برخی مواد در جدول ۳-۱ آورده شده است. معرف کرنش در آستانه آسیب است که پیش از آن آسیب صفر یا قابل صرفنظر است. کرنش در هنگام شکست است، یعنی وقتی که متغیر آسیب به مقدار بحرانی خود، ، می‌رسد.
جدول ‏۳۱ مقدار آستانه آسیب و پارامتر آسیب بحرانی برای مواد مختلف ماده در دمای محیط
۰.۸۵
۱.۰۴
۰.۳۵
مس ۹۹.۹%
۰.۲۳
۰.۲۵
۰.۰۳
فولاد ۲۰۲۴
۰.۱۷
۰.۸۸
۰.۵۰
فولاد E 24
۰.۲۲
۰.۵۶
۰
فولاد ۳۸ XC
۰.۰۲۴
۰.۳۷
۰.۰۲
فولاد ۳۰ CD 4
۰.۰۲۴
۰.۲۹
۰.۰۲
فولاد INCO 718 مفهوم آستانه آسیب که در بالا برای وضعیت تنش تک‌محوره بیان شد، به شیوه‌ای مشابه با معیار پلاستیسیته، به وضعیت تنش سه‌بعدی قابل تعمیم است. در حالت تک‌محوره می‌توان آستانه‌ آسیب را در قالب عبارت تنش بیان نمود:
(‏۳۱۵) هنگامی که فراتر از آستانه باشد، آسیب رشد می‌کند. در وضعیت سه‌بعدی، این مفهوم به وسیله یک سطح آستانه آسیب قابل تعمیم است:
(‏۳۱۶) در صورتی که باشد هیچ‌گونه آسیبی در ماده به‌وجود نمی‌آید، اما اگر باشد آسیب رشد می‌کند. می‌توان از قوانین شامل عبارت‌های کرنش نیز استفاده نمود. در این صورت سطح آستانه آسیب به شکل یک سطح هم‌پتانسیل بیان می‌شود:
(‏۳۱۷) در نهایت چهار رابطه اصلی که پایه مکانیک آسیب را تشکیل می‌دهند، به شرح زیر هستند[۱]: (‏۳۱۸( رابطه الاستیک معیار تسلیم پلاستیک آستانه آسیب شروع ترک
۳-۵ فرمول بندی ترمودینامیکی آسیب ۳-۵-۱ ترمودینامیک آسیب به کمک ترمودینامیک فرایند‌های برگشت‌ناپذیر می‌توان رفتار مواد مختلف را در سه مرحله مدل‌سازی نمود:
۱. تعریف متغیر‌های حا‌لت۹۰
۲. تعریف تابع پتانسیل حالت۹۱، که از آن می‌توان قوانین حالت را استخراج کرد و به کمک آن متغیر‌های ترمودینامیکی متناظر با متغیر‌های حا‌لت داخلی تعریف می‌گردند.
۳. معرفی تابع پتانسیل اتلاف۹۲، که از آن می‌توان قوانین رشد متغیر‌های حالت وابسته به مکانیزم‌های اتلافی را استخراج نمود.
از بین گزینه‌های گوناگونی که این سه مرحله را ارضا می‌کنند، گزینه‌هایی که با نتایج آزمایشگاهی مطابقت بیشتری داشته باشند، انتخاب می‌گردند. سپس باید قانون دوم ترمودینامیک برای هر تغییری بررسی شود. پارامتر‌های موجود در دو تابع پتانسیل حالت و اتلاف که توابعی از جنس مواد و دما می‌باشند نیز از نتایج تجربی و آزمایشگاهی به‌دست می‌آیند[۵۱].
۳-۵-۲ چارچوب کلی با فرض کوچک ‌بودن کرنش‌ها، کرنش کلی را می‌توان به دو بخش ترموالاستیک، ، و بخش پلاستیک، ، تقسیم کرد. بنابراین می‌توان نوشت
(‏۳۱۹) در اولین گام متغیرهای حالت معرفی می‌شوند. متغیر‌های حالت، اعم از قابل مشاهده یا داخلی، بر اساس مکانیزم فیزیکی تغییرشکل و آسیب مواد انتخاب می‌شوند. برای سیستم ترمودینامیکی متغیرهای حالت قابل مشاهده و داخلی به شرح زیر هستند:
• متغیرهای قابل مشاهده:
، تانسور کرنش و متغیر ترمودینامیکی متناظر آن تانسور تنش کوشی۹۳،
T، دما و متغیر ترمودینامیکی متناظر آن چگالی انتروپی، s
• متغیرهای داخلی:
، تانسور کرنش پلاستیک متغیر ترمودینامیکی متناظر آن،
، آسیب ناشی از کرنش پلاستیک تجمعی۹۴ و متغیر ترمودینامیکی متناظر آن کارسختی همسان۹۵،
، تانسور پیش‌کرنش۹۶ و متغیر ترمودینامیکی متناظر آن کارسختی سینماتیکی۹۷ (یا تانسور پیش‌تنش۹۸)،
، متغیر آسیب و متغیر ترمودینامیکی متناظر آن نرخ رهایی انرژی آسیب، در جدول ۳-۲ متغیرهای حالت به همراه مکانیزم فیزیکی تغییرشکل و متغیر ترمودینامیکی متناظر با آن‌ها بیان شده‌اند[۵۱].
جدول ‏۳۲ متغیرهای حالت، مکانیزم فیزیکی تغییرشکل و متغیر ترمودینامیکی مت ناظر
مکانیزم
متغیر حا‌لت
متغیر متناظر قابل مشاهده
داخلی ترمو الاستیسیته انتروپی پلاستیسیته کارسختی همسان کارسختی سینماتیکی آسیب پس از معرفی متغیر‌های حا‌لت و متغیر‌های وابسته به آن‌ها بایستی تابع پتانسیل حالت تعریف گردد. بیان تحلیلی تابع پتانسیل باید بر اساس مشاهدات تجربی و نتایج میکرومکانیک باشد. به عنوان مثال تابع پتانسیل باید نسبت به الاستیسیته همسان، خطی باشد و یا رابطه تنش کوشی و آسیب همسان مطابق با مفهوم تنش موثر باشد. همچنین نباید هیچ‌گونه وابستگی بین متغیرهای الاستیک و پلاستیک و همچنین بین متغیرهای آسیب و پلاستیک باشد. یکی از توابع پتانسیل مرسوم آنتا‌لپی آزاد مخصوص گیبس۹۹،، است که از تابع انرژی آزاد هلمهولتز۱۰۰ به‌دست می‌آید. این تابع پتانسیل به شکل زیر بیان می‌گردد:
(‏۳۲۰) که در این رابطه چگالی است و و به کرنش کل وابسته نیستند. پارامتر کوپلینگ بین الاستیسیته و آسیب را به کمک مفهوم تنش مؤثر و اصل کرنش معادل در نظر می‌گیرد. پارامتر مربوط به کارسختی پلاستیک۱۰۱ است و هنگامی که در ضرب شود، بیانگر انرژی ذخیره شده، ، در حجمک نماینده می‌باشد. پارامتر تنها تابع دما است که به صورت ضمنی ظرفیت گرمایی ماده را نشان می‌دهد.
اکنون با تعریف تابع پتانسیل حالت، می‌توان قوانین حالت را همانند زیر استخراج کرد و رابطه متغیرهای حالت و متغیر‌های وابسته را بیان نمود: (‏۳۲۱) البته باید تعاریف فوق با قانون دوم ترمودینامیک سازگار باشند و آن‌ را ارضا نمایند. قانون دوم ترمودینامیک که به صورت نامساوی کلازیوس-دوهم۱۰۲ ارا‌ئه می‌گردد، هنگامی ارضاء می‌شود که نرخ آسیب مثبت باشد.
(‏۳۲۲) مثبت بودن نرخ آسیب، ، بدین معنی است که آسیب تنها می‌تواند افزایش یابد یا ثابت بماند. به عبارت دیگر، متغیر آسیب فقط می‌تواند بیانگر زوال ماده باشد و نه شاخصی از بازیابی استحکام ماده. معادله بالا بیانگر این است که اتلاف مربوط به توان پلاستیک ()، به‌‌ علاوه اتلاف ناشی از آسیب ()، منهای نرخ چگالی انرژی ذخیره ‌شده ()، به ‌علاوه انرژی گرمایی ( شار حرارتی می‌باشد) به گرما تبدیل می‌شوند.
در نهایت بایستی تابع پتانسیل اتلاف، ، تعریف گردد تا به کمک آن بتوان قوانین رشد متغیر‌های حا‌لت را بیان کرد. تابع پتانسیل اتلاف را می‌توان به شکل زیر بیان نمود:
(‏۳۲۳) که تابع معیار پلاستیسیته، عبارت مربوط به کارسختی سینماتیکی غیرخطی و پتانسیل آسیب می‌باشد. بنابراین قوانین رشد متغیر‌های حا‌لت به ‌صورت زیر بیان می‌گردند:
(‏۳۲۴)
به رابطه آخر قانون تعامد۱۰۳ گفته می‌شود. روند تعریف تابع پتانسیل به گونه‌ای صورت می‌گیرد که قانون دوم ترمودینامیک را ارضا نماید. همچنین]]>

تجزیه واریانس

۰۰۱/۰ ns
۰۴/۰ ns
۱۶/۰ ns
۹۸/۳۰ ns
۰۲/۰ ns
۳۸۱*
۰۰۰۴/۰ ns
۰۰۸/۰ ns
۰۷/۰ ns
۱۳/۰ ns
۱
دفعات محلول پاشی
۷۰/۰ ns
۰۷۵/۰ ns
۳۷/۰ ns
۰۴/۱ ns
۷۸/۶ ns
۰۱/۰ ns
۲۴۳ ns
۰۰۱۹/۰ ns
۰۰۰۵/۰ ns
۳۶۷/۰ ns
۰۴۳/۰ ns
۲
تیمار × دفعات
۳۱/۰
۰۳/۰
۲۲/۰
۸/۶
۲۶/۱۳
۰۴۲/۰
۸۱
۰۰۶/۰
۰۱۳/۰
۱۳۳/۰
۰۳۶/۰
۱۵
خطای آزمایش
۹۵/۸
۹۱/۰
۷۷/۱۰
۵۱/۳
۸/۱۳
۴۱/۳
۲۲/۱۰
۱۵/۶
۰۹/۲
۳۳/۸
۰۹/۵

ضریب تغییرات
*و** معنیداری در سطح احتمال ۱درصد و ۵درصد آزمون LSD و ns عدم معنی داری را نشان میدهند
۴-۱-۱-۱-۱- اثر تیمارها بر صفات رویشی میوه
نتایج نشان داد که تیمار اسیدجیبرلیک باعث افزایش تعداد میوه، طول و قطر میوه نسبت به نمونه شاهد شد. همچنین عملکرد نیز تحت اثر این تیمار افزایش یافت. هرچند که تیمار کلریدکلسیم بر تعداد و عملکرد بوته تاثیر نداشت. طول میوه در تیمار کلریدکلسیم با تیمار اسیدجیبرلیک اختلاف معنیداری نداشت ولی با تیمار شاهد دارای اختلاف معنیدار بود. قطر میوه نیز تحت تاثیر تیمار کلریدکلسیم قرار نگرفت. همچنین بین تیمار کلریدکلسیم و شاهد از نظر شاخص شکل میوه اختلاف معنیدار مشاهده نگردید. اما اختلاف آنها نسبت به تیمار اسیدجیبرلیک معنیدار شد و تیمار اسیدجیبرلیک دارای شاخص شکل کمتری نسبت به سایر تیمارها بود. اختلاف بین تیمارها با نمونه شاهد از نظر وزن و حجم میوه معنیدار شد و بیشترین افزایش به ترتیب مربوط به تیمار اسیدجیبرلیک و پس از آن تیمار کلسیم بود. همچنین چگالی میوه تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت و اختلاف معنیداری مشاهده نگردید (جدول ۴-۲). ۴-۱-۱-۱-۲- اثر تیمارها بر پوسیدگی گلگاه و آفتاب سوختگی میوه
نتایج نشان داد که بین تیمار کلریدکلسیم واسیدجیبرلیک از نظر پوسیدگی گلگاه اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. اما بین تیمارها با نمونه شاهد این اختلاف معنیدار شد به طوری که تیمار اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم با ۴۶/۲ و ۱۳/۱ درصد پوسیدگی گلگاه دارای کمترین میزان پوسیدگی در ناحیه گلگاه نسبت به نمونه شاهد با ۷۱/۹ درصد پوسیدگی بودند. همچنین از نظر آفتاب سوختگی میوه نیز بین تیمارها با نمونه شاهد اختلاف معنیدار شد. اما بین تیمار اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم با هم اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. به طوری که تیمار جیبرلین و شاهد با ۴۵/۲ و ۵۵/۷ درصد آفتاب سوختگی به ترتیب دارای کمترین و بیشترین میزان آفتاب سوختگی بودند (جدول ۴-۲). ۴-۱-۱-۱-۳- اثر تیمارها بر ضخامت گوشت و سفتی بافت میوه
نتایج نشان داد که ضخامت گوشت میوه تحت تاثیر تیمارها افزایش یافت به طوری که بیشترین و کمترین ضخامت گوشت میوه به ترتیب مربوط به تیمارهای اسیدجیبرلیک و شاهد با ۸۱/۶ و ۲۶/۵میلیمتر بود، همچنین سفتی بافت میوه نیز در تیمارهای کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک نسبت به نمونه شاهد افزایش یافت هرچند که بین تیمار اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم اختلاف معنیداری مشاهده نگردید (جدول ۴-۲). ۴-۱-۱-۱-۴- اثر تیمارها بر مواد جامد محلول میوه
نتایج نشان داد که تیمارها بر میزان مواد جامد محلول در میوههای فلفل دلمهای اثر معنیداری نداشتند (جدول ۴-۲). ۴-۱-۱-۱-۵- اثر تیمارها بر pH و اسید کل
نتایج نشان داد که تیمارها برpH اثر معنیداری نداشتند، اما اسیدکل تحت تاثیر تیمارهایاسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم افزایش یافت بطوریکه بین تیماراسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم اختلاف معنیداری مشاهد نگردید اما تیمار اسیدجیبرلیک با ۳۵/۱ درصد اسید اختلاف معنیداری با نمونه شاهد داشت هرچند که بین تیمارکلریدکلسیم با شاهد اختلافی مشاهده نگردید (جدول ۴-۲). ۴-۱-۱-۱-۶- اثر تیمارها بر ویتامینC، ظرفیت آنتی اکسیدان و فنل کل
نتایج نشان داد که ویتامینC و آنتیاکسیدان در تیمار اسیدجیبرلیک نسبت به سایر تیمارها افزایش یافت هرچند از نظر ویتامینC بین تیمار اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم باهم اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. همچنین تیمارها بر میزان فنل کل در میوههای فلفل دلمهای تاثیری نداشتند (جدول ۴-۲).
۴-۱-۱-۱-۷- اثر تیمارها بر کلروفیل میوه
نتایج نشان داد که بین تیمارها با هم و با شاهد از نظر کلروفیلa و کلروفیل کل اختلاف معنیدار شد به طوری که تیمار اسیدجیبرلیک و شاهد به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان کلروفیلa و کل در بافت میوه بودند. همچنین بین تیمار اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم باهم از نظر میزان کلروفیلb اختلافی مشاهده نشد اما اختلاف آنها با تیمار شاهد معنی دار شد و نمونه شاهد با ۴۶/۱ میلیگرم در لیتر دارای کمترین میزان کلروفیلb نسبت به سایر تیمارها بود (جدول ۴-۲). جدول ۴-۲- مقایسه میانگین اثر تیمارهای اسیدجیبرلیک و کلریدکلسیم بر خصوصیات کمی و کیفی فلفل دلمهای رقم کالیفرنیا واندر
قطر میوه
(mm)
طول میوه
(mm)
چگالی میوه
(gr/cm³)
حجم تک میوه
(cm³)
وزن تک میوه
(gr)
آفتاب سوختگی
(%)
پوسیدگی گلگاه
(%)
تعداد میوه
تک بوته
عملکرد تک بوته
(kg)
شاخص
تیمار
۰۳/۶۷b
۱۳/۷۹b
۴۹/۰a
۲۹۱?
۱۴۴?
۵۵/۷a
۷۱/۹a
۵۵/۱۵b
۹۷/۱b
شاهد
۶۱/۷۷a
۹۶/۸۴a
۵۱/۰a
۳۵۲a
۱۷۹a
۴۵/۲b
۴۶/۲b
۳۲/۱۶a
۳۷/۲a
اسیدجیبرلیک
۱۵/۷۱b
۹۹/۸۲ab
۴۸/۰a
۳۲۱b
۱۵۶b
۱۷/۴b
۱۳/۱b
۵۸/۱۵b
۰۱/۲b
کلریدکلسیم
ادامه جدول ۲
ف نل کل
(mg/100g)
وزن خشک میوه
(%)
ویتامینC
(mg/100g)
اسید کل
(%)
pH موادجامد محلول
(Brix)
سفتی بافت
(kg/m²)
ضخامت گوشت
(mm)
شاخص شکل میوه
شاخص
تیمار
۵۴/۲۶a
۷۲/۵b
۷۶/۸۱b
۲۵/۱b
۴۸/۵a
۴۳/۴a
۲۸/۳b
۲۶/۵?
۱۸/۱a
شاهد
۱۷/۲۶a
۱۳/۶a
۸۷/۹۵a
۳۵/۱a
۵۳/۵a
۴۲/۴a
۹۵/۳a
۸۱/۶a
۰۹/۱ b
اسیدجیبرلیک
۴۳/۲۶a
۲۶/۶a
۷۹/۸۷ab
۳۲/۱ab
۵۲/۵a
۳۰/۴a
۰۳/۴a
۹۷/۵b
۱۷/۱a
کلریدکلسیم
ادامه جدول ۲
کلروفیل کل میوه (mg/L)
کلروفیلb میوه(mg/L)
کلروفیلa میوه(mg/L)
آنتی اکسیدان(%)
شاخص
تیمار
۳۰/۵?
۴۶/۱b
۸۳/۳?
?۸۷/۷۲
شاهد
۱۱/۷a
۰۳/۲a
۰۷/۵a
۸۷/۷۶a
اسیدجیبرلیک
۲۹/۶b
۸۷/۱a
۳۹/۴b
۷۵/۷۲b
کلریدکلسیم
* میانگینهای با حروف مشابه دارای اختلاف معنیدار نسبت به یکدیگر در سطح ۵ درصد آزمونLSD نمیباشند
۴-۱-۱-۲- نتایج مربوط به صفات گیاه فلفل دلمهای
با توجه به جدول تجزیه واریانس (جدول۴-۳) مشاهده گردید که وزن خشک شاخه،طول ساقه، ریشه جانبی، شاخه فرعی، سطح برگ، تعداد برگ، طول میانگره، وزن خشک ریشه و کلروفیلb در برگ، تحت اثر تیمارها معنی دار شدند اما بقیهی صفات تحت تاثیر تیمار قرار نگرفتند. همچنین هیچکدام از صفات تحت تاثیر دفعات محلولپاشی معنیدار نشدند اما برهمکنش تیمار و دفعات محلولپاشی تنها برای طول ساقه (ارتفاع گیاه) معنیدار گردید. میانگین مربعات
کلروفیل
کل
کلروفیل
b
کلروفیل a
وزن خشک ریشه
طول میانگره
تعداد
برگ
سطح برگ
شاخه فرعی
شاخه اصلی
ریشه جانبی
عرض شاخساره
طول ساقه
وزن خشک شاخه
درجه آزادی
منبع تغییرات
۸۷۱/۰**
۰۱۲/۰**
۶۹/۰**
۱۵/۱**
۹۴/۰*
۳۰/۵۷ ns
۳۹/۵ ns
۸۰/۴**
۳۲۵/۰ ns
۲۶/۱۷۴*
۶۳۶۶ ns
۲۵۳۹۶**
۵۲/۹ ns
۳
بلوک
۰۴۲/۰ ns
۰۰۸/۰*
۰۲/۰ ns
۱۶/۰*
۱۷/۳**
۱۶/۴۵۱۱**
۱۷/۱۰۰**
۷۵/۱۸**
۰۹۷/۰ ns
۷۹/۱۵ ns
۱۴۸۶۸ ns
۹۳۲۷۴**
۵۷/۲۱*
۲
تیمار
۰۰۶/۰ ns
۰۰۱/۰ ns
۰۱/۰ ns
۰۰۸/۰ ns
۰۶/۰ ns
۳۳/۹۷ ns
۱۳/۰ ns
۰ ns
۱۱۵/۰ ns
۳۳/۱ ns
۷۸۲۴ ns
۵۵ ns
۵۹/۶ ns
۱
دفعات محلول پاشی
۰۰۲/۰ ns
۰۰۷/۰ ns
۰۰۵/۰ ns
۰۱/۰ ns
۱۹/۰ ns
۹۰ /۶۴۵ ns
۶۵/۴ ns
۰۹/۰ ns
۴۷۶/۰ ns
۲۲/۶۷ ns
۱۱۴۶ ns
۲۲۹۶۸**
۶۵/۱۲ ns
۲
تیمار × دفعات
۰۶۳/۰
۰۰۱/۰
۰۷/۰
۰۲/۰
۲۷/۰
۸۸/۳۶۳
۵۱/۶
۴۳/۰
۳۱۴/۰
۲۰/۴۱
۴۴۶۹
۶۹۲
۴
۱۵
خطای آزمایش
۶۲/۱۶
۷۸/۳۶
۲۷/۱۹
۷/۰
۲۲/۹
۲۰/۱۰
۴۷/۳
۳۶/۱۰
۰۳/۱۷
۶۴/۱۳
۹۶/۱۲
۰۶/۴
۶۱/۸

ضریب تغییرات
جدول ۴-۳- تجزیه واریانس آزمایش اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات گیاه فلفل دلمهای
*و** معنیداری در سطح ۱% و ۵% آزمون LSDو ns عدم معنی داری را نشان میدهند
۴-۱-۱-۲-۱- اثر تیمارها بر وزن خشک شاخه و ریشه
نتایج نشان داد که درصد وزن خشک در شاخه تحت تیمار اسیدجیبرلیک کاهش یافت در صورتی که بین تیمار کلریدکلسیم و شاهد اختلاف معنیداری مشاهده نگردید در حالیکه وزن خشک ریشه در تیمار اسیدجیبرلیک نسبت به تیمار کلریدکلسیم و شاهد افزایش یافت و بین تیمار کلریدکلسیم و شاهد با همدیگر نیز اختلاف معنیداری مشاهده نگردید (جدول ۴-۴).
۴-۱-۱-۲-۲- اثر تیمارها بر طول ساقه و میانگره
نتایج مقایسه میانگین نشان داد که طول ساقه تحت اعمال تیمار اسیدجیبرلیک افزایش یافت در حالی که بین تیمار کلریدکلسیم و شاهد اختلافی مشاهده نگردید. همچنین مشاهده گردید که طول میانگره نیز مشابه طول ساقه تنها تحت اعمال تیمار اسیدجیبرلیک افزایش یافت و تیمار کلریدکلسیم نیز نسبت به شاهد اثر معنیداری در طول میانگرهها نداشت (جدول ۴-۴).
۴-۱-۱-۲-۳- اثر تیمارها بر شاخه اصلی و شاخه فرعی
نتایج نشان داد که تعداد شاخه اصلی تحت اعمال تیمارها تغییری نیافت در حالیکه تعداد شاخه فرعی تحت اعمال تیمار اسیدجیبرلیک نسبت به سایر تیمارها افزایش یافت و تیمار اسیدجیبرلیک با میانگین ۱۲/۸ شاخه در هربوته دارای بیشترین تعداد شاخه فرعی در هر بوته بود. این در حالی بود که تیمار کلریدکلسیم نسبت به نمونه شاهد اثر معنیداری بر تعداد شاخه فرعی نداشت (جدول۴-۴).
۴-۱-۱-۲-۴- اثر تیمارها بر تعداد برگ، سطح برگ و کلروفیل برگ
نتایج نشان داد که تیمار کلریدکلسیم دارای کمترین تعداد برگ نسبت به تیمار اسیدجیبرلیک و شاهد بود، چون در اواخر رشد بوتههای این تیمار از جهش رشدی کمتری برخوردار بودند که شاید به دلیل غلظت زیاد کلسیم باشد که باعث خسارت به برگها و غذاسازی و کاهش فتوسنتز شده باشد که این نیز باعث کاهش رشد میشود. در حالی که بین تیمار اسیدجیبرلیک و شاهد باهم اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. همچنین مشاهده گردید که تیمار اسیدجیبرلیک باعث افزایش سطح برگ نسبت به تیمار شاهد و کلریدکلسیم گردید هرچند که بین تیمار کلریدکلسیم و شاهد از نظر میزان سطح برگ اختلاف معنیداری مشاهده نگردید. نتایج مربوط به کلروفیل نشان داد که کلروفیلb در برگ تیمارهای کلریدکلسیم نسبت به شاهد اختلاف نداشت ، همچنین تیمار اسیدجیبرلیک نیز از نظر کلروفیل با تیمار شاهد اختلاف معنیداری نداشت (جدول۴-۴). جدول ۴-۴- مقایسه میانگین اثر تیمارهای کلر یدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات کیفی و کمی فلفل دلمهای رقم کالیفرنیا واندر
کلروفیل
b
(µg/ml)
وزن خشک ریشه
(%)
طول میانگره
(mm)
تعداد برگ
(No.)
سطح برگ
(cm³)
شاخه
فرعی
(No.)
شاخه
اصلی
(No.)
ریشه جانبی
(No.)
عرض شاخساره
(mm)
طول ساقه
(mm)
وزن خشک شاخه
(%)
شاخص
تیمار
۱۵۴/۰?
۹۹/۲۲?
۰۸/۵?
۲۰۱?
۵/۷۰?
۵۸/۵?
۳۳/۳?
۴۵?
۵۱۰??
۵۹۲?
۶۲/۲۴ ?
شاهد
۱۲۲/۰??
۲۶/۲۳?
۳۳/۶?
۲۰۰?
۳۷/۷۷?
۱۲/۸?
۳۷/۳?
۴۸?
۵۶۰?
۷۷۲?
۴۲/۲۱ ?
اسیدجیبرلیک
۰۸۷/۰ ?
۰۵/۲۳?
۵۶/۵?
۱۵۹?
۴۶/۷۲?
۳۷/۵?
۱۶/۳?
۴۷?
۴۷۵?
۵۷۸?
۶۵/۲۳?
کلریدکلسیم
*میانگینهای با حروف مشابه دارای اختلاف معنیدار نسبت به یکدیگر در سطح ۵ درصدآزمون LSD نمیباشند.
۴-۱- ۲- نتایج آزمایش دوم: اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل از برداشت برماندگاری و مقاومت به سرما میوه فلفل دلمهای در انبار
جدول تجزیه واریانس دادههای آزمایش نشان داد که اثر تیمارها بر تمامی صفات غیر از کاهش وزن، درصد وزن خشک، کارتنوئید و pH معنیدار گردید. همچنین دمای انبارمانی که شامل صفر و ۱۰ درجهی سانتیگراد بود بر تمامی صفات تاثیر گذاشت و تنها برای میزان بازارپسندی، ویتامینC، فنل کل، کلروفیل و کارتنویید معنیدار نشد. اثر بلوک نیز برای اکثر صفات معنیدار شد. برهمکنش تیمار و دمای نگهداری نیز تنها برای صفات بیماری و سرمازدگی معنیدار شد درحالی که برهمکنش تیمار و دورهی انبارمانی بر صفاتی مانند بازارپسندی، بیماری، مواد جامد محلول، اسید کل، درصد وزن خشک و ظرفیت آنتیاکسیدانی اثر معنیدار داشت. همچنین برهمکنش دمای نگهداری و دورهی انبارمانی نیز برای صفات کاهش وزن، سرمازدگی، بیماری، سفتی، مواد جامد محلول، pH، اسید کل، درصد وزن خشک، نشت یونی، فنل کل، محتوای مالون دی آلدئید و ظرفیت آنتیاکسیدانی معنیدار گردید. در نهایت در برهمکنش بین تیمار، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی تنها میزان بیماری نمونههای فلفل دلمهای معنیدار گردید (جدول۴-۵). میانگین مربعات نشت یونی
ویتامینC
اسیدکل
موادجامد محلول
pH
سفتی
بیماری
بازارپسندی
سرمازدگی
کاهش وزن
درجه آزادی
منبع تغییرات
۴۶**
۱۶۱۰**
۱۰۲/۰**
۷۴/۰**
۰۱۵/۰ ns
۵۴/۱**
۴۳/۰**
۹۴/۰**
۴۴/۰*
۱۴/۶ns
۴
تیمار
۷۹۹۳**
۱۸۹ ns
۱۸۴/۰**
۲۲/۱**
۳۰۸/۰**
۸۷/۹**
۴۹/۳**
۰۳/۰ns
۴۸/۷**
۲/۱۱۹**
۱
دمای انبار
۱۳۳۰۴**
۴۷۳۹**
۱۵۸/۰**
۶۸/۴**
۱۵۵/۰**
۷/۲۵**
۳۳/۲**
۸۱/۲۵**
۱۳/۲**
۱۳/۹۵۳**
۲
دوره انبارمانی
۹۴**
۱۱۴۰**
۰۵۵/۰**
۰۹/۱**
۰۳۲/۰*
۳۷/۰**
۰۹/۰**
۲۵/۰ ns
۳۶/۰ns
۵۴/۱۲*
۳
بلوک
۷۴/۱ ns
۳۲ ns
۰۱۱/۰ ns
۰۳/۰ ns
۰۰۲/۰ ns
۰۳/۰ ns
۲۱/۰**
۲۳/۰ns
۳۸/۰*
۴۶/۱ns
۴
تیمار×دما
۱۲ ns
۱۴۶ ns
۰۲۷/۰*
۴۶/۰**
۰۱۴/۰]]>

تجزیه واریانس

۳-۱-۵- مراحل اجرای آزمایش و مراقبتهای مزرعه ۳۴
۳-۱- ۶- اعمال تیمارها ۳۵
۳-۱-۷- زمان و روش نمونهبرداری ۳۵
۳-۱-۸- صفات مورد ارزیابی ۳۵
۳-۱-۸-۱- صفات مربوط به میوه ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱- صفات فیزیکی و ظاهری ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱-۱- عملکرد و تعداد میوه ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱-۲- طول، قطر و شاخص شکل میوه ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱-۳- وزن، حجم و چگالی میوه ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱-۴- ضخامت گوشت میوه ۳۶
۳-۱-۸-۱-۱-۵- سفتی بافت میوه ۳۷
۳-۱-۸-۱-۱-۶- پوسیدگیگلگاه و آفتاب سوختگی بافت میوه ۳۷
۳-۱-۸-۱-۲-صفات بیوشیمیایی میوه ۳۷
۳-۱-۸-۱-۲-۱- مواد جامد محلول(TSS) ۳۷
۳-۱-۸-۱-۲-۲- درصد اسید کل و pH آب میوه ۳۷
۳-۱-۸-۱-۲-۳-ویتامینث در بافت میوه ۳۷
۳-۱-۸-۱-۲-۴- فنل کل در بافت میوه ۳۸
۳-۱-۸-۱-۲-۵- ظرفیت آنتیاکسیدانی در بافت میوه ۳۹
۳-۱-۸-۱-۲-۶-محتوای مالوندیآلدئید در بافت میوه ۴۰
۳-۱-۸-۱-۲-۷- نشت یونی بافت میوه ۴۰
۳-۱-۸-۱-۲-۸- محتوای کلروفیل و کارتنوئید بافت میوه ۴۰
۳-۱-۸-۱-۲-۹- وزن خشک میوه ۴۰
۳-۱-۸-۲- صفات رویشی گیاه ۴۱
۳-۱-۸-۲-۱- طول میانگره، ارتفاع و عرض بوته ۴۱
۳-۱-۸-۲-۲- تعداد شاخه ۴۱
۳-۱-۸-۲-۳- سطح برگ ۴۱
۳-۱-۸-۲-۴- وزن خشک ساقه، برگ و ریشه ۴۱
۳-۱-۸-۲-۵- تعداد ریشه جانبی ۴۱
۳-۱-۸-۲-۶- قطر طوقه ۴۱
۳-۱-۸-۲-۷- محتوای کلروفیل و کارتنوئید در برگ ۴۱
۳-۲- آزمایش دوم: بررسی اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل از برداشت، بر صفات کیـفی و مقاومت به سرما در میوههای فلفل دلمهای طی زمان انبارمانی ۴۲
۳-۲-۱- تعیین درصد آلودگی یا بیماری قارچی ۴۳
۳-۲-۲- تعیین درجه سرمازدگی ۴۳
۳-۲-۳- تعیین میزان بازارپسندی (رنگ و ظاهر) ۴۳
۳-۳- آزمایش سوم: بررسی اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل از برداشت و برهمکنش آن با پوششهای سلوفان و چیتوزان بر صفات کیفی فلفل دلمهای در انبار ۴۴
۳-۴- آزمایش چهارم: بررسی اثر چیتوزان بر کنترل پوسیدگی نرم فلفل دلمهای در انبار ۴۵
۳-۴-۱- تهیه سوسپانسیون ۴۵
۳-۴-۲- تهیه واکس چیتوزان ۴۶
۳-۵-مواد مصرفی در اجرای آزمایشها ۴۶
۳-۶- آنالیز آماری ۴۶
فصل چهارم ۴۷
نتایج و بحث ۴۷
۴-۱-۱- نتایج آزمایش اول: بررسی اثر محلولپاشی با کلریدکلسیم واسیدجیبرلیک بر صفات کمی، کیفی و رویشی فلفل دلمهای در شرایط کشت در مزرعه ۴۸
۴-۱-۱-۱- نتایج مربوط به صفات میوه ۴۸
۴-۱-۱-۱-۱- اثر تیمارها بر صفات رویشی میوه ۵۱
۴-۱-۱-۱-۲- اثر تیمارها بر پوسیدگی گلگاه و آفتاب سوختگی میوه ۵۱
۴-۱-۱-۱-۳- اثر تیمارها بر ضخامت گوشت و سفتی بافت میوه ۵۱
۴-۱-۱-۱-۴- اثر تیمارها بر مواد جامد محلول میوه ۵۲
۴-۱-۱-۱-۵- اثر تیمارها بر pH و اسید کل ۵۲
۴-۱-۱-۱-۶- اثر تیمارها بر ویتامینC، ظرفیت آنتی اکسیدان و فنل کل ۵۲
۴-۱-۱-۱-۷- اثر تیمارها بر کلروفیل میوه ۵۲
۴-۱-۱-۲- نتایج مربوط به صفات گیاه فلفل دلمهای ۵۴
۴-۱-۱-۲-۱- اثر تیمارها بر وزن خشک شاخه و ریشه ۵۶
۴-۱-۱-۲-۲- اثر تیمارها بر طول ساقه و میانگره ۵۶
۴-۱-۱-۲-۳- اثر تیمارها بر شاخه اصلی و شاخه فرعی ۵۶
۴-۱-۱-۲-۴- اثر تیمارها بر تعداد برگ، سطح برگ و کلروفیل برگ ۵۶
۴-۱- ۲- نتایج آزمایش دوم: اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل از برداشت برماندگاری و مقاومت به سرما میوه فلفل دلمهای در انبار ۵۸
۴-۱-۲-۱- اثر تیمار، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر کاهش وزن و سفتی بافت میوه فلفل دلمهای ۶۱
۴-۱-۲-۲- اثر تیمارها، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر بازارپسندی (تغییررنگ و ظاهر)، شیوع بیماری و سرمازدگی میوه ۶۱
۴-۱-۲-۳- اثر تیمارها، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر pH و اسید کل آب میوه ۶۲
۴-۱-۲-۴- اثر تیمار، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر مواد جامد محلول میوههای فلفل دلمهای ۶۲
۴-۱-۲-۵- اثر تیمار، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر میزان ویتامینC، ظرفیت آنتیاکسیدانی و فنل کل در میوههای فلفل دلمهای ۶۳
۴-۱-۲-۶- اثر تیمار ، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر نشت یونی و محتوای مالون دیآلدئید در میوههای فلفل دلمهای ۶۳
۴-۱-۲-۷- اثر تیمار ، دمای نگهداری و دورهی انبارمانی بر کلروفیل و کارتنوئید در میوههای فلفل دلمهای ۶۴
۴-۱-۲-۸- برهمکنش اثر تیمار و دمای انبار بر میزان بیماری و سرمازدگی میوههای فلفل دلمهای ۶۷
۴-۱-۲-۹- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان بازارپسندی میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۷
۴-۱-۲-۱۰- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان بیماری در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۹
۴-۱-۲-۱۱- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان مواد جامد محلول در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۹
۴-۱-۲-۱۲- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان اسیدکل در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۰
۴-۱-۲-۱۳- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر ظرفیت آنتیاکسیدان میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۱
۴-۱-۲-۱۴- برهمکنش اثر تیمار، دما و دوره انبارمانی بر میزان بیماری میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۱
۴-۱-۳- نتایج آزمایش سوم: اثر برهمکنش کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل ازبرداشت و پوششهای سلوفان و چیتوزان بر ماندگاری میوه فلفل دلمهای در انبار ۷۲
۴-۱-۳-۱- اثر تیمارهای پس از برداشت بر کاهش وزن و سفتی بافت میوه فلفل دلمهای در انبار ۷۶
۴-۱-۳-۲- اثر تیمارهای پس از برداشت بر بیماری و بازارپسندی میوه فلفل دلمه در انبار ۷۶
۴-۱-۳-۳- اثر تیمارهای پس از برداشت بر اسیدکل و نسبت قند به اسید میوه فلفل دلمهای در انبار ۷۶ ۴-۱-۳-۴- اثر تیمارهای پس از برداشت بر آنتیاکسیدان و فنل کل در میوه فلفل دلمهای در انبار
۷۶
۴-۱-۳-۵- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر کاهش وزن میوه ۷۹
۴-۱-۳-۶- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر بیماری میوه ۷۹
۴-۱-۳-۷- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر بازارپسندی میوه ۸۰
۴-۱-۳-۸- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر اسید کل میوه ۸۰
۴-۱-۳-۹- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر نسبت قند به اسید میوه ۸۱
۴-۱-۳-۱۰- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر ظرفیت آنتیاکسیدان میوه ۸۲
۴-۱-۳-۱۱- اثر برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر فنلکل میوه ۸۳
۴-۱-۴- نتایج آزمایش چهارم: اثر چیتوزان بر پوسیدگی نرم فلفل دلمهای ۸۴
۴-۱-۴-۱- نتایج اثر چیتوزان در کنترل عامل پوسیدگی نرم فلفل دلمهای در شرایط درون شیشهای ۸۴
۴-۱-۴-۲- نتایج اثر چیتوزان بر پوسیدگی نرم فلفل دلمهای در انبار ۸۵
۴-۱-۴-۲-۱- اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر کاهش وزن، سفتی و وزن خشک میوه ۸۷
۴-۱-۴-۲-۲- اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر بیماری و بازارپسندی میوه ۸۷
۴-۱-۴-۲-۳-اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر pH و اسید کل میوه ۸۷
۴-۱-۴-۲-۴-اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر مواد جامد محلول، نسبت قند به اسید و وزن خشک میوه ۸۷
۴-۱-۴-۲-۵- اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر ویتامینث و آنتیاکسیدان میوه ۸۸
۴-۱-۴-۲-۶-اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر نشت یونی میوه ۸۸
۴-۱-۴-۲-۷-اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر فنلکل و کارتنوئید میوه ۸۸
۴-۲-۱- بحث آزمایش اول ۹۱
۴-۲-۱-۱- نتیجه گیری کلی آزمایش اول ۹۶
۴-۲-۲- بحث آزمایش دوم ۹۶
۴-۲-۲-۱- نتیجهگیری کلی آزمایش دوم ۱۰۳
۴-۲-۳- بحث آزمایش سوم ۱۰۳
۴-۲-۳-۱-نتیجه گیری کلی آزمایش سوم ۱۰۶
۴-۲-۴- بحث آزمایش چهارم ۱۰۷
۴-۲-۴-۱- نتیجه گیری کلی آزمایش چهارم ۱۰۹
پیشنهادها ۱۱۰
منابع ۱۱۱
پیوستها…………………………………………………………………………………………….۱۱۸
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول ۴-۱- تجزیه واریانس آزمایش اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات کمی و کیفی میوه فلفل دلمهای ۴۹
جدول ۴-۲- مقایسه میانگین آزمایش اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات کمی و کیفی میوه فلفل دلمهای ۵۳
جدول ۴-۳- تجزیه واریانس آزمایش اثر کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات گیاه فلفل دلمهای ۵۵
جدول ۴-۴- مقایسه میانگین اثر تیمارهای کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات رویشی گیاه فلفل دلمهای ۵۷
جدول ۴-۵- تجزیه واریانس اثر تیمارهای کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات کیفی و مقاوت به سرما در میوههای فلفل دلمهای ۵۹
جدول ۴-۶- مقایسه میانگین اثر تیمارهای کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک بر خصوصیات کیفی و مقاوت به سرما در میوههای فلفل دلمهای ۶۵
جدول۴-۷- تجزیه واریانس آزمایش اثر برهمکنش کلریدکلسیم و اسیدجیبرلیک قبل ازبرداشت و پوششهای سلوفان و چیتوزان بر ماندگاری میوه فلفل دلمهای در انبار …..۷۴
جدول۴-۸- مقایسه میانگین اثر تیمارهای پس از برداشت بر صفات میوه فلفل دلمهای در انبار. ۷۷
جدول ۴-۹- تجزیه واریانس اثر چیتوزان بر پوسیدگی نرم و صفات کیفی فلفل دلمهای در انبار. ۸۶
جدول ۴-۱۰- مقایسه میانگین اثر چیتوزان بر پوسیدگی نرم و صفات کیفی فلفل دلمهای در انبار ۸۹ فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل۲-۱- ساختار چیتوزان ۲۹
شکل ۳-۱- جذب غلظتهای مختلف اسید گالیک در طول موج ۷۶۰ نانومتر و منحنی استاندارد آن. ۳۹
شکل۴-۱- برهمکنش اثر تیمار و دمای انبارمانی بر میزان سرمازدگی و بیماری در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۸
شکل۴-۲- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان بازارپسندی میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۸
شکل۴-۳- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان بیماری در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۶۹
شکل۴-۴- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان مواد جامد محلول در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۰
شکل۴-۵- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر میزان اسید کل در میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۰
شکل۴-۶- برهمکنش اثر تیمار و دوره انبارمانی بر ظرفیت آنتیاکسیدان میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۱
شکل ۴- ۷-رهمکنش اثر تیمار، دما و دوره انبارمانی بر میزان بیماری میوههای فلفل دلمهای در انبار ۷۲
شکل ۴- ۸- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر کاهش وزن میوه ۷۹
شکل ۴-۹- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر بیماری میوه ۸۰
شکل ۴-۱۰- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر بازارپسندی میوه ۸۱
شکل ۴-۱۱- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر اسید کل آب میوه ۸۱
شکل ۴-۱۲- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر نسبت قند به اسید میوه ۸۲
شکل ۴-۱۳- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی برظرفیت آنتیاکسیدان میوه ۸۳
شکل ۴-۱۴- برهمکنش تیمارهای پس از برداشت و دوره انبارمانی بر فنل کل میوه ۸۳
شکل۴-۱۵- اثر غلظتهای مختلف چیتوزان بر کنترل عامل پوسیدگی نرم فلفل دلمهای در شرایط کشت درون شیشه ۸۴
شکل ۴-۱۶- همبستگی بین وزن تک میوه و عملکرد تک بوته. ۹۲
شکل۴-۱۷- همبستگی بین طول میانگره و ارتفاع گیاه. ۹۶
شکل ۴-۱۸- همبستگی بین شاخص سرمازدگی و شاخص آلودگی میوه. ۹۸
شکل ۴-۱۹- همبستگی بین شاخص سرمازدگی و محتوای مالون دیآلدئید. ۹۹
شکل ۴-۲۰- همبستگی بین شاخص سرمازدگی و درصد نشت یونی. ۱۰۰
شکل ۴-۲۱- همبستگی بین میزان کاهش وزن و سفتی بافت میوه. ۱۰۵
شکل۴-۲۲- همبستگی بین میزان ویتامینC و ظرفیت آنتیاکسیدان میوه. ۱۰۶
شکل ۴-۲۳- همبستگی بین افزایش غلظت چیتوزان و کاهش گسترش قارچ در محیط کشت درون شیشه. ۱۰۷
شکل ۴-۲۴- همبستگی بین درصد نشت یونی و شاخص بیماری. ۱۰۸ فصل اول
مقدمه
مقدمه
فلفل دلمهای با اسم علمی Capsicum annuum L.)) از خانواده Solanaceae میباشد و یکی از مهمترین سبزیجات میوهای خاص مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان است که حاوی ترکیبات فعال بیولوژیکی مانند آنتیاکسیدانها، ویتامینها و سایر موادگیاهی است و امروزه جایگاه خود را در رژیم غذایی میلیونها نفر در سطح جـــهان پیدا نموده است (پیوست، ۱۳۸۸). فلفلها به صورتهای مختلف مورد مصرف قرار میگیرد. به عنوان یک سبزی تازه خوری در سالاد، غذای پخته شده و یا خشک شده به عنوان چاشنی استفاده میشود. خاصیت آنتیاکسیدانی بالا، وجود اسیدآسکوربیک، کاروتنها و ویتامینE به مقدار زیاد در فلفلها باعث جلوگیری از بروز انواع سرطانها میشود و بیماریهای قلبی و تصلب شریان را با تاخیر میاندازد. اما با توجه به همهی این مزایا این محصول با مشکلات فراوانی در طول فرایند تولید و فرایند قبل و پس از برداشت روبهرو میباشد. پوسیدگی گلگاه، آفتابسوختگی و حمله آفات و بیماریها در قبل از برداشت و چروکیدگی سریع گوشت میوه، تغییر رنگ میوه و پوسیدگیهای قارچی در پس از برداشت، از مهمترین مشکلات تولید این محصول میباشند. با توجه به روند افزایش جمعیت در سطح جهان، نیاز به تولید محصول با کیفیت و عملکرد بالا توجه افراد را بیش از پیش به خود جلب کرده است (شبانی و همکاران، ۱۳۹۰).
فلفل دلمهای از جمله محصولاتی است که در دو سیستم کشت گلخانهای و کشت مزرعهای تولید میشود. در سیستم کشت گلخانهای به دلیل کنترل شرایط محیطی معمولا? محصول با کیفیت مناسب تولید میشود. اما باتوجه به هزینههای بالای تولید در سیستم کشت گلخانهای بخش قابل توجهی از سطح زیر کشت این محصول به مزارع اختصاص دارد که به دلیل عدم کنترل شرایط محیطی عملکرد این محصول به طور قابل توجهی کاهش]]>

درمان راه حل محور، رفتار درمانی شناختی

طبق نظر دی شازر (۱۹۸۸ و ۱۹۸۵)، مشکلاتی که مراجع مطرح می سازد، مثل قفل دری است که می توان آن را به روی یک زندگی خوشایندتر گشود البته به شرطی که بتواند کلید را پیداکند غالباً وقتی سعی می شود تا علت قفل بودن در را پیدا کنند، زمان از دست می رود و ناکامی افزایش می یابد. آن هم زمانی که خانواده باید در پی یافتن کلید باشد (گلدنبرگ و گلدنبرگ، ۲۰۰۰؛ به نقل از سودانی ، ۱۳۸۵).
۲-۲-۱۳- ارزیابی نابهنجار:
دردنیای راه حل محور، بحث اختلال مختومه است. صاحب نظران راه حل محوردقیقاً همانطور که مراجعان را از گمانه زدن درباره ی شکل گیری مشکل دور می کنند درمانگران رانیز چنن حدس و گمانه زنی منصرف می کنند. آنها قویاً معتقدند که راه حل ها برای مشکلات اغلب با شیوه ای که مشکلات شکل می گیرند، نامرتبطند و ردگیری عوامل سبب شناختی در حرف زدن درباره مشکل یعنی دقیقاً آنچه که آن ها در صدد اجتناب از آن هستند، صورت نمی گیرد (بهاری، ۱۳۸۸).
درمانگران راه حل- محور مراجعین را همان طوری که هستند، ملاقات می کنند (غالباً یک جلسه را با این سوالات شروع می کنند، چه چیز باعث شد که شما اینجا بیابید؟ و یا امید دارید که باآمدن به اینجا، چه کاری انجام دهید؟) و از مقولات تشخیصی به شکل نسبتی و مفاهیم آنچه که برای زوجین، فرد وخانواده سالم یا ناسالم، عملی یا غیر عملی تصور می شد، دوری می جویند. اگر چه راهنمایی های کلی ممکن است توصیف شوند، هر مورد، موردی خاص در نظر گرفته می شود. درمانگر سعی می کند این موضوع را ساده بگیرد بدین گونه که بیمار را جدی در نظر می گیرد و دیدگاهمراجع را نسبت به همان چیزی که مشکل هست یانیست می پذیرد. اولویت به تجارب مراجع، اهداف، ایده ها، ارزش ها، انگیزه ها و جهان بینی ها داده می شود که ازرشمند و واقعی پنداشته می شوند و مورد ارج قرار می گیرند (دی شازر و ویکلند، ۲۰۰۰؛ به نقل از هویت، ۲۰۰۴).
بحث در مورد گذشته به مراجعین اجازه می دهد که حس بودن رابشنوند و تصدیق کنند و فرصتی برای بررسی ایده های خود در مورد آنچه که کمک کننده باشد (تئوری هایشان در مورد تغییر) و شناسایی موفقیت های گذشته و استثنائات مربوط به مسئله، فراهم کنند. هسته اصلی جلسه راه حل محوراز حال به آینده است.درمانگر باید مهارت هایی برای پیوستن و کار کردن با افراد گوناگون داشته باشد و بتواند به آن ها در یافتن راه حل هایی متناسب با چارچوب ارجاعشان کمک کند. در رویکرد راهحل محور مراجع در مرکز است و این رویکرد، رویکردی بین فرهنگی است زیرا واقعاً به دانش بومی (شخصی، خانوادگی، اجتماعی) افرادی که به دنبال درمان هستند، احترام می گذارد. تنوع فرهنگی، ارج نهاده می شود زیرا تأکید بر یادگیری از آن هاست نه اینکه فقط در مورد آنها یاد گرفته شود. با این وجود در این رویکرد، گرایش به موضوعات سیاسی، اجتماعی- فرهنگی همچون قومیت، طبقه و نژاد است و نقش های جنسیتی معمولاً به طور واضح بحث نمی شوند مگر اینکه مراجعین بخواهند که موضوع بحث، نقش های جنسیتی باشد (گرمان ، ۲۰۰۸)
۲-۲-۱۴- درمان راه حل محوردر مدارس:
اساس و بنیان مشاوره راه حل محورمبتنی بر اعتماد مشاور به مراجعان با دانش آموزان در جهت ایجاد تحولاتی سازنده در زندگی خود، به کار گیری و بهره وری از منابع درونی شان است. در این شیوه، راه حل ها با شناخت و به کارگیری موارد استثناء و نه با کنکاش و تشریح مشکلات ، به دست می آید. توانایی ها و قابلیت های دانش آموزان پرورش داده می شود و سپس در جهت به اجرا در آوردن اهداف رفتاری قابل حصول و واقع گرایانه، به کار گرفته می شود. مشاور می تواند شیوه ی درمانی راه حل محوررا برای والدینی که فرزندانشان نیز در مدرسه مشکل ایجاد کرده است به کار گیرد. به علاوه مشاور می تواند این برنامه را برای دانش آموزانی که در معرض خطر هستند نیز بکار ببرد.
این شیوه درمان به مشاور و والدین اجازه می دهد تا درباره ویژگی های مثبت دانش آموزان، بایکدیگر در تماس باشند. مشاوران می توانند با والدین، در جهت تقویت مهارت های ارتباطی خود، کمک کنند تا بتواند با فرزندانشان روابط بهتری برقرار کنند. والدین نوعاً الگوهای رفتاری قالبی را از خود بروز می دهند که مطابق با شیوه ارتباطی شان است. آنان معمولاً رفتارهایی را از خود نشان می دهند که در دوران کودکی،از والدین و اطرافیان خود مشاهده کردند. اگر این الگوهای پیشین ماهیتی مالی داشته باشند، می توانند به ارتباط والد فرزندی آسیب بزند یا در بهترین حالت، به نتایج مطلوب محدودی بینجامد مشاوران می توانند روش های ارتباطی مثبتی را به آن ها آموزش دهند و به ویژه می توانند برای بهبود مهارت های والدینی، مفاهیم راه حل محوری را به آنان بیاموزند (دیویسی و آزبورن، ۱۳۸۶)
اینکه با کارگران آموزشی مشتاق و دلسوز کار کنیم، بسیار سودمند است. ما به کمک هم سعی کردیم روش هایی را برای بهبود تجربه ی کلی تحصیلی کودکان بیابیم این معلمان از شیوه های کلاسی استفاده می کردند که در واقع همان گسترش وتداوم کاری بود که من می کردم. برای نمونه وقتی معلمی می دید که کودک نزدیک است به شیوه ای منفی جلب توجه کند. ممکن بود برای چند لحظه توجه فردی مثبت خود را به وی نشان دهد (کوری۹۶ و کوری، ۱۳۸۲).
محورسی که شامل آموزش و پرورش مرتبط و اندیشمندانه نیست، شک خورده های فراوان تولید می کند با شروع شکست، در همان ابتدا شکست خورده ها خی لی زود از شاگردان موفق جدا می شوند. باید برای جلوگیری از این شکاف تمام تلاش ها به کار برده شود (گلاسر، ۱۳۸۰).
در زمینه کاربرد درمان کوتاه مدت راه حل محور در محیط های آموزشی مدرسه هم در مشاوره مدرسه و هم در مددکاری اجتماعی و در ساختار مدرسه و دوره تحصیلات، توجه بسیاری شده است. یافته های مقدماتی نشان داده اند که دمان کوتاه مدت راه حل محوردر مشاوره مدرسه باکودکان محورس ابتدایی، متوسطه و دبیرستان موثر است (تریبر و همکاران، ۲۰۰۶)
دانش آموزان درمدارسی که نمی توانند نیازهای رشدی آن ها را برآورده سازند، قانون شکنی بیشتری نشان می دهند (برگ، ۱۳۸۶). مورفی (۱۹۹۷) عنوان می کند که مدرسه باید باکمک والدین و سرپرستان، با دانش آموزانی که در قوانین مدرسه اختلال ایجاد می کنند، برخورد کند. اما مشاوری که به روش راه حل محورعمل می کند، در پی یافتن مواردی است که دانش آموز عملکرد قابل قبولی دارد. مشاور به ویژهزمانی که دانش آموز با مدرسه مشکل دارد، فرازند پیشرفت عملکردهای او را بررسی می کند و خانواده ی وی را از مواقعی که او عملکرد مناسبی دارد، آگاه می سازد. مشاور سوالاتی از این قبیل را برای والدین مطرح می کند:”هم اکنون وضعیت با گذشته چه تفاوتی دا رد؟ “یا “آیا در خانه متوجه تغییراتی در جهت مثبت در او شده اید؟ ” هم اکنون وضعیت با گذشته چه تفاوتی دارد ؟” یا “آیا در خانه متوجه تغییراتی در جهت مثبت در او شده اید ؟ چه چیزی با گذشته فرق کرده؟” این نکته مهم را به خاطر داشته باشدی که روش راه حل محور، چیزی بیش از ابزاری برای برخورد با مشکلات موجود در مدرسه است و در واقع، شیوه جدیدی از تفکر درباره ی مردم و پیگیری مشکلات آن ها است (مورفی۹۷، ۱۹۹۷؛ به نقل از بخشی پور جویباری، ۱۳۸۸) . به موازاتی که مشاور مدرسه تلاش می کند تا دیدگاه راه حل محوررا در فضای مدرسه حاکم سازد. طبعاً لازم است که این دیدگاه به خارج از مدرسه و به خانه ی دانش آموزان نیز سرایت کند. (دیویس و آزبورن ، ۱۳۸۶).
یکی ازکاربردهای درمان کوتاه مدت راه حل محوردر محورس را می توان در اوستین تگزاس مشاهده نمود. یک پروژه اخیراً در یک دبیرستان اجرا شد که از دانش آموزان مشکل دار تشکیل شده است. این مدرسه از یک مدل راه حل ساز استفاده می کند که از طریق درمان کوتاه مدت راه حل محورایجاد شده است و برای درگیر نمودن دانش آموزان با استفاده از مهارت ها و شیوه های درمانی راه حل محورطراحی می شود.بررسی مقدماتی نشان داد که ۶۲ درصد دانش آموزان نمونه مشکل دار به موقع فارغ التحصیل شدند و بیشتر آن هایی که به موقع فارغ التحصیل نشدند، هنوز در مدرسه هستند و به دنبال مدرک می باشند. ۹۱ دصد به طور مساوی گزارش دادند که قصد دارند در دانشکده، یا نوعی برنامه آموزشی پس از دوران متوسطه شرکت کنند. همچنین نتایج، حاکی از رضایت این دانش آموزان از هر سه بعد مدرسه (رضایت مدرسه، حمایت معلم، امنیت مدرسه) بود. در حالی که دانش آموزان گروه مقایسه از این سه بعد رضایت نداشتند. این بررسی در حمایت از کاربرد اصول و عملکرد درمان کوتاه مدت راه حل محوربرای تحریک کردن دانش آموزان مشکل دار به سمت آموزش بعد از متوسطه موثر است (فرانکلین و همکاران، ۲۰۰۸).
۲-۲-۱۵- مشاوره گروهی و درمان راه حل محور:
بخش اصلی این ارتباط کاری مثبت، همانا همکاری و تعاون است (برگ و میلر، ۱۹۹۴) . همکاری و تعاون مستلزم آنست که مشاور و مراجع بر سر جنبه های مهم فرایند مشاوره از قبیل موضوع یامسئله ی خاص و مورد نظر، اهداف و مداخله ها توافق داشته و هر دو مایل به همکاری در این زمینه ها باشند. برای دستیابی به این هدف، مشاور نیازمند آن است که تلاش های هماهنگی رادر جهت ایجاد وضعیتی مثبت به عمل بیاورد. یعنی هر چه با مراجع به شیوه هایی محترمانه، خالصانه وهمدلانه ارتباط برقرار کند و اهداف مشاوره را به وضوح برای مراجع شرح دهد، از مراجع بازخورد بهتری به دست خواهد آورد. همینطور مراجعانی که مواردی منفی درباره مشاوره در ذهن خود دارند به احتمال زیاد ازمشاوره نفعی حاصلشان نخواهد شد. به گفته لامبرند (۱۹۹۲)، عامل انتظارات وتوقعات، در حدود ۱۵ درصد از نتایج مشاوره را پیش بینی می کند(دیویس و آزبورن، ۱۳۸۶).
مشاوره گروهی، بیشتر شامل موضوعات زیر برای گروه است. مشکلات رفتاری، رقابت خواهران و برادران خشمگین و پرخاشگر، مدیریت، اعتیاد یا گروه های بازمانده از بهره کشی جنسی، دانش آموزان خانواده های طلاق گرفته تو مسائل آموزشی از قبیل مهارت های مطالعه. بنابراین مشاوره گروهی، شامل گشتن در پی استثنائات، متفاوت بودن در کارها، فهمیدن چیزی که موثر است و تحسین موفقیت می باشد. این اجزاء، جزیی از یک فرآیند گروهی موفق محسوب می شوند که گروه را پر بارتر می سازد. استفاده از پرسش معجزه- در قسمت فنون راه حل محور توضیح داده شده است- به عنوان یک موضوع گروهی درتمرکز یافتن اعضای گروه بر کاری که می خواهند در هنگام مسئله انجام دهند، موثر است(متکالف، ۱۹۹۵؛ به نقل از علی محمدی، ۱۳۸۹).
کز۹۸و همکاران (۱۹۹۸؛ به نقل از علی محمد، ۱۳۸۹) عنوان می کنند “این تصور که بیشترین کارایی مشاوران در انجام خدمات مشاوره ای به شکل انفرادی است، به شکل غیر واقع بینانه می باشد”. آن ها مشاوره گروهی را به عنوان ابزاری مهم در برخورد با نوجوانانی که در معرض خطر هستند پیشنهاد می کنند. به ویژه باتوجه به وقت کم و حجم زیاد دانش آموزانی که مشاور در مدرسه با آن ها در تماس است، درمان مشاوره ای راه حل محوربه شکل گروهی، بویژه در محیط مدرس ه بسیار مناسب می باشد.
متکالف (۱۹۹۵؛ به نقل از علی محمدی، ۱۳۸۹)، معتقد است که مشاور درمان کوتاه مدت راه حل محوربه صورت غیر تقابلی، مفید و جالب توجه، نقش خود رادر گروه مورد بحث قرار می دهد و زمان با هم بودنشان در آن جا و گفتگو درباره ی نگرانی های آن ها، یادگیری نحوه مسئله گشایی در گذشته و آینده و برنامه ریزی برای داشتن احساسی بهتر را برای مراجعین شرح می دهد. مشاور صرفاً با چند اصل اساسی به گروه کمک می کند: زمان، مکان و تعریف وتمجید در مورد زمانی که او از اعضای گروه شنیده است. کارهای خوبی که انجام داده اند و با سوالاتی نظیر این: “لطفاً هر کدام از شما به طور خلاصه دلیل حضورش در گروه را به من بگوید” و بعد” چطور می فهمید اوضاع برای شما بهتر می شود؟”
در مشاوره های دانش آموزی مشاور می تواند پوشه ای به هر دانش آموز بدهد که هر هفته یادداشت هایشان را در آن ثبت کنند.پس از آن گروه اساساً خودش دایر می شود و مشاور فقط در ابتدای کار از هر عضو گروه می پرسد:” این هفته چی بهتره؟” . وقتی کسی راه حلی برای مسئله اش پیدا می کند و به آن اقدام می کند، دیگران هم تحت تأثیر او قوت قلبی پیدا می کنند و اقدام به عمل خواهند کرد (کوری و کوری، ۱۳۸۷).
۲-۲-۱۶- رفتار وشناخت دردرمان راه حل محور:
به نظر بانیک درمان کوتاه مدت راه حل محورنوعی رفتار درمانی شناختی نظر گرفته می شود که از اصول مشابه با یادگیری شرطی شدن کنشگر و کلاسیک در رفتار درمانی مسئله محور استفاده می شود. تحلیل های رفتاری در درمان کوتاه مدت راه حل محور در مورد استثناها به عمل می آیند نه رفتار مسئله آفرین. دردرمان کوتاه مدت راه حل محوربحث وپیاده سازی رفتار مطلوب توسط درمانگر تقویت می شود (تقویت مثبت). همچنین این درمان از اصول شرطی سازی کلاسیک نیز استفاده می کند. ممکن است همانند مورد تعیین تکلیف از مراجع خواسته شود کار متفاوتی انجام دهد یا وانمود کند معجزه ای اتفاق افتاده است که این هم در سایر فرم های رفتار درمانی شناختی قابل اجرا است (بانیک؛ ۲۰۰۷).
در دیدگاه ساختار گرایی هر شخص در خانواده تعبیر متفاوتی از یک واقعه دارد. مثلا ممکن است همه اعضای خانواده فریاد زدن پدر خانواده را سر میز شام دیده باشند. اما معنی واقعی آن ممکن است از شخصی به شخص دیگر متفاوت باشد (اوهانلان، ۱۹۹۳؛به نقل از بخشی پور جویباری، ۱۳۸۸). دیدگاه ساختار گرایی عنوان می کند که می توانیم مراجعان را ترغیب کنیم تا تلقی شان از مشکل را به شکلی مفیدتر تغییر دهند. مدل چارچوب دهی مجدد، فرایندی است که به وسیله آن به جنبه هایی دیگر از پدیده ای که]]>