در این دوره که با پیدایش مدیریـت دولتی نوین در مقابل مدیریت سنتی همه کشورها روی به خصوصی سازی آورده اند ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست و این کشور نیز رو به خصوصی سازی آورده است . در این میان با پررنگ تر شدن روزافزون اصل 44 قانون اساسی شرکت ها رو به بازار های مالی و بورس آورده اند . یکی از این مؤسسات که سالها دغدغه ورود به بازار بورس را داشته تعاونی ها هستند که پس از سالها برخی از آنها توانسته اند وارد فرابورس شوند. در این پژوهش تلاش ما بر این است تا امکان سنجی ورود تعاونی ها به بورس را مورد مطالعه قرار دهیم.

1-2        بیان مسأله

با ابلاغ و اجرای اصل 44 قانون اساسی سهم بخش تعاون در اقتصاد ملی و بالطبع آن در سند چشم انداز توسعه سال 1404 افزایش یافت لذا دولت موظف گردید تا با حمایت از بخش تعاونی از تأثیر و کمک این بخش در رسیدن به اهداف برنامه توسعه استفاده کند. پس از ابلاغ این اصل مدل جدیدی از تعاونی ها در چارچوب اقتصاد ملی تعریف شد ( مانند تعاونی های سهام عدالت و تعاونی های فراگیر ملی ) تا امکان ورود و حضور آنها در بورس فراهم شود. این شرکت ها با وجود این که سهامی عام می باشند اما قالب تعاونی دارند و       می توانند از سرمایه های مردم بهره برداری کنند.

در سند چشم انداز 1404 یکی از اهداف اصلی این سند رساندن تعاونی ها به سهم 25%  اقتصاد ملی ذکر شده است و در این راستا اقدامات زیادی مثل سهام عدالت، سهام تعاونی ها، تعاونی های فراگیر و بستر سازی تقویت تعاونی های سنتی انجام شده که در نوع خود اقدامات مناسبی بوده است.

یکی از امیدهایی که در این راستا ( ورود تعاونی ها به اقتصاد ملی ) وجود دارد به وجود آمدن انگیزه برای استفاده از سرمایه های مردمی برای توانمند سازی اقتصاد ملی است. از جمله اهدافی که بخش تعاون می تواند با ورود به اقتصاد ملی دنبال کند می توان به:

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

    1. ایجاد فرصت های شغلی بیشتر برای نیل به هدف اشتغال کامل
    1. چرخش ثروت ملی در جامعه
    1. پیشگیری از احتکار ، تورم و … اشاره کرد.

ناگفته نماند که در بخش تعاون اصل 44 قانون اساسی، تعاونی ها به عنوان مکمل دو بخش دولتی و خصوصی شناخته شده اند.

1-3        ضرورت و اهمیت تحقیق:

امروزه یکی از مهمترین دغدغه های وزارت تعاون ورود تعاونی ها به بورس می باشد و با توجه به اینکه ورود وزارت تعاون به بورس فواید و دستاوردهای زیادی به همراه دارد که در بالا به برخی از آنها اشاره شد این دغدغه می تواند یکی از دغدغه های اصلی دولت نیز به حساب آید. لذا در این تحقیق ما به بررسی چگونگی ورود تعاونی ها به بازار بورس خواهیم پرداخت و در این راستا موانع و مشکلاتی مثل ریسک مالی برای تعاونی ها را نیز بررسی خواهیم کرد.

1-4        هدف های پژوهش:

– اهداف مشخص تحقیق ( شامل اهداف آرمانی ، کلی ، اهداف ویژه و کاربردی ):

–  هدف اصلی:

بررسی و ارائه راهکار امکان سنجی ورود تعاونی ها به عرصه بورس می باشد .

–  اهداف فرعی :

    1. بررسی امکان ورود تعاونی ها به بورس در کنار فرابورس
    1. بررسی مشکلات و موانع بر سر راه ورد تعاونی ها به بورس
    1. بررسی راهکارهای عملی ورود تعاونی ها به بورس

–  هدف کاربردی

وزارت تعاون

1-5        جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق:

در سال 1389 و پیرو بحث همیشگی ورود تعاونی ها به بورس طبق مصاحبه ای که با  وزیر تعاون انجام شد ایشان خاطر نشان کردند: قانونی که در بورس قبلاً تدوین شده بود نظام بدون تعاون را برنامه ریزی کرده که به بررسی بیشتر نیاز دارد و مراحل اولیه ورود تعاونی ها به بورس در حال پیگیری است .

در آغاز سال 1390 در ایران حدود 1100 شرکت تعاونی وجود داشت که تقریباً 20 شرکت از تعاونی های مذکور توانستند وارد فرابورس شوند . اما مسأله ورود تعاونی ها به بازار بورس تاکنون پابرجا بوده و در این تحقیق هدف تبیین و بررسی این فرآیند و مشکلات و موانع پیش رو برای ورود تعاونی ها به بازار بورس است.

1-6        سؤالات تحقیق:

    1. ساختار شرکت های تعاونی تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. ساختار شرکت های بورس تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. وجود ایراداتی در مدیریت تعاونی ها تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. وجود ایراداتی در مدیریت سازمان بورس تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است؟
    1. آیا عدم وجود انگیزه کافی در تعاونی ها به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. آیا عدم وجود انگیزه کافی در بورس به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. وجود قوانین دست و پا گیر دولتی تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟
    1. وجود ایراداتی در ساختار مالی تعاونی ها تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی هادربورس است ؟
    1. عدم همخوانی ساختار شرکت های بورس و تعاونی ها تاچه حد به عنوان مانعی برای ورود تعاونی ها در بورس است ؟

1-7        فرضیه های تحقیق :

    1. ساختار شرکت های تعاونی به عنوان مانعی جهت ورود این شرکت ها به بورس است.
    1. ساختار سازمان بورس به عنوان مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. وجود ایراداتی در مدیریت تعاونی ها به عنوان مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. وجود ایراداتی در مدیریت سازمان بورس به عنوان مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. عدم وجود انگیزه کافی در تعاونی ها مانعی جهت ورود آنها به بورس است.
    1. عدم وجود انگیزه کافی در سازمان بورس مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. وجود قوانین دست و پا گیر دولتی مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. وجود ایراداتی در ساختار مالی تعاونی ها مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.
    1. عدم همخوانی ساختار شرکت های بورس و تعاونی ها به عنوان مانعی جهت ورود تعاونی ها به بورس است.

 1-8        تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی ( به صورت مفهومی و عملیاتی ):

    1. خصوصی سازی

واژه ” خصوصی سازی”  واژه ای است که از اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ باروی کار آمدن دولت های محافظه کار در انگلیس ، آمریکا و فرانسه از رواج گسترده ای در عرصه سیاست برخوردار شد  به طوری که  هم اکنون در کشور ما نیز موضوع خصوصی سازی از جمله مباحث عمده عرصه سیاست تلقی می شود.

اگر چه گفته می شود که تعریف واژه ” خصوصی سازی ”  کار بسیار مشکلی است اما در هر حال دو معنای محدود و گسترده برای این واژه وجود دارد. خصوصی سازی در معنای محدود خود عبارت است از واگذاری دارایی ها و شرکت های دولتی و عمومی به بخش خصوصی به طور کلی و یا شریک کردن آنها در این دارایی ها و شرکت ها.

معنای خصوصی سازی در مفهوم گسترده آن بسیار وسیع تر از واگذاری دارایی ها و شرکت های دولتی و عمومی به بخش خصوصی است و بر واگذاری فعالیت ها و تصدی گریهایی که قبلاً به طور انحصاری در اختیار دولت و بخش عمومی بود دلالت می کند . به عبارت دیگر معنای واژه خصوصی سازی در طیفی قرار دارد که هدف آن اجرای شیوه ها و سیاست هایی برای افزایش نقش نیروهای بازار آزاد در اقتصاد ملی کشورها از طریق ترتیبات مختلف می باشد. منطقی که فرآیند خصوصی سازی بر پایه آن استوار شده این است که انتقال تصدیها و فعالیت ها در زمینه های تولید کالا و ارائه خدمات از بخش دولتی و عمومی به بخش خصوصی باعث افزایش کارایی عوامل تولید و تخصیص بهینه منابع که ناشی از گسترش رقابت و ایجاد شفافیت است،  می شود.

همچنین گسترش خصوصی سازی موجب گسترش مالکیت بخش خصوصی و در نتیجه مشارکت بیشتر شهروندان در اداره امور جامعه می شود و منابع بخش خصوصی برای پیشرفت جامعه را در کنار منابع محدود دولت قرار می دهد. البته نیل به این مقصود با سازوکارهایی که کشورهای مختلف برای اجرای  برنامه های خصوصی سازی خود تدوین می کنند و نیز نظارت دقیق بر اجرای صحیح آنها ارتباط نزدیکی دارد.

    1. بورس

در بازارها به طور کلی دو نوع دارایی ( دارایی های واقعی و دارایی های مالی ) مورد معامله قرار می گیرند. دارایی های واقعی همان دارایی های فیزیکی هستند مثل زمین، ساختمان و انواع کالا مانند ماشین، لوازم خانگی و …. اما دارایی های مالی دارایی های کاغذی و بهتر بگوییم اسنادی هستند، مثل سهام و اوراق مشارکت. بورس بازاری است که در آن دارایی های مختلف مورد معامله قرار می گیرد. از این رو ، انواع بورس ها را می توان به سه دسته ی کلی بورس کالا، بورس ارز و بورس اوراق بهادار طبقه بندی کرد.