تیر ۱۳, ۱۳۹۹

موجودات عجیب: ماهی پرخوری که همچون یک زنبور طعمه هایش را نیش می زند

هممون اینجور لحظه ای رو تجربه کردیم؛ نیم ساعتی رو از منزل به سمت کار یا هر جای دیگری میگذرونیم و میفهمیم که «گاز رو روشن گذاشته ام».

در مورد پدر و مادرهای بی حواس ۲۵ سال پیش هم سناریویی مانند این بسیار صادقه که یکی از چندین بچه خود رو در خونه جا می ذارن و در اواسط یا اواخر روز به یادش می افتن. کما اینکه فیلمی هم با همین مضمون و با عنوان «فقط در خونه» ساخته شد و شدیدا مورد استقابل قرار گرفت.

موجودی که در ادامه می خوایم به شما  معرفی کنیم، تموم طول زندگی خود رو در داخل شنای بستر اقیانوس می گذرونه و همیشه چشم به محیط دور و برش دوخته و حتی به این خاطر به اون منجم می گن.

البته یه جا نشینی این ماهی شک نداشته باشین مشکلات زیادی رو با خود داره که یکی از اونا تامین غذای جانوره. چشمای برآمده و دهن اخمو این ماهی شکلی مثل یه سگ آبی به اون داده و معمولا به خاطر توانمندیای استتاری خود واسه در امان موندن از چنگال شکارچیان شناخته می شن.

اما این ماهی علاوه بر ظاهر منحصر به فرد خود یکی از خیلی مهم ترین آبزیانه؛ سم کشنده اون مثل یه شوکره و می تونه آدم رو از پای درآورد.

به غیر از صخره های مرجانی بستر اقیانوس که معمولا به وسیله جانوران دیگه اشغال شدن، با احتمال خیلی کم میشه نقطه امنی رو در دل این آبای عمیق پیدا کرد. در این محیط، مرگ از بالای سر و کنارها به سمت شما میاد و همزمان باید مراقب خطرات به وجود اومده به وسیله ۵۰ گونه جور واجور از ماهی منجم هم که خود رو در میان شنا و بستر دریا مخفی کردن باشین.

این ماهی واسه اینکه یه باره به سمت طعمه خود حمله ببره خود رو در داخل شنا مخفی می کنه و در وضعیتی قرار میگیره که تنها دهن اخمو و چشمون برآمده اش از شنا بیرونه.

با این کار، علاوه بر اینکه ماهی می تونه طعمه هاش رو غافلگیر کنه، قادر میشه که خود رو از چنگال دشمنانش هم در امان نگه داره. بعضی از گونه های این آبزی حتی گوشتی که شکل خاصی به اون دادن رو در دخل دهن خود نگه می دارن که نقش یه طعمه رو واسه ماهیا و سخت پوستانی پیرامونی شون اجرا می کنه.

مارتین گومون از موزه ویکتوریای استرالیا در این باره میگه: اونا می تونن وقتی در داخل شنا مخفی شدن، این طعمه ها رو درون دهن خود نگه دارن و طوری وانمود کنن که اون تیکه گوشت یه کرمه و از این روش توجه ماهیای دیگه رو به خود جلب کنن.

در ادامه ماهیای کنجکاوی که تصور می کنن یه وعده غذایی ساده گیرشون اومده به سمت طعمه می رن و جون خود رو از دست میدن. تموم کاری که ماهی منجم باید بکنه اینه که دهن خود رو به سرعت باز کرده و طعمه رو مثل یه جارو برقی به داخل شکمش بکشه.

سرعت عمل ماهی اونقدر سریعه و ساختار  شکار اون جوری موثر که احتیاجی به دندونای تیز و بزرگ واسه به دام انداختن طعمه هاش نداره.

اما این سبک زندگی، مشکلات و چالشایی رو هم واسه ماهی به دنبال داره. مثلا، ماهی منجم باید مرتبا ترس اونو داشته باشه که آب خروجی از آبشش هاش باعث پاشیده شدن شن به دور و بر شه.

در این صورت، طعمه های احتمالی، حبابای آب ایجاد شده در دور و بر ماهی رو مشاهده می کنن و دیگه به سمت اون . پس ماهی منجم به روشی بسیار هوشمندان تکامل پیدا کرده: پوشش آبششای این ماهی برآمدگیایی انگشتی شکل داره که بهتر می تونن آب خروجی از آبششا رو پراکنده کنن.

در لبه های بخش دهانی این ماهی هم زوایدی هست که از وارد شدن شن به داخل اون جلوگیری می کنه. البته جلوگیری از خفه شدن تنها کاری نیس که این ماهی انجام میده و شن، علاوه بر این موضوع بیشتر از اندازه هم ساینده س.

گامون میگه: کاری که ماهی انجام میده اینه که اندازه شنی که ممکنه بر اثر گذشت زمان به آبشش هاش آسیب برسونه رو تا حد امکان پایین بیاره.

قدرت استتاری این ماهی البته بی نظیره و در سطح بالایی قرار داره اما بازم نمیشه گفت که کامله و بخاطر این آبزی تصمیمات امنیتی دیگری داره که می تونه در صورت بروز مشکل و احساس خطر به اونا متوسل شه.

اول اینکه این ماهی یه جور خار سمی در بخش فوقانی باله صدری خود داره (شاید همانایی که در دو طرف بدن ماهی دیده می شن). البته تحقیقات کمی در مورد نوع سم موجود در بدن این موجود انجام شده اما با در نظر گرفتن اینکه ماهی تا به امروز مرگ چندین آدم رو موجب گردیده، تردیدی نیس که سم یاد شده درون بدن اون بسیار خطرناکه.

با این همه، حتی با اینحال ماده سمی هم روش هدف دار اصلی ماهی منجم اون هستش که خود رو از دید بقیه مخفی کنه. دیگه گونه های این ماهی معمولا به دور و بر شنا می کنن و وقتی که اندازه شون از ۵ سانتی متر بالاتر رفت، خود رو در شنا مخفی می کنن.

اما لاروهای این آبزی خاص قسمت بزرگی از زندگی خود رو در محیطی به مراتب خطرناک تر از بستر اقیانوس می گذرونن و اون آبای آزاده. این لاروها بعد از اینکه ابعادشان به بیشتر از سی سانتی متر رسید تو یه جا ساکن می شن و راه و رسم بزرگان خود رو ادامه میدن.

بدن ماهیای جوون به گونه ایست که انگار واسه این سبک زندگی ساخته شده. مثلا، چشمون و دهن اونا برخلاف گونه های بالغ به عقب کشیده نشده ان.

گامون میگه: ما در اول تصور می کردیم که با یه گونه جانوری متفاوت روبرو هستیم اما فرم بدن ماهی با گذشت زمان و بین مراحل جوونی و بزرگسالی شدیدا تغییر پیدا می کنه.

در مورد گونه های جوون این ماهی هم که قبل از یه جا نشینی در آبای آزاد سیر می کنن باید بگیم که روش استتاری بسیار جالبی دارن. نیمه بالایی بدن این آبزیان به رنگ آبی تیره س و نیمه پایین اش به رنگ روشن. اینطوری، شکارچیانی که بالاتر از اون در آب حرکت می کنن بخش تیره رو می بینن و قادر به جدا ساختن اون از قسمتای تاریک اقیانوس نیستن و اونا که در لایه های زیرین این ماهیای جوون در حرکتند، نمی تونن در نور خورشید، سطح روشن رو تشخیص بدن.

پس اونطور که به نظر میاد، هیچی این ماهی رو از مخفی شدن در آب باز نمی داره و فرقی نداره که بخواد زمان خود رو در کجا بگذرونه.