جمهوری، گرجستان، خودمختار، دریای

2-5-1-ساختار طبیعی :
ازنظر اوضاع طبیعی ,ارمنستان به علت قرار گرفتن بین سه دریای بزرگ ,از طرف غرب دریای سیاه ومدیترانه واز طرف شرق در یای خزر,دارادی آب وهوائی سرد ومرطوب ودر زمستان تابستانی کوتاه وخشک وگرم وفصل پاییز وبهاری کوتاه است ارمنستان خود مرز دریائی ندارد.سرزمین ارمنستان از جنوب تا شمال دارادی جنگل هائی است ولی به علت عدم وجود خاک عمیق در نقاط کوهستانی وخشک بودن تابستان ها درخت های جنگلی ارمنستان فاقد ارزش صنعتی است.ده درصد وسعت خاک ارمنستان را دریاچه آب شیرین سوان در ارتفاع 2000متری اشغال نموده است .ارمنستان کلا 483000زمین زراعی دارد که زیر کشت گندم وجو ،سیب زمینی ،سبزیجات مختلف وعلوفه قرار دارد.ارمنستان از اولین جمهوری های جدا از اتحاد جماهیر شوروی است که تقسیم ارضی شده ودر حال حاضر کشاورزی ودامداری در ارمنستان به دست خود مالکان اداره می شود.( .(امیراحمدیان،71:1380 ) 2-5-2-ساختار سیاسی :
نظام حکومتی ارمنستان در طی یک دهه دارای سه سیستم سیاسی متفاوت از یکدیگر بوده است ،تا سال 1370ساختار حکومت تک حزبی وبراساس شکل بندی قدرت متمرکز در اتحاد شوروی هدایت می شد.بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ،ساختاردوران انتقال پدیدار گردید.مرحله سوم از سال1374هجری شمسی آغاز شد که در این مرحله ساختار دیوان سالار(بوروکراتیک)قدرت شکل گرفت .قانون اساسی ارمنستان در 1995میلادی تصویب شد.با تصویب آن وظایف واختیارات مردم وحکومت ,نحوه رابطه میان نهادهای قدرت با یکدیگر ومیزان حقوق وآزادی های مردم مشخص شدوارمنستان برای اولین بار دارای قانون اساسی مستقلی شد.براساس قانون اساسی تصویب شده ,نام کشور ,جمهوری ارمنستان وساختار حکومتی آن ریاستی می باشد.ارمنستان دارای حکومت جمهوری ومجلس نمایندگان منتخب از طرف مردم با تعداد 260نماینده است .این کشور دارای 22وزارتخانه می باشد.انتخاب ریاست جمهوری با رای مردم به تائید مردم می باشد وبرای یک دوره 5ساله انتخاب می شوند.ونخست وزیر توسط رئیس جمهور انتخاب می شود که باید به تائید مجلس هم برسدوکشور ارمنستان به 37 منطقه تقسیم شده است که هرمنطقه دارای فرماندار است که از طرف دولت تعیین می شود که برای اداره کردن جاری دولتی وکارهای روزمره مردم انجام وظیفه می کنند ولی حق تعیین وتدوین هیچگونه قانونی ندارند.
قوه مقننه براساس قانون شامل یک پارلمان است که تحت عنوان وشورای ملی خوانده می شود وبه مدت 5سال از طریق رای مستقیم مردم انتخاب می شوند وشامل 131کرسی است .نمایندگان مجلس در چارچوب سیستم حزبی انتخاب می شوند .75کرسی در مرحله اول وبراساس اکثریت آراءتوزیع می گردد .56کرسی باقی مانده نیز بر اساس میزان آراءکسب شده توسط احزاب تقسیم می شود.مهمترین احزاب ارمنستان عبارتند از -جنبش ملی ارامنه ,فدراسیون انقلابی ارمنی (داشناکسیون)،حزب کمونیسم ،اتحادیه دموکراتیک ملی ،اداره شهروندی وچند حزب دیگر.
قوه قضائیه ارمنستان مطابق قانون ،شامل دادگاه ،قانون اساسی دیوان عالی کشور ودادگاه های عادی می باشد .در این قانون شورائی نیز تحت عنوان شورای عدالت در نظر گرفته شده که متشکل از رئیس جمهور ،وزیر دادگستری ودو عضو منتخب از سوی رئیس جمهور وچهار عضو منتخب از سوی شورای ملی است. ( صدیق،77:1383 -75 ) 2 -5-3- ساختار اقتصادی :
قبل از استقلال ارمنستان در سال 1991،این کشور یکی از مناطق صنعتی شوروی به حساب می آمدودارای صنایع توسعه یافته ای در بخش های مهندسی ,شیمیائی ,متالوژی ,رادیو الکترونیک وغیره …بوده استحدود 60درصد تولیدات این جمهوری را تولیدات مربوط به بخش صنایع تشکیل می دادوواردات وصادرات کالا بیش از 50درصد تولید ناخالص داخلی را در دهه 80شامل می گردید ارمنستان نخستین جمهوری عضو جامعه کشورهای مشترک المنافع می باشد که در سال 1994 میلادی به نرخ رشد اقتصادی مثبت دست یافت .زمین های قابل کشت در ارمنستان به دلایل کوهستانی بودن این کشور بسیار محدود است .این جمهوری وارد کننده عمده مواد غذائی بشمار می رود .تقریبا 60درصد از نان و65درصد از محصولات لبنی این کشور وارداتی می باشد.زمین زیر کشت بالغ بر697000هکتار ومعادل 16درصد از مساحت این کشور می باشد که منطقه حاصلخیز آن در دره آرارات قرار دارد.بین کشورهای مشترک المنافع ,ارمنستان اولین جمهوری می باشد که خصوصی سازی زمین های کشاورزی را در سال 1991 میلادی شروع نمود و80درصد زمین های کشائرزی وتعداد 561مزرعه از 713مزرعه کشت دسته جمعی نمود /این عامل تولید محصولات کشاورزی را 15درصد افزایش داد.اقتصاد ارمنستان با سرعت کم وبطور تدریجی رو به رشد است.برخی سرمایه گذاری ها بطور محدود آغاز شده که می تواند در احیای اقتصاد نقش داشته باشد .ضعف اقتصادی مفرط ارمنستان در پذیرش طرح های تبادل سرزمینی وانعطاف ارامنه نیز تاثیر خواهد داشت.تذکر این نکته نیز ضروری است که قره باغ به نسبت ارمنستان کمک خارجی بیشتری دریافت کرده ووضع نسبتا بهتری دارد .این کمک ها از جانب دولت های غربی وهم از جانب ارامنه ساکن در سایر کشورهای جهان بوده است .با سرمایه های خارجی که حدود 3میلیارد دلار تضمین زده می شود کارخانجاتی توسط سوئیسی ها ,آلمانی ها وانگلیسی ها در قره باغ احداث شده است. صدیق،80:1383 -79 ).
2-6-جمهوریهای خودمختار قفقاز جنوبی:
2-6-1-جمهوری خودمختارآبخازستان:
این جمهوری خودمختار در شمال غربی گرجستان ودر ترکیب اداری آن قرار دارد.مساحت آن 02/866کیلومترمربع است وبیش از نیم میلیون نفرجمعیت دارددر1936به عنوان یک جمهوری خودمختار ضمیمه گرجستان شد ودر اوت 1990شورای عالی آبخازی این جمهوری را مستقل اعلام کرد که موجب درگیری وجنگ تا1994گردید وبا میانجی گری روسیه سرانجام در این سال به آتش بس انجامیددرحال حاضر نیز آبخازستان عملا از کشور جدا شده وحکومت گرجستان در آن قدرتی نداردودولت روسیه به همراه اوسیتیای جنوبی استقلال آن را به رسمیت شناخته است وازآن حمایت می نماید. (امیراحمدیان،165:1381)
2-6-2-جمهوری آجارستان:
جمهوری خودمختار آجارستان در جنوب غربی گرجستان وجنوب شرقی دریای سیاه واقع شده واز جنوب با ترکیه هم مرز است آجارستان یک جمهوری خودمختار در ترکیب دولت گرجستان است که اکثریت ساکنان آن راگرجی ها تشکیل می دهند مساحت آن 2900کیلومترمربع است آجارها دارای همان زبان وفرهنگ گرجی هستند واز نظر شکل ظاهری تفاوتی با گرجی ها ,ایمرتی ها یا گوری ندارند .(امیراحمدیان:166:1381) .
2-6-3-اوستیای جنوبی :
استان خودمختاراوسیتیای جنوبی در دامنه های جنوبی رشته کوه های قفقاز مرکزی قرار داردوقسمتی از دشت کارتلی داخلی را تشکیل می دهد.تاقبل از استقلالذ گرجستان در سال1991,این ناحیه در دوران حکومت شوروی به عنوان استان خودمختار اوستیای جنوبی در ترکیب گرجستان شوروی قرارداشت.پس از استقلال وبروز نا آرامی های قومی ودر گیری نظامی با دولت مرکزی ,خودمختاری آن لغو وبه نام ناحیه تسخین والی نامیده می شد.مساحت اوستیای جنوبی 3900کیلومتر مربع است که 4/5درصد از کل قلمرو گرجستان را شامل می شود. (امیراحمدیان،289:1381) 2-6-4-جمهوری خودمختار نخجوان:
در ترکیب دولت جمهوری آذربایجان قراردارد وبه علت فاصله وجدائی آن با خاک اصلی آذربایجان بصورت خودمختار اداره می شود .جمهوری خودمختار نخجوان درتاریخ 9فوریه 1924تشکیل شده است مساحت آن 5500کیلومترمربع است واز نظر اداری به 5ناحیه تقسیم می شودپس از شروع واوج گیری مناقشه قره باغ بین آذربایجان وارمنستان ودرگیری ها ارتباط زمینی این جمهوری با خاک اصلی آذربایجان قطع شده است . (امیراحمدیان،234:1381) 2-7-استان خودمختار قره باغ کوهستانی:
2-7-1موقعیت جغرافیائی وطبیعی قره باغ: نقشه 2-3-نقشه سیاسی قره باغ
دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
عنوان
جایگاه ارمنستان در روابط ژئوپلیتیک ایران وترکیه
نقشه
موقعیت جغرافیائی قره باغ
استاد راهنما
دکتر رضا سیمبر
نام دانشجو
حسین جهان طلب
www.rasanews.ir))
قره باغ (به زبان آذری به معنای باغ سیاه )ولایتی تاریخی در جمهوری آذربایجان است .که قلمرو آن از کوه های قفقاز صغیر آغاز می شود وتا اراضی واقع در بین رودهای کوراوارس امتداد می یابد مرکز این ولایت شهر اسپانکرت است که آذربایجانی ها آن را خان کندی می نامند(راه ورزارع،1:1387).
این منطقه که با مساحتی حدود 4400کیلومترمربع ،5/1درصداز کل مساحت آذربایجان را به خود اختصاص داده است در 7کیلومتری مرز ارمنستان و25کیلومتری شمال مرز ایران ودر غرب جمهوری آذربایجان قراردارد(افشردی،147:1381).
قره باغ براساس سرشماری سال 68ش(1989م)189هزار نفر جمعیت داشته است که 77درصد آن ها ارمنی و5/21درصد آذری وبقیه از سایراقوام بوده اند.بعداز آغاز جنگ قره باغ در سال 1991تعداد زیادی از آذری زبان ها از این منطقه وشهرهای اطراف قره باغ آواره شده اند وهزاران نفر از آنها کشته شده اند وارامنه وتا حدودی کردها اکثریت مطلق قره باغ را تشکیل می دهند.(کاظمی،411:1384)
2-7-2-تقسیمات اداری استان قره باغ :
از نظر تقسیمات اداری ,قره باغ استان خودمختاری است که در ترکیب جمهوری آذربایجان قراردارد.نام اداری آن استان خودمختار قره باغ کوهستانی است که هفتم ژوئن سال1923تشکیل شده است .از نظر تقسیمات داخلی این استان به 5ناحیه (رایون)به نامهای زیر تقسیم می شود عسگران-مارتونی -هادروت -شوشا ومارداکرت این استان دارای دو شهر به نام های خان کندی وشوشا -5شهرک یک قصبه و220روستااست مرکز آن شهر خان کندی است. (امیراحمدیان،151:1381)
2-8-موقعیت ژئوپلیتیکی قفقاز:
قبل از فروپاشی اتحاد شوروی مهمترین اهمیت ژئوپلیتیکی وژئواکونومیکی این منطقه نفش آفرینی آن به عنوان بزرگترین معبر ارتباطی شوروی از طریق ایران وحوزه دریای سیاه با دنیای خارج وهمچنین نقش آفرینی استراتژیکی آن به عنوان سپر دفاعی جهان کمونیستی در مقابل کاپیتالیستی به شمار می رفت.
پس از فروپاشی با توجه به واقعیت های ژئو پلیتیکی منطقه وفضاهای پیرامونی از جمله رژیم حق وقی دریای خزر ,نقش قفقاز در ارسال منابع انرژی دریای خزر وآسیای مرکزی به بازارهای بین المللی ,موقعیت مواصلاتی وارتباطی در بین حوزه های ژئو پلیتیکی آسیای مرکزی -خاورمیانه -دریای سیاه وآناتولی وبه تبع آن پیوستگی وتعلقات ژئوپلیتیکی پیرامونی ،تعلقات قدرت های منطقه ای وفرا منطقه ای در قفقاز ،جغرافیای سیاسی پیچیده ودر هم آمیخته قومی -زبانی منطقه ونیز پیوستیگهای فرهنگی آن با مناطق پیرامونی ،مناقشات ژئو پلیتیکی موجود در منطقه قدرتمندی نیروهای واگراونوع رفتاری دولت های منطقه در مناسبات سیاسی واقتصادی با یکدیگر ونیز با دولت های منطقه ای وفرا منطقه ای وبه تبع همه این ها نوع الگوی ژئوپلیتیکی حاکم برمنطقه قفقاز نقش آفرینی ویژه های در معادلات ژئو پلیتیکی وژئواکونومیکی منطقه ای وجهانی بازی می کند.( ولیقلی زاده،456:1388) . یکی ازویژگیهای ژئوپلیتیکی کشورهای قفقاز به جز گرجستان محصور بودن در خشکی وبه اصطلاح بری بودن آنها است.که برای جبران این تنگنای جغرافیائی می بایست از خاک کشورهای همسایه به عنوان گذرگاه ومسیر دسترسی به آبهای آزاد استفاده کنندکه این نیاز ,مسائل بعدی از قبیل حق عبور ,مسائل حقوقی وغیره را مطرح می کند.البته وضعیت سه کشور منطقه قفقازاز این جهت یکسان نیست. گرجستان با دارا بودن سواحل طولانی در کنار دریای سیاه نسبت به دو همسایه دیگر قفقازی وضعیت مناسب تری را دارا است .راه آذربایجان برای دستیابی به آبهای آزاد عبور از گرجستان ورسیدن به دریای سیاه یا عبور از گرجستان وترکیه واتصال به دریای مدیترانه است .ارمنستان در میان سه کشور منطقه قفقاز از این جهت نامناسب ترین وضع را داراست وبطر کلی در خشکی محصور است .این محاصره با رویکرد ناهماهنگ سیاسی سه عمسایه عمده شرقی (آذربایجان)شمالی (گرجستان)وغربی (ترکیه )تشدید شده است ومسیر ایران را تنها گزینه قابل بهره برداری ارمنستان تبدیل نموده است (صدیق،45:1383) 2-9-جایگاه قفقاز درنظریه های ژئوپلیتیکی :
2-9-1-نظریه قدرت بری مکیندر :
مکیندر نظریه خود را برای اولین بار در سال 1904م طی مقاله ای تحت عنوان محور جغرافیائی تاریخ در محل انجمن سلطنتی جغرافیا در انگلیس ارائه داد.او اصالت را به خشکی در تولید قدرت می داد ودر تفسیر این امر چهارچوب نظری -فضائی از اوراسیا را ارائه کرد.براساس این نظریه خشکی بزرگ اوراسیا دارای ناحیه غیرقابل دسترسی از سوی قدرت دریائی بود که نقش دژرا بازی می کرد وبین رود ولگا در غرب ،سیبری در شرق،ارتفاعات البرز وهندوکش در جنوب واقیانوس منجمد شمالی در شمال قرارگرفته بود.(حافظ نیا،28-29:1389) ]]>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *