یکی از مهمترین عوامل تهدید کننده در این مقطع پدیده مواد مخدر است. این پدیده از طریق آلوده سازی نوجوانان و جوانان زمینه مساعد جهت استثمار افراد جوامع را فراهم کرده و آنها را به افرادی تسلیم پذیر، ناتوان، سست و بی تفاوت در مقابل مسائل اجتماعی ، فردی و خانوادگی تبدیل می کند و سرمایه هنگفتی از جوامع را در مبارزه با قاچاق و مصرف و یا درمان آن به هدر می دهد (دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید بهشتی) جوانان به دلیل بحران هویت ، بحرانهای روانی ناشی از مشکلات اجتماعی ، ماجراجویی، لذت جویی و تنوع طلبی بیش از سایر گروه های اجتماعی در معرض استفاده از مواد مخدر قرار دارند(سوث، ۱۹۹۵)
فصل اول
کلیات طرح پژوهش
بیان مسئله و انگیزه پژوهش
ایران کشوری وسیع و دارای سابقه غنی فرهنگی و اجتماعی است. در طول سه دهه اخیر کشورمان شاهد تغییرات بسیار عمیق اجتماعی بوده است. به این معنی که در حال گذر از جامعه در حال توسعه و سنتی به سمت جامعه صنعتی بوده ایم. این فرایند گذر در تعامل با خصوصیات منحصر به فرد فرهنگی و اجتماعی ایران منجر به مشکلات اجتماعی قابل توجهی شده است که اعتیاد به مواد مخدر از نمونه های بارز آن است. (رحیمی موقر آ و همکاران،۱۳۸۱ صص ۱۷۱-۱۸۱).
اعتیاد به مواد مخدر به عنوان یک مشکل اجتماعی، پدیده ای است که علاوه بر زمینه های ناسالم اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی؛ زمینه های شخصیتی، روانی و تربیتی نیز در چگونگی ابتلا به آن از اهمیت زیادی برخوردار است.
افزایش قابل توجه معتادان به ویژه در میان نسل جوان و پائین آمدن سن اعتیاد، آینده جامعه ما را با بحران جدی مواجه خواهد کرد و از این رو مستلزم کنکاش علمی دقیق است. جوانی جمعیت نیز با توجه به اینکه منشأ آسیب ها و مشکلات فراوانی است به این مسئله دامن زده است. به گزارش رئیس مرکز پژوهش و آموزش زندان ها ۹۸۰۰۰ نفر از زندانیان کشور را زندانیان مواد مخدر تشکیل می دهند(عبدی،۱۳۸۱، ۱۴)
اهمیت توجه به اعتیاد به مواد مخدر از آنجا مشخص می شود که بنا به عقیده بسیاری از کارشناسان معتاد مجرم نیست بلکه بیمار است. همچنین معتادان مولد و سازنده نیستند و حتی نسبت به اعضای خانواده خود بی تفاوتند. روابط اجتماعی معتاد بسیار سطحی و تصنعی است و به ندرت می تواند پیوندهای مستحکم عاطفی، وفاداری و تعهد داشته باشد. بنابراین، جامعه به افراد معتاد اعتماد ندارد و و اگر معتادی برای کار مراجعه کند کسی به او شغلی نمی دهد و این افراد از جامعه طرد می گردند. بنابراین معتادان برای تأمین زندگی و مواد مخدر خود متوسل به ارتکاب جرایم می شوند و بدین ترتیب اعتیاد به مواد مخدر زمینه بسیاری از انحرافات در جامعه می شود که امنیت اجتماعی را به خطر می اندازد(حقیقی رضا ، ۱۳۸۶)
تمامی مصرف کنندگان نیز در آغاز بصورت تفننی شروع به مصرف مواد می نمایند در حالی که همین موضوع پس از مدتی به الگویی اجباری برای مصرف تبدیل می شود. هم چنین به علل مختلف الگوی مصرف نیز در حال تغییر است به طوری که ماده آغازین مصرفی به ماده مورد مصرف در موقعیت کنونی تغییر کرده است به گونه ای که الگوی مصرف مواد مخدر از ملایم (soft) به سنگین(hard) ، از تدخینی به تزریقی و مهم تر از همه از طبیعی به شیمیایی و مصنوعی تغییر یافته است(حمیدا… وردی پور).
بنابراین خانواده به عنوان عنصر اصلی جامعه ، در پدیدآیی و درمان این اختلال نقش به سزایی دارد. دانش روانشناسی امروز، به جنبه های روان شناختی مرتبط با اعتیاد پرداخته و به مصرف مواد مخدر به عنوان یک مشکل مرتبط با فرد نظر دارد. بر اساس این دیدگاه پیش زمینه هایی برای مصرف مواد در ساختار شخصیتی و منش فرد وجود دارد که باعث اعتیاد او شده است و خانواده، فرد ، دوستان و محیط پیرامونی و نظام ارتباطی او می تواند به این آمادگی دامن زند.(مهرابی ، حسینعلی)
رشد روز افزون اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر در بین افراد جامعه بویژه در جوانان،لزوم شناسایی عوامل موثر در گرایش به سوءمصرف مواد مخدر را بیش از پیش آشکار کرده است .در این چهارچوب،تهیه ابزارهای سنجشی متناسب با فرهنگ کشور،از نیازهای اساسی جامعه کنونی ایران به شمار می رود. با توجه به این که ابزارهای موجود در زمینه تشخیص عوامل موثر در گرایش به سوءمصرف موادمخدر در کشور اندک ،ناقص و فاقد انسجام لازم بوده و بطور علمی ساخته شده است .ضرورت ساخت ابزاری معتبر و پایا که با اتکا به مبانی واصول روان سنجی تهیه شده باشد کاملا احساس میشود.پژوهش حاضر در پی آن است که مقیاسی را تهیه و آماده کند که برای تشخیص عوامل موثر بر گرایش به سوءمصرف مواد مخدر جوانان دارای ارزش تشخیصی کافی باشد به این معنا که پس ازساخت مقیاس ،موردنظر سعی بر این است به این سوال پاسخ داده شود که مقیاس مورد نظر تا چه حد در سنجش عوامل موثربر گرایش به سوءمصرف مواد در جوانان روا وپایا است؟(دهقان ،۱۳۸۱،۲۹)
بنابراین با شناسایی علل و عوامل اصلی گرایش به اعتیاد و سوء مصرف مواد و تلاش در جهت کنترل پیش زمینه های شخصیتی و اجتماعی و روانی محرک اعتیاد می توان تا حد زیادی به پیشگیری از این بلای خانمان سوز پرداخت و از تسری این پدیده جلوگیری بعمل آورد.
اهداف پژوهش:<

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

br/>در استان کرمانشاه با توجه به اینکه منطقه ۳ جزء مناطق محروم است و لزوم توجه بیشتر و انجام تحقیقات و پژوهش های کاربردی در حوزه اعتیاد و مواد مخدر و عوامل گرایش به این پدیده و نیز ارائه راه های پیشگیری و مقابله با آن بسیار ضروری به نظر می رسدبنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل موثر بر گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر درشهرداری منطقه ۳ کرمانشاه در مقطع زمانی سال ۱۳۹۲ در نظر گرفته شده و در این راستا اهداف فرعی بشرح زیر نیز دنبال می گردد:

  1. بررسی تأثیر پایگاه اقتصادی و اجتماعی ،عوامل خانوادگی، دوستان معتاد ، میزان دینداری ، کنترل اجتماعی در گرایش جوانان به مواد مخدر
  2. اولویت بندی هریک از عوامل فوق و شناخت راهکارهای موجود جهت کنترل موضوع و جلوگیری از گرایش جوانان به مواد مخدر

سوالات و فرضیات پژوهش
در هر فعالیت پژوهشی ، سوالات مطرح شده در ذهن پژوهشگر را می توان به عنوان عامل محرکه برای انجام پژوهش که سبب جنب و جوش و تلاش محقق برای دستیابی به یافتن پاسخهای مناسب برای آن سوالات می شود در نظر گرفت. دستیابی به اهداف مورد نظر این پژوهش نیز در گرو یافتن پاسخ برای سوالات مشروحه زیر است:
سوال اصلی
چه عواملی در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر مؤثر است؟
سوالات فرعی

  1. آیا عوامل خانوادگی در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر تأثیر دارد؟
  2. آیا دوستان معتاد در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر تأثیر دارند؟
  3. آیا میزان دینداری در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر تأثیر دارد؟
  4. آیا پایگاه اقتصادی و اجتماعی در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر تأثیر دارد؟

جهت دستیابی به پاسخ پرسشهای مد نظر پژوهشگر ، فرضیاتی بدین شرح تدوین گردید:
فرضیه اصلی
به نظر می رسد پایگاه اقتصادی، اجتماعی در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر مؤثر است.
فرضیه های فرعی

  1. به نظر می رسد عوامل خانوادگی در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر مؤثر است.
  2. به نظر می رسد دوستان معتاد در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر تأثیر دارند.