مبحث دوم:پیشینه پژوهش
تحقیقات داخلی
دکتر پرویز مولوی و بهزاد رسول زاده(۱۳۸۳) طی پژوهشی تحت عنوان ” بررسی عوامل مؤثر در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر” ، به بررسی این موضوع در شهر اردبیل پرداخته و از طریق یک پژوهش توصیفی ـ تحلیلی با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده به این نتیجه رسیدند که به ترتیب متغیرهای افسردگی، طلاق والدین، معاشرت با افراد ناباب ، سیگار کشیدن و در نهایت شکست تحصیلی بیشترین تأثیر را در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر دارند.
باقیانی مقدم ، فاضل پور و رهایی در سال ۱۳۸۷ به منظور بررسی دیدگاه های معتادان در مورد علل گرایش به اعتیاد ،‌نشان دادند که عواملی چون دوستان معتاد، ‌بیکاری، عدم توجه به گرایشات مذهبی، مشکلات اقتصادی، اختلافات زناشویی، کمبود امکانات تفریحی، در دسترس بودن مواد مخدر، نداشتن قدرت نه گفتن به خواسته های دیگران به ترتیب بیشترین نقش را در گرایش به مصرف مواد در معتادان داشته است.
نارنجی ها و همکاران ، در سال ۱۳۸۴ در یک پژوهش علل مصرف مواد مخدر را به ترتیب تعارف و پیشنهاد دوستان،‌کنجکاوی، تفریح و سرگرمی، والدین معتاد، فشارهای روحی و روانی، اختلافات خانوادگی و در مراتب بعدی به ترتیب اولویت کار سنگین و خستگی ناشی از کار، کاهش درد، بیکاری، عدم آگاهی از عوارض اعتیاد، انزال زودرس، فوت بستگان نزدیک، در دسترس بودن مواد و شکست در عشق گزارش نموده اند.
در پژوهشی که تحت عنوان علل گرایش زنان به اعتیاد در استان کرمان توسط مدیریت مطالعات اجتماعی و ارشاد فرماندهی انتظامی استان کرمان به اجرا درآمده است به بررسی علل اجتماعی اعتیاد پرداخته شده است. محقق در این بررسی بین پایگاه اقتصادی و اجتماعی ، میزان تحصیلات، وضعیت شغلی، مصرف مواد توسط یکی از اعضای خانواده، اعتیاد والدین یا همسر و از هم گسیختگی خانواده به عنوان متغیرهای مستقل و گرایش زنان به اعتیاد به عنوان متغیر وابسته رابطه معنی داری می یابد و پس از بیان مختصری از نظریات دورکیم، مارکس،مرتن و ساترلند در این زمینه با استفاده از روش تحقیق پیمایشی و ابزار پرسشنامه در جامعه آماری زنان و دختران داخل زندان مرکز بهزیستی و بازپروری استان کرمان به نقش عوامل روان شناختی یعنی ضرورت تغییر طرز تلقی زنان نسبت به اعتیاد و مصرف مواد مخدر به عنوان عامل مؤثر در کاهش گرایش آنان اقدام می نماید.
نتایج پژوهش حاجلی و همکاران(۱۳۸۹) با موضوع نگرش مردم به سوء مصرف مواد مخدر در ایران نشان داده علت مصرف مواد مخدر در افراد، دوستان ناباب، خانواده معتاد، محل زندگی آلوده، بیکاری، طلاق و جدایی، ضعف تربیت و آموزش، نا آگاهی، در دسترس بودن یا ارزانی مواد مخدر، مشکلات روانی، بی اعتقادی به مذهب یا ضعف ایمان، نداشتن یا کمبود امکانات تفریح، خطر پذیری و ماجراجویی، اعتماد به نفس زیاد و کنجکاوی بوده است و از میان عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی عوامل مذکور بیشترین تأثیر را در مصرف مواد در افراد داشته است.
مرتضوی مقدم و همکاران در سال ۱۳۸۲ در پژوهشی به نام “شیوع سوء مصرف مواد در بین دانشجویان دانشگاه های بیرجند” به بررسی شیوع سوء مصرف مواد از جمله سیگار، الکل و سایر مواد مخدر در بین دانشجویان نمود که یافته ها حاکی از میزان ۵/۳۸ درصدی سوء مصرف مواد در بین دانشجویان بود و ۹/۶۰ درصد از دانشجویان اولین پیشنهاد دهنده مصرف مواد را دوستان ذکر کردند. همچنین عواملی از جمله افسردگی، طلاق، معاشرت با دوستان ناباب و شرکت در محافل دوستانه، زندگی در خوابگاه و یا سکونت در منازل استیجاری و دوری از خانواده، تقلید از دوستان و همرنگ جماعت شدن، فقر، اعتیاد خانواده و … به عنوان انگیزه های اصلی گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر عنوان شده است.
خانم پیر صالح در سال ۱۳۶۸ پژوهشی را تحت عنوان ” بررسی علل اقتصادی ـ اجتماعی ، روانی گرایش زنان به اعتیاد در بین گروهی از زنان مجتمع شبه خانواده شفق” بر روی ۵۰۰ نفر از زنان معتاد در این مجتمع انجام داده و به نتایج ذیل دست یافته است: مسأله مهاجرت، طلاق، نداشتن شغل ثابت ، اعتیاد زن و شوهر، تنها زندگی کردن، فقر مالی ، سود اندک، محل سکونت، معاشرت نامناسب، ناراحتی های جسمانی و مرگ عزیزان مهم ترین علل اعتیاد مشخص گردیده اند.
آقای رحمتی در سال ۱۳۷۷ طی پژوهشی تحت عنوان ” عوامل موثر در شروع مصرف مواد مخدر” با اشاره به وضعیت زنان معتاد به بررسی بین جمعیت نمونه ۱۰ استان کشور بر روی ۱۴۵۶ نفر معتاد به شکل تحلیل ثانویه انجام داده است. پاسخگویان علت شروع مصرف مواد مخدر را به ترتیب کنجکاوی، کسب لذت، مشکلات خانوادگی، فشار دوستان، در دسترس بودن مواد مخدر، کمبود عاطفی، درمان دردهای جسمانی، عدم کنترل خانواده، بیکاری و شکست عشقی ذکر کرده اند.
(بررسی عوامل مؤثر در گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر ، دکتر پرویز مولوی ، بهزاد رسول زاده، فصلنامه اصول بهداشت روانی، سال ششم، بهار و تابستان ۱۳۸۳، شماره بیست و یکم و بیست و دوم صفحه ۴۹-۵۵)
تحقیقات خارجی
یافته های چارمت(۱۳۸۰) نشان می دهد که مناطق فقیر نشین و محلاتی که دارای عواملی چون ازدحام جمعیت و وضعیت نامطلوب محیط فیزیکی هستند زمینه را برای گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر مهیا می سازند(اتکنسیون، ریتال. آتیکسون، ریچاردس. هیلگارد،ارنست ر. زمینه روان شناسی جلد۱ ترجمه گروه مترجمان، انتشارات رشد ۱۳۸۲).
بررسی های انجام شده توسط باسبت (۱۳۸۱) نشان داده که رابط

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

ه دوستی با معتادان به مواد مخدر، به ایجاد رفتارهای مخاطره انگیز و یا استفاده از مواد مخدر منجر می شود.وی فراهم شدن شرایط لازم برای گرایش به اعتیاد به وسیله دوستان را، در زندگی بیش از ۸۵ درصد افراد معتاد مشاهده کرده است(نریمانی،محمد. اعتیاد و روش های پیشگیری و درمان آن. اردبیل، انتشارات شیخ صفی الدین اردبیلی ۱۳۸۱)
مطالعات کولمن و همکاران(۱۳۸۰) نشان داده که آمار طلاق والدین در بین افراد معتاد به مراتب بیشتر از سایر افراد است همچنین ایشان اظهار داشته که مصرف مواد مخدر در خانواده هایی که تنها دارای یکی از والدین بوده اند به مراتب بیشتر بروز کرده در حالی که در خانواده هایی با روابط رضایت بخش و صمیمی، اعتیاد به مواد مخدر با احتمال کمتری عادت می گردد(چیریلو، استفانو. برینی، روبرتو. کامبیازو مازا ، روبرتو.”اعتیاد به مواد مخدر در آینه روابط خانوادگی” ترجمه سعید پیرمرادی. اصفهان انتشارات همام ۱۳۸۰)
میلر، دیویس و گرین والد در سال ۲۰۰۰ طی پژوهشی به این نتیجه رسیدند که نوجوانانی که دیندار نیستند و نمرات پایینی در اندازه گیری میزان فعالیت دینی بدست می آورند در مقایسه با نوجوانان دارای سطح بالاتر فعالیت دینی، مصرف و سوء مصرف مواد بیشتری دارند.
Miller , L , Davies, M., & Green wald, N.W.(2000). Relation ship between family religiosity and substance use and abuse among adolescents in the national comorbidity survey.
مریل، سلزار و گاردنر در سال ۲۰۰۱ طی پژوهشی نشان دادند که عواملی نظیر فراوانی حضور در کلیسا، سطح بالای دینداری در اعضای خانواده و والدین و فراوانی بحث های دینی خانوادگی اثر حمایت کننده در مقابل مصرف مواد در نوجوانان و جوانان دارد.
Merill , R.M., Salazar, R.D., & Gardner, N.W.(2001). Relمتation ship between family religiosity and drug use behavior among youth social behavior and personality, 29, 347- 357.
فصل سوم
روش تحقیق
مقدمه
ضرورت بررسی مسائل اجتماعی به طرق علمی هر روز بیش از پیش به منظور برنامه ریزی جهت حل این مسائل بیشتر می گردد. در این بین روش تحقیق به عنوان عامل اصلی در پژوهش از نقش حائز اهمیتی برخوردار است.
روش، مجموعه شیوه ها و تدابیری است که برای شناخت حقیقت و برکناری از خطا به کار برده می شود.
در همه تحقیقات اجتماعی لازم است که مباحث نظری گفته شده در درون جامعه آماری به بوته آزمایش گذاشته شود تا صحت و سقم فرضیه های تحقیق که نشان دهنده ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته هستند معین شود. روش تحقیق پژوهشگر را در مسیری قرار می دهد تا به مطالعه و درک جنبه های مختلف زندگی اجتماعی بپردازد و او را از بسیاری از خطاهای احتمالی آگاه نماید.
در این فصل محقق قصد دارد که مباحث روش تحقیق، جامعه آماری، حجم نمونه، روش انتخاب نمونه، برآورد و حجم نمونه واحد تحلیل، روش سنجش متغیرها، تعریف نظری و عملی مفاهیم، تعیین متغیرهای مستقل و وابسته و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات را روشن کند.
جمعیت آماری
جامعه مورد مطالعه دراین پژوهش شامل،جوانان دارای سابقه استفاده از مواد مخدرساکن درشهرداری منطقه ۳ کرمانشاهدرسال۱۳۹۲است.
روش نمونه گیری و حجم نمونه
حجم نمونه این پژوهش با استفاده از فرمول برآورد حجم نمونه برای جامعه محدود به دست آمده است.
برآورد حجم نمونه
با توجه به آن که پرسشنامه به صورت طیف ۵گزینهای لیکرت طراحی شده است با اختصاص مقادیر تسامح میتوان این مقیاس را به مقیاس فاصلهای تبدیل و محاسبات آماری مختلف از نوع کمی را بر روی آن انجام داد. اگر سوالات از نوع چند ارزشی با مقیاس فاصلهای بوده وحجم جامعه محدود باشد از فرمول زیر برای تعیین حجم جامعه استفاده میکنیم
n: حجم نمونه
N: جامعه آماری
۱/۹۶=Z