کوکائین
کوکائین یکی از اعتیاد آورترین و خطرناک ترین مواد سوء مصرف است. این ماده از برگهای گیاه کوکا(Erythroxylon Coca) که عمدتاً در بولیوی و پرو می روید، به دست می آید. وابستگی روانی به کوکائین ممکن است حتی پس از یک بار مصرف به وجود آید.کوکائین وابستگی جسمی نیز ایجاد می کند؛ اما علائم ترک آن نسبت به ترک مواد افیونی خفیف تر است. کوکائین معمولاً به شکل پودر سفید یا ماده بلوری سفید رنگ (به نام کراک) مشاهده می شود.
روش های مصرفتدخین ، انفیه ، تزریق
آثار مصرف کوکائین
آثار مصرف کوکائین بلافاصله ظاهر و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد رفع می شود. به همین علت افراد وابسته به کوکائین ممکن است هر نیم تا یک ساعت یک بار، برای مصرف مجدد، از جمع یا محل کار خارج شوند. این آثار عبارت اند از:

  • تحریک سیستم عصبی
  • تهوع و استفراغ
  • علائم روانی(سرخوشی یا بی تفاوتی، اضطراب و عصبانیت، هذیان سوءظن ، توهم شنوایی و بینایی، توهم لامسه، کاهش تمرکز)
  • رفتارهای اجباری و تکراری
  • اختلال در عملکرد شغلی و اجتماعی

عوارض مصرف طولانی کوکائین

  • احتقان، تورم، خونریزی و زخم مخاط بینی
  • سوراخ شدن تیغه میانی بینی
  • تیک
  • سردرد شبیه میگرن
  • کاهش وزن
  • عوارض قلبی
  • حوادث عروقی مغز
  • تشنج

گفتارششم:مبانی و چارچوب نظری پژوهش
ماهیت و محتوای رفتار کجروانه در جوامع و مقاطع زمانی مختلف، متفاوت است. بنابراین نظریه واحدی نمی تواند تبیین جامعی از چرایی و چگونگی جرم ارائه دهد. می دانیم که تمام نظریه های موجود، هر کدام از دریچه ای خاص به بررسی و تحلیل پدیده های موجود جامعه می پردازد. واضح است که هیچ کدام از نظریه ها نمی تواند تبیین جامعی از مسائل و پدیده های اجتماعی ارائه دهند، بنابراین هر کدام از نظریه ها ابعاد خاصی از پدیده ها را تبیین می نماید. ولی اشراف به نظریه های موجود می تواند به درک معقول رفتار کجروانه کمک کند. و با گزینش و ترکیب آنها می توان برای درک و تجزیه و تحلیل انحرافات موجود در جامعه چارچوبی تئوریک سازمان داد.
در واقع مطالعه نظریه های مختلف و همچنین ابعاد گسترده موضوع مورد مطالعه اقتضا دارد تا محقق دیدگاهی ترکیبی را مورد استفاده قرار دهد و از هر یک از نظریه های مطرح، بعد مورد نظر خود را استخراج و در چارچوب نظری تحقیق بکار گیرد.
بند اول:نظریه فشار
در این نظریه رابرت اگینو معتقد است سه منشأ کلی فشار وجود دارد: ۱- عدم موفقیت در دستیابی به اهداف با ارزش از نظر اجتماعی ۲- وقوع حوادث بزرگ و تأثیر گذار از نظر اجتماعی مثل از دست دادن نزدیکان ، طلاق پدر و مادر ، اخراج از شغل یا اخراج از مدرسه ۳- تجربه وقوع حوادث منفی از نظر ارزش های اجتماعی مثل سوء استفاده جنسی از کودکان، قربانی واقع شدن در یک واقعه جنایی ، تنبیهات لفظی یا جسمانی. اگینو معتقد است این فشارها تمایل به کج رفتاری را در فرد ایجاد می کند(ممتاز، ۱۳۸۱، ص۷۷ ـــ ممتاز، فریده ، ۱۳۸۱ انحرافات اجتماعی نظریه ها و دیدگاه ها تهران، نشر شرکت سهامی انتشار، چاپ اول)
بند دوم:نظریه بوم شناختی
شاو و مکی معتقدند علل وقوع کج رفتاری مشکلات اجتماعی است که علت آن الگوهای کنترل نشده مهاجرت و ایجاد منطقه های طبیعی است که در این مناطق اهالی از فرهنگ کلی جامعه جدا افتاده اند. معیارهای شکل گرفته در این منطقه با سایر مناطق متضاد است. در این مناطق گرایش های فرهنگی خاصی استقرار یافته به طوری که افراد مرتباً در معرض یادگیری الگوهای موافق قانون شکنی هستند بنابراین شاو و مکی نتیجه گیری می کنند که علت کج رفتاری و ارقام بالای آن بی سازمانی اجتماعی است(ممتاز، ۱۳۸۱، ص۸۷ ـــ ممتاز، فریده ، ۱۳۸۱ انحرافات اجتماعی نظریه ها و دیدگاه ها تهران، نشر شرکت سهامی انتشار، چاپ اول)
بند سوم: نظریه کنترل اجتماعی (Social Control)
درحوزه نظریه کنترل اجتماعی می توان به نظریاتی چون نظریه کنترل قدرت، نظریه کنترل متعادل تایتل، نظریه رکلس و نظریه هیرشی اشاره نمود. از نظر این نظریه پردازان نوع عامل کنترل می تواند در بروز جرائم مؤثر باشد.
تئوریهای کنترل معتقدند که ذات بشر نه متکی بر اخلاق و نه غیر آن(ضد اخلاق) است.بنابراین در اینجا امکان کجروی قطعی است و ایجاد همنوایی است که باید ریشهیابی شود.(صدیق سروستانی،۱۳۸۳: ۵۱).( صدیق سروستانی، رحمت الله، ( ۱۳۸۳)، آسیب شناسی اجتماعی، آنتشارات دانشکده علوم اجتماعی، تهران، دانشگاه تهران)
نظریه کنترل اجتماعی بر این پیش فرض استوار است که رفتار بزهکارانه متعلق به همه طبقات اجتماعی است و جنبه ی عمومی و جهان شمول دارد و نتیجه ی کارکرد ضعیف سازوکارهای کنترل اجتماعی است. عوامل کنترل کننده اجتماعی شامل وابستگی و تعلق به نهادهای اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و دین می شود. ( Gottfredson and Hirsehi:1998: Elliot , 1969 Hirsehi ,: 1958 Nye ,: 1990: به نقل از زنگنه، ۱۳۸۳).
در یک دسته از نظریات کجروی که به مسأله «کنترل» تمرکز دارند می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.