۳- مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعی
در جوامعی که مصرف مواد نه تنها ضد ارزش تلقی نمی شود، بلکه جزئی از آداب و سنن جامعه و یا نشان تمدن و تشخیص و وسیله احترام و پذیرایی است، مقاومتی برای مصرف وجود ندارد و سوء مصرف و اعتیاد شیوع بیشتری دارد.
۴- کمبود امکانات فرهنگی، ورزشی، تفریحی
کمبود امکانات برای پاسخ به نیازهای طبیعی روانی و اجتماعی نوجوانان و جوانان، از قبیل کنجکاوی، تنوع طلبی، هیجان، ماجرا جوئی، مورد تأیید و پذیرش قرارگرفتن و کسب موفقیت بین همسالان، موجب گرایش آنان به کسب لذت و تفنن از طریق مصرف مواد و عضویت در گروه های غیر سالم می شود.
۵- عدم دسترسی به سیستم های خدماتی، حمایتی، مشاوره ای و درمانی
در زندگی افراد، موقعیت ها و مشکلاتی پیش می آید که آنان را از جهات مختلف در معرض خطر قرار می دهد. فقدان امکانات لازم یا عدم دسترسی به خدماتی که در این مواقع بتواند فرد را از نظر روانی، مالی، شغلی، بهداشتی و اجتماعی حمایت نماید، فرد را تنها و بی پناه و بدون وجود سطح مقاومت اجتماعی رها می کند.
۶- توسعه صنعتی جامعه، مهاجرت، کمبود فرصت های شغلی و محرومیت اقتصادی ـ اجتماعی
توسعه صنعتی، جوامع را به سمت شهری شدن و مهاجرت افراد از روستاها به شهرها سوق می دهد. مهاجرت باعث می شود تا فرد، برای اولین بار، با موانع جدیدی برخورد نماید. جدایی از خانواده، ارزش های سنتی و ساختار حمایتی به تنهایی، انزوا و نا امیدی فرد می انجامد. کم سوادی، فقدان مهارت های شغلی، عدم دسترسی به مشاغل مناسب و به دنبال آن محدودیت در تأمین نیازهای حیاتی و اساسی زندگی و تلاش برای بقاء ، فرد را به مشاغل کاذب یا خرید و فروش مواد می کشاند. در این مواقع فرد برای انطباق با زندگی سخت روزمره و شیوه جدید زندگی به استفاده از شیوه های مصنوعی مانند مصرف مواد کشیده می شود.
گفتار سوم :عوامل محافظت کننده در مقابل اعتیاد
بند اول:عوامل فردی

  1. عوامل شخصیتی

داشتن اعتماد به نفس بالا و مهارتهای اجتماعی همراه با کاهش استرس های محیطی ناشی از ارتباط با دیگران، باعث توانایی مقاومت در مقابل خواسته های خلاف دیگران و اصرار دوستان برای مصرف می شود. همچنین مهارت های انطباقی موجب می شود که فرد هنگام برخورد با استرس، برای حل مشکلات و تطابق با آنها از شیوه های مناسب استفاده نماید.

  1. باورها و ارزش ها

اعتقادات و باورهای راسخ دینی و مذهبی، فرد را در مقابل مصرف مواد محافظت می کند. نگرش منفی به مواد، شامل باور به اعتیادآور بودن و آثار تخریبی آن، احتمال مصرف مواد را کاهش می دهد.

  1. موفقیت ها

موفقیت های تحصیلی، شغلی و اجتماعی با افزایش اعتماد به نفس، ایجاد ثبات و هدفمندی در مسیر زندگی و کسب حمایت های لازم، فرد را از خطر مواد مخدر حفاظت می نماید.
بند دوم:عوامل محیطی و اجتماعی

  1. خانواده سالم و همبسته

پیوند و تعامل مثبت بین فرد و والدین از سنین کودکی موجب ارضای نیازهای عاطفی ـ روانی وی می شود. این افراد، با توجه به روابط منطقی و قابل پیش بینی ، کمتر دچار انحرافات شخصیتی می شوند و مهارت های گوناگون را که لازمه برقراری روابط سالم بین فردی و اجتماعی است می آموزند و با داشتن حس تعلق و وابستگی، کمتر احساس تنهایی و انزوا می نمایند و به دامن اعتیاد کشیده نمی شوند.

  1. هشیاری و حمایت خانواده ، مدرسه و اطرافیان

هشیاری و آگاهی والدین از خطر مصرف مواد مخدر و احتمال اعتیاد فرزندان، کنترل و مراقبت کافی و تأمین حمایت و راهنمایی لازم خانواده، مدرسه، اطرافیان و دوستان سالم و صمیمی، به هنگام نیاز، احتمال مصرف مواد و یا سوء مصرف و اعتیاد را کاهش می دهد.

  1. ضد ارزش بودن مصرف مواد

در محیط ها و جوامعی که به وضوح هرگونه مصرف مواد نهی می شود و اعتبار و موقعیت فردی، خانوادگی، شغلی و اجتماعی افراد مصرف کننده تنزل می یابد، افراد نگرش منفی پیدا می کنند و به تبع، شیوع اعتیاد به مواد کاهش می یابد.

    برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.