مجیدیه از طرف شمال به خط ۱۸۰۰ و حریم منطقه۱ و از طرف غرب به از خیابان لنگری با منطقه ۱ و در پاسداران با منطقه ۳، از طرف جنوب با مرز خیابان رسالت با مناطق ۷و ۸ و در محدوده خیابان دماوند با منطقه ۱۳ و از طرف شرق به حریم منطقه ۴ محدود می‌شود.
این منطقه با دارا بودن پارک جنگلی لویزان و همچنین با ویژگی‌هایی چون وجود نابرابری اجتماعی – اقتصادی شدید در آن، جوان بودن میانگین سنی جمعیت، وجود اقشار آسیب‌پذیر در محله‌هایی همچون خاک سفید، شمیران نو، شیان و … از سایر محله‌های تهران قابل تمایز و تفکیک است.شهرداری منطقه ۴ دارای ۹ ناحیه است.
مجیدیه شمالی ازضلع شمالی خود محدود به منطقه شمس آباد می باشد و این محل در سالهای پیش از انقلاب به صورت تپه، اراضی بایر بوده و جایی برای پیک نیک و تفریح اهالی مجیدیه جنوبی و اطراف بوده است، لذا یکی از مناطقی است که بعد از انقلاب گسترش و توسعه فراوانی یافته است. قشرهای متفاوتی دراین محل ساکن می باشند.مهاجرپذیر بوده، بنابراین تفاوتهای فاحشی در بین مردم و وضعیت اقتصادی ، اجتماعی آنان مشاهده می شود.
از لحاظ وضعیت اقتصادی: از نظر اقتصادی نمی توان گفت که اهالی مجیدیه شمالی مردمانی بسیار مرفه هستند. به دلیل برخوردار بودن قشر کارمند در این محله، از نظر اقتصاد در سطح متوسط بسر می برد. و تقریباً خانواده های نیمه مرفه در آنجا ساکن می باشند. علت پیشرفت این منطقه به دلیل ساخت و سازهای بعد از انقلاب و همجواری با منطقه پاسداران می باشد.
از لحاظ وضعیت اجتماعی: ۶۰% مردم از قشر کارمند هستند،۳۰% از قشر فرهنگی بوده و ۱۰% باقی دارای مشاغل آزاد هستند. به دلیل دوگانگی در بافت مجیدیه شمالی، قسمتی از این محله دارای بافت قدیمی است که از نظر موقعیت اجتماعی در سطح پایین بوده و اکثر اهالی آن، از یک قوم خاص هستند. سایر محلات مجیدیه شمالی دارای قشر مهاجر می باشد که طی این سالیان اخیر به مجیدیه نقل مکان نموده اند.
نقشه ۱-۱- منطقه ۴ تهران
فصل دوم
ادبیات تحقیق
مقدمه
مردم‌شناسی، معنی اصطلاح اتنولوژی است و از سال ۱۷۸۷ «شوان [۲]» سویسی آن را به کار برده‌است. این رشته، اکنون برای مطالعه جوامع ابتدایی و انسان فسیل در کنار انسان‌شناسی جسمانی به کار می‌رود. مردم‌شناسی زندگی اجتماعی و حیات فکری و فرهنگ انسان را با توجه به سیر تاریخی و مناسبات طبیعی و اجتماعی بررسی می‌کند و ویژگی‌های جسمانی و زندگی فکری و فرهنگی انسان‌های نخستین و جوامع ابتدایی را می‌کاود. می‌توان گفت این علم آیینه تمام نمای جامعه معاصر است یعنی می‌تواند علل به وجود آمدن سازمان‌ها و بنیان‌های کهن فرهنگی جامعه بشری را که برخی در جوامع معاصر رایج و برخی دیگر متروک شده‌اند کشف نماید.مردم شناسی رابطه مستقیم با انسان، شناخت خصوصیات و روحیات وی دارد.یکی از خصوصیات انسان ها، داشتن روحیه تعاون و همیاری است که دراین فصل به بررسی آن پرداخته می شود.
درآمدی بر همیاری
تعاون و همکاری و همیاری ریشه در زندگی اجتماعی انسانها دارد. در جوامع اولیه دوام و ادامه حیات بدون کمک و یاری متقابل مشکل بوده و غلبه بر دشواریها امکان پذیر نبوده است(کریمی،درمنی،حمیدرضا،۱۳۸۹،۱۱)
هیچ انسانی بدون معاضدت دیگران نمی تواند برای مدتی به زندگی خود ادامه دهد، به بیان دیگر، نیاز به امنیت برای غلبه بر« ترس ها و اضطراب های اجتماعی » از ضروریات حفظ تعادل در زندگی انسان است که از طریق زندگی اجتماعی و همیاری برقرار می گردد.
همیاری و همکاری یک کنش متقابل پیوند دهنده است و مولفه هایی نظیر عاطفه، دوستی و عشق را که نشانگر رابطه انسانی میان گروههای اجتماعی برقرار می نماید. تداوم این رابطه انسانی رسم و آییین همیاری را پدید می آورد. همیاری روشی برای ترقی زندگی اجتماعی است که اعضاء به منظور حل مسائل ویژه ای که با آن روبه رو شده اند گرد هم آمده و به فعالیت می پردازند.
امام محمد غزالی (۴۵۰-۵۵۵) نیز منشأ تعاون و همیاری را ضرورتهای زندگی آدمی دانسته است. او نیز خانواده را شروع این راه می داند و می نویسد:
«آدمی چنان آفریده شده است که تنها نزید بلکه مضطر است به فراهم آمدن با غیری از جنس خود و آن برای دوسبب است: یکی از آن که به نسل حاجت است برای بقای جنس آدمی، و آن جز به اجتماع مرد و زن و عشرت ایشان نباشد و دوم یاری دادن در مهیا کردن اسباب طعام و لباس و در پروردن فرزند و غیر آن، و او محتاج باشد. به آلت ها و برای آلت، آهنگر درودگر باید طعام به آس کنند و پزنده محتاج باشد و همچنین تنها لباس را چگونه حاصل کند؟ و او محتاج باشد به کشتن پنبه و آلات بافتن و دوختن و کارهای بسیار. پس برای آن «تنها زیستن آدمی» ممتنع شد و حاجت افتاد به اجتماعات».
اصولا همیاری امر تازه ای نیست و زاییده عصر و زمان خاصی نمی باشد،‌ منتها در هر دوره ای به نحوی خاص و منطبق با مقتضیات آن دوره آشکار گردیده است.(همان ۱۱).
به طور کلی، می توان گفت همیاری و تعاون پدیده جدیدی نبوده و دارای سابقه بسیار طولانی است و در دوره های مختلف زندگی انسانی همیشه به عنوان راه و وسیله مناسبی برای رفع مشکلات و حل مسائل که او در مقابل خود داشته است، مورد استفاده او قرار گرفته و در آینده نیز از آن سود خواهد برد.
پدیده همیاری امری است که در هر جامعه انسانی می توان آن را دید از جوامع ابتدایی گرفته تا جوامع امروزی و پیشرفته، در اصل در هر جایی انسانی زندگی می کند همیاری و همکاری نیز مشاهده می شود. برای مثال می توان به واره پرداخت. و حتی دکتر مرتضی فرهادی برای نخستین بار به واره در برخی روستاهای کمره برخورد، تصور می کرد که با رسمی کاملاَ محلی برخورده کرده است. ولی بعداً هنگامیکه واره را در روستاهای اراک، الیگودرز، گلپایگان و خوانسار نیز یافت اندیشید که با رسمی ناحیه ای روبروست؛ اما به تدریج دانست که واره در شهرستانها و استانهای دیگر با تفاوت های جزئی در نام و شیوه اندازه گیری و غیره وجود دارد، بالاخره دریافت که واره در افغانستان در تاجیکستان و جمهوری آذربایجان نیز وجود داشته است.اکنون اگر کسی این داستان را پی بگیرد، ممکن است در گذشته یاحتی امروز در جاهای دیگر جهان خود یا بقایای آن را باز یابد .
با توجه به این مثال به همگانی و همه جایی بودن پدیده همیاری نیز می توان پی برد و اینکه این پدیده مختص به شهری و روستایی خاص نمی باشد. بلکه رسم واره که یک نوع همیاری است را می توان در ایران و افغانستان و جاهای دیگر دید. و همینطور این امکان وجود دارد که در ایران زودتر از افغانستان و در افغانستان زودتر از تاجیکستان به وجود آمده باشد و این امر بستگی دارد که چه زمانی در آن مکان نیاز به این رسم شده است.
همیاری، روشی است در زندگی اجتماعی انسانها و به کارهای اقتصادی محدود نمی شود. مفهوم همیاری جدا از مفهوم زندگی اجتماعی به نظر نمی رسد و می توان آن را نوعی بلوغ اجتماعی دانست. به بیان ساده تر مفهوم همیاری که مقتضای زندگی اجتماعی است، نشانه ای از عزم انسانها و اراده جمعی آنها در برخورد با مسائل و چالش های زندگی اجتماعی است.
همیاری یعنی کار دسته جمعی که از مراحل آغاز زندگی انسانهای اولیه شروع می شود و به بالاترین درجه از رفتارهای اجتماعی (از خود گذشتگی)‌می رسد، به طوری که می توان همکاری و همیاری را مرکز و منشا اصلی رفتار بشری دانست.
واژه همیاری که معادل انگلیسی آن کوآپریشن [۳]و معادل عربی آن تعاون است.
در زبان فارسی مترادف هایی دارد نظیر تعاون،‌ مشارکت یاوری،‌ یاری،‌ یاری گری،‌دگریاری، همکاری،‌ خودیاری و …. (همان ،۱۵)
تعریف همیاری
درک واقعی مفهوم هر پدیده ای بدون بررسی پویایی آن غالباً ناقص و گمراه کننده است. بیشتر پدیده ها و مفاهیم از آن هنگام که به وجود می آیند در حال تحول هستند و واژها و کلماتی که برای نامیدن آنها به کار می روند نیز متفاوت است. تعاون یا همیاری نیز چنین است(شهریور، علی حسین ۱۳۸۰، ۴).
واژه همیاری در مفاهیم مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. از جمله اینکه تعاون یا همیاری به معنای همکاری، یکدیگر را مدد رساندن و تشریک مساعی در جهت ارضای نیازی مشترک به کار برده شده است که در این معنی بیشتر مفهوم «همکاری» یعنی با هم کار کردن را به ذهن متبادر می کند. تعاون یا همیاری به معنای یاری رساندن و کمک کردن به دیگری نیز مورد استفاده واقع شده است(همان، ۴).
در لغت نامه دهخدا هم پشت شدن، یکدیگر را یاری کردن، یاری کردن بعضی قوم بعضی دیگر را ، با هم مدد کاری یکدیگر را کردن معادل واژه تعاون آمده است. در فرهنگ معین تعاون به معنی یکدیگر را یاری کردن، به هم یاری کردن می باشد.
کاپرشن کلمه ای است مرکب از دو بخش co که در زبان لاتین به معنای «بیشتر» و «با هم» به کار می رود و دیگری operation که از ریشه operei لاتینی مشتق شده و به معنی عمل کردن و کار کردن است.
در فرهنگ «وبستر»[۴] معنای کاپرشن کار کردن با هم برای یک مقصود و تجمع برای انجام دادن یک امر مشترک و عمل و همکاری اقتصادی قید شده است.
کاپراتیو[۵] معادل واژه تعاونی در فارسی است. گرچه معنای لغوی آن مشابه واژه تعاونی است ولی از لحاظ وسعت عمل و نحوه کار و کیفیت با واژه تعاون متفاوت است. مقصود از کاپراتیو شرکتها و یا سازمانهایی هستند که بر اساس اصول تعاون فعالیت می کنند و کاپراتیو عمل همکاری و شرکت در انجام یک کار مشترک است(همان، ۵).
منظور ما از اصطلاح همیاری در ساده ترین شکل خود کمک معوض (جبرانی) است. کمک دارای عوضی که در عین متقابل بودن، با همزمان و تأخیری نیز هست. یعنی اعضاء به صورت نوبتی، از نیرو و یا امکانات گروه سود می جوید. طبیعت همیاری به شکلی است که غالبا بین همترازان و کسانی که دارای شرایط و امکانات تقریبا یکسانی هستند، اتفاق می افتد (فرهادی،‌ مرتضی،‌ ۱۳۸۸،‌ ۵۰۵).
آگ برن و نیم کف[۶] در کتاب زمینه جامعه شناسی می نویسد:«همیاری، یکی بودن مساعی دو یا چند شخص است برای حصول هدفی معین».
به طور کلی پدیده همیاری یک کنش متقابل اجتماعی است که بین دو یا چند نفر انجام می پذیرد، افراد دارای هدف یا هدفهای معینی هستند و نیت افراد در تحقق هدف مشترک می تواند واحد یا متفاوت باشد.
انواع همیاری
همیاری همگرا و واگرا
همگرا و واگرا بودن در همیاری بدین معناسب که معمولاً گروه در پی کسب قدرت و نیروی بیشتری است ،‌اما عملاً گاهی گروها برای افزایش بازده ،‌از جمله افزایش بازده اقتصادی کار ،‌به کم کردن نیرو و به عبارت بهتر ، به آزادکردن نیروی اضافی گروه دست می‌زنند .
در گروه‌یا سازمان‌های همیار ، همگرا ، گروه به دنبال یک کاسه کردن امکانات و تواناییهای عاطفی و روانی خود است .
برای مثال ، در گذشته گروه همیاز زنان منشاء کار برنج در شمال ، بیش از همه به یک کاسه کردن نیروی کار پرداخت و در گروه‌های همیار در نیروی کار و ابزار( فیش ) داشت. (فرهادی، مرتضی، ۱۳۲۳، ص ۳۰)
دروازه نیز اعضاء بیشتر به یک کاسه کردن تولیدات شیری خود توجه دارند ، اما در کنار آن هم به انواع دیگر یاریگری و هم به انواع دیگر مبادله روی می‌آورند . دروازه‌های جدید ( برخی صندوق های قرض الحسنه ) نیز پول‌های خرد اعضا یک کاسه می‌شد در برابر گروه‌های محیط همگرا ( تجمیعی) ، گرو‌های معیار ، دیگری وجود دارد که عکس واره عمل می کنند ، مانند واژه نان ، نان قرضی و کار نوبتی شب پایی فرارغ و پروار کشی (واژه گوشت) و غیره برای مثال ، در واژه نان ،‌هر روز یک یا دو خانواده برای تمام خانواده‌های محله و یا روستا نان می‌پختند و دیگر اعضا با فراغ بال به کارهای دیگر می‌پرداختند همچنین است در کارهای نوبتی دیگر که ، آنها را گروه‌های همیار توزیعی
( واگرا) نام نهاده‌ایم .
در همیاری همگرا ، چند نفر همزمان به یک نفر از اعضای گروه به کمک می‌رساند و در همیاری واگرا ، یک نفر در یک محدوده زمانی به چند نفر از اعضا کمک می‌کند. (همان ، ص ۳۲)
گونه آمیزی یاریگریها
همنانکه تمام پیامها در الفبای کامپیوتر و الفبای مرس تنها با ترکیب دو علامت ساخته می شود ویا از ترکیب چند رنگ اصلی در نقاشی ،رنگهای فراوانی به دست می آید.از ترکیب سه نوع اصلی یاریگری (خود یاری،همیاری ،دگر یاری)شکلهای تازه ای از یاریگری به وجود می آیند.
گرچه در هر نوع گروه یاریگر ،افزون بر محور اصلی،محور های نا پایدار و فرعی دیگری نیز در کارند،اما در اینجا ما به ترکیبهایی نظر داریم که در آن دو یا تعداد بیشتری از یاریگریها به شکل بارزی خود را نشان داده و تا اندازه ای از نظر میزان و دوام با هم هم وزن بوده اند.

نوشته ای دیگر :   دسته بندي علمی - پژوهشی : ارائه روش تلفیقی با استفاده از مدل تعالی سازمانی و تحلیل شکاف ...

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است