السون و گراوارت (۱۹۶۸) به بررسی تاثیر دوره آموزش ازدواج بر نگرش دانشجویان دانشگاه پرداختند. بعد از اتمام دوره، تغییرات معناداری در نگرش دانشجویانی که در این دوره‌ها شرکت کرده بودند مشاهده شد. کارآمدی دوره‌های خانواده در فراهم آوردن تغییر در نگرش‌های دانش آموزان در مورد روابط پیش از ازدواج و روابط زناشویی بخوبی اثبات شده است(نقل شده در امیدوار،۱۳۸۶). السون و فاورز(۱۹۶۸) به منظور تعیین کردن روایی پیش بین مداخله پیش از ازدواج با عنوان آماده سازی ، به ارزیابی سودمندی برنامه آماده‌سازی پرداختند. بدین منظور یک مطالعه پیشگیری سه ساله بر روی۱۶۴ نفر زوج که در دوره نامزدی خود از برنامه آماده‌سازی شرکت کرده بودند انجام گرفت. نتایج نشان داد که نمرات این مداخله که مربوط به سه ماه قبل از ازدواج بود توانست با دقت ۸۰%-۹۰% پیش بینی کند که کدام یک از زوجین از یکدیگر جدا می شوند، کدام یک زندگی شادی خواهند داشت. زست(۱۹۷۳) در پژوهشی تحت عنوان آموزش های مهارتهای ارتباطی پیش از ازدواج به دانشجویان دانشگاه که در دوره ی آشنایی یا نامزدی بودند. تحت ۵ جلسه آموزش مهارتهای ارتباطی قرار دارند و آموزش با بهره گرفتن از نوارهای ویدیویی و تمارین رفتاری انجام شد. نتایج نشان داد که دانش شرکت‌کنندگان در مورد ارتباط بطور معناداری افزایش یافت و نیز میزان خودافشایی آنها به نامزد یا دوستتان افزایش یافت. هم چنین ارزیابی دانشجویان نشان داد که این برنامه خصوصا با بهره گرفتن از ضبط ویدئویی و تمارین رفتاری توانست مهارتهای ارتباطی را بهبود ببخشد. کارل ویلیام(نقل شده در اسمارت[۴۶] ، ۱۹۹۷) به بررسی ۲۳ مطالعه در مورد کارایی برنامه های آموزش پیش از ازدواج پرداختند. نتایج نشان داد زوجین به طور متوسط ۳۰% افزایش در استحکام زندگی زناشویی خود تجربه کرده اند و نیز بعد از شرکت در این دوره ها، زوجین در مهارت های حل مسئله و مهارتهای ارتباطی بهتر عمل کرده بودند و به طور متوسط سطوح بالاتری از کیفیت روابط میان فردی را گزارش نمودند. آنها حس بالاتری از مشارکت و نیز سازگاری با زندگی زناشویی را نسبت به زوجینی که از این برنامه ها استفاده نکرده بودند، گزارش کردند. ولینت[۴۷] ، بلنگر و استوارا[۴۸] (۲۰۰۲) به بررسی جنبه های سودمند و زیان‌بخش آموزش‌های پیش از ازدواج که باعث دلگرمی و یا دلسردی افراد شرکت‌کننده در این برنامه ها می شود، پرداختند. یافته ها نشان داد شرکت‌کنندگان مهارتهای ارتباطی و حل مسئله را به عنوان مفیدترین بعد مشخص کردند و آشکار سازی رازها و مسائل ارتباطی گذشته را تهدیدکننده ترین بعد درثبات رابطه فعلی یشان دانستند. استنلی، آماتو، جانسون و مارکمن (۲۰۰۶)، در پژوهشی تحت عنوان آموزش پیش از ازدواج، کیفیت زناشویی و ثبات زناشویی، یک نمونه وسیع را به طور تصادفی از ۴ ایالت آمریکا که دارای وضعیت اقتصادی- اجتماعی متوسط بودن انتخاب کردند. نتایج نشان داد که شرکت‌کنندگان در آموزش‌های پیش از ازدواج به طور معناداری گروه گواه نشان دادند. این تاثیرات در بین نژادهای مختلف و سطوح تحصیلات گوناگون، هم چنان نیرومند بودند و این نشان دهنده این است که شرکت در برنامه‌های آموزشی پیش از ازدواج در مورد دامنه وسیعی از افراد مفید است. ویلیامز[۴۹]، ریلی[۵۰]،ریچ و وندیک[۵۱](۱۹۹۷) از زوجینی که به مدت ۸-۱ سال بود که ازدواج کرده بودند و از آموزش‌های پیش از ازدواج بهره مند شده بودند درخواست کردند تا سودمندی برنامه آماده سازی برای ازدواج و جنبه‌های خاص تجربیات خود را مورد ارزیابی قرار دهند. دو سوم این افراد از برنامه آموزش پیش از ازدواج را در طول مدت ازدواج به عنوان تجربه ای ارزشمند قلمداد کردند، اما ارزش این برنامه ها با گذشت زمان کاهش می یابد. ابعاد آماده سازی که به عنوان مفیدترین ابعاد یاد شده بودند عبارتند از: فراهم آوردن زمانی برای شناخت بهتر یکدیگر، استفاده از تیم مربیان آموزشگر، مهارت های ارتباطی، حل تعارض، تعهد، کودکان، کلیسا.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

۲-۵ جمع بندی

 

در این فصل به بیان پیشنیه‌ی نظری و پیشینه پژوهشی پرداخته شد. در قسمت پیشینه‌نظری به تعریف مفهومی آموزش پیش از ازدواج و عوامل موثر بر آن طبق دیدگاه السون پرداخته شد، سپس رویکرد السون و پایه‌های نظری آنها ذکر شد. در نهایت پیشینه پژوهش در ایران و در خارج کشور بیان شد. همانگونه که در بخش پیشینه پژوهشی آمده است ، پژوهش‌های چندانی در ایران در مورد رویکرد غنی‌سازی السون صورت نگرفته است. در مجموع پژوهش های غنی سازی السون در بالا بردن نگرش واقع گرایانه به ازدواج موثر نشان داده است.

 

 

 

فصل سوم : روش‌شناسی پژوهش

 

در این فصل ابتدا روش پژوهش، سپس جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری می آید. در ادامه ابزار پژوهش و ویژگی روان‌سنجی آن خواهد آمد. سپس شیوه ی مداخله و اجرا و روش‌های تحلیل آماری داده ها بیان می‌شود.

 

 

 

۳-۱طرح پژوهش

 

در این پژوهش از طرح آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شده استدیاگرام این پژوهش در جدول ۳-۱ آمده است.
جدول ۳-۱ : دیاگرام پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پس آزمون متغییر مستقل پیش آزمون نمونه گیری گروه
T2 X1 T1 R رویکرد السون
T2 _ T1 R گروه کنترل

 

همان طور که در جدول ۳-۱ آمده است، طرح پژهش از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است.T2 و T1 به ترتیب نشان دهنده پیش آزمون و پس آزمون و X نشان دهنده متغییر مستقل( آموزش پیش از ازدواج با رویکرد السون) است.

 

۳-۲جامعه آماری

 

جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان دختر که در دوران عقد و نامزدی به سر می‌برند وساکن خوابگاه نرگس، در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه خوارزمی واحد تهران می باشند. شرایط ورود داشتن تعهد به حضور در تمامی جلسات، در دوره‌ی نامزدی یا عقد به سر بردن، نداشتن مشکلات روان‌شناختی(کسانی که به دلیل هرگونه مشکل روان‌شناختی تحت نظر پزشک بودند یا داروهای روان‌پزشکی مصرف می کردند)، نداشتن اعتیاد به مواد مخدر و الکل، که این شرایط هنگام ثبت نام به صورت جداگانه مشخص گردید.
اعتیاد به مواد مخدر

 

۳-۳ نمونه پژوهش و روش نمونه گیری

 

نمونه پژوهش از میان افرادی که حاضر به همکاری و شرکت در کلاس‌های آموزش پیش از ازدواج بودند انتخاب گردید. شیوه‌ی انتخاب نمونه حاضر به صورت در دسترس بوده است. بدین منظور در ابتدا از جامعه مورد نظر تعداد ۸۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه مورد نظر را تکمیل نمودند، سپس ۳۰ نفر از افرادی که نمرات کمتر از میانگین مورد نظر در مورد نگرش به ازدواج داشته‌اند انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش ۱۵ نفر و در گروه کنترل ۱۵ نفر قرار گرفت. خوشبختانه در طول برگزاری کارگاه ها گروه آزمایش و کنترل با افت نمونه رو به رو نشد.
جدول ۳-۲ روند حضور تعداد نمونه در گروه ها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیش آزمون پس آزمون
گروه آزمایش گروه کنترل کل گروه السون گروه کنترل کل
۱۵ ۱۵ ۳۰ ۱۵ ۱۵ ۳۰

 

۳-۴ ابزار پژوهش

 

 

۳-۴-۱ مقیاس نگرش به ازدواج(MAS)

 

مقیاس نگرش به ازدواج توسط براتون و روزن[۵۲] (۱۹۹۸) ساخته شده است. این مقیاس شامل ۲۳ گزاره با مقیاس ۴ درجه ای لیکرت، از کاملا موافق تا کاملا مخالف است که باورها و نگرش های مربوط به ازدواج را می سنجد. گزاره‌های۱،۳،۵،۸،۱۲،۱۶،۱۹،۲۰،۲۳ به طور معکوس نمره‌گذاری می شوند. از طریق جمع نمرات گزاره ها، نمره کلی که حداقل ۲۳ و حداکثر ۹۲ است، به دست می‌آید. نمرات بالاتر نشان دهنده نگرش مثبت‌تر نسبت به ازدواج است. براساس گزارش براتون و روزن مقیاس نگرش به ازدواج با پرسشنامه نگرش به ازدواج[۵۳] همبستگی بالایی r=./77 دارد که نشان می‌دهد هر دو مقیاس ابعاد بسیار مشابهی از نگرش به ازدواج با برخی زیر مقیاس‌های پرسشنامه باورهای ارتباطی[۵۴] (تغییر ناپذیری همسر و نقش تخریبی عدم توافق) همبستگی منفی معنادار داشته است. این الگو بیانگر آن است که نگرش های مثبت تر نسبت به ازدواج با باورهای ضعیف تر از تغییر ناپذیری همسر و نقش تخریبی عدم توافق، ارتباط دارد. از طرفی مقیاس نگرش به ازدواج با مطلوبیت اجتماعی همبستگی معنادار نشان داده است. پرسشنامه نگرش به ازدواج و برخی زیر مقیاس‌های پرسشنامه باورهای ارتباطی نیز چنین رابطه معناداری را با مطلوبیت اجتماعی نشان داده‌اند (براتون و روزن۱۹۹۸، نقل شده در نیلفروشان و همکاران،۱۳۹۲). بنابراین مطلوبیت اجتماعی در پاسخ های فرد به سوالات مربوط به ازدواج و روابط نقش دارد. والرین[۵۵] و براون نیز به ترتیب ضریب آلفای کرونباخ ۸۴/. و ۸۲/. را برای این مقیاس گزارش کرد که نشان از همسانی درونی نسبتا بالای این ابزار است(والرین و بروان۲۰۰۱، نقل شده در نیلفروشان و همکاران،۱۳۹۲). برای آماده‌سازی مقیاس نگرش نسبت به ازدواج در ابتدا این مقیاس به فارسی ترجمه شد. در ترجمه پیش از آن که بر ترجمه تحت‌الفظی تاکید شود سعی شد که مفهوم هر گزاره به خوبی منتقل شود. همچنین تلاش شد که از لحاظ محتوا با فرهنگ جامعه همخوانی داشته باشد. به عنوان مثال گزاره ۱۸ به زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی اشاره داشت که در آن تغییراتی ایجاد شد به گونه‌ای که بیشتر به ضرورت تشریفات جشن ازدواج مربوط باشد. در ترجمه از نظرات یک کارشناس ارشد زبان انگلیسی و تعدادی از دانشجویان که عضو جامعه پژوهش بودند استفاده شد تا قابل فهم بودن گویه‌ها اطمینان حاصل شود. سپس پنج نفر از اعضای هیئت علمی متخصص در مشاوره خانواده، روایی محتوایی و تطابق فرهنگی این مقیاس را تایید کردند. برای بررسی پایایی، هم از روش بازآزمایی و هم همسانی درونی استفاده شد. در روش بازآزمایی، از ۴۰ نفر از آزمودنی‌ها خواسته شد که پس از سه هفته مجددا به پرسشنامه پاسخ دهند. همچنین به منظور بررسی روایی همگرا، همراه با مقیاس نگرش به ازدواج، مقیاس انتظار از ازدواج[۵۶] )نلسون و[۵۷] جونز،۱۹۹۶) که سازه‌ای نزدیک به نگرش به ازدواج است استفاده شد(نلسون و جونز۱۹۹۶، نقل شده در نیلفروشان و همکاران،۱۳۹۲). نیلفروشان و همکاران(۱۳۹۲) در پژوهش خود به منظور بررسی روایی همگرای مقیاس نگرش به ازدواج با مقیاس انتظار از ازدواج پرداختند. نتایج پژوهش آنها نشان داد ضریب رابطه همبستگی بین این دو مقیاس برابر با۰٫۴۳ و معنادار می باشد. همچنین پایایی خرده مقیاس‌ها در پژوهش حاضر با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد. ضرایب حاصله در مورد نگرش بدبینانه۰٫۶۸، خوشبینانه ۰٫۶۳، واقع گرایانه ۰٫۵۹ و ایده آل گرایانه ۰٫۵۵ محاسبه گردید که در حد متوسط و قابل قبول می باشد( نیلفروشان و همکاران، ۱۳۹۲).

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *