الگوها متغیرهای وابسته تحقیق شامل ارزش شرکت و کارآیی مالی تابعی از سرمایه فکری و سرمایه نوآوری تلقی شدهاند. همچنین از متغیرهای اندازه شرکت و نرخ رشد فروش بعنوان متغیرهای کنترل جهت خنثی کردن ویژگیهای مختلف شرکتهای نمونه آماری استفاده شده است.
الگوی آزمون فرضیه اول
Qit=?0+ ?1 VAIC it+ ?2SIZE it+ ?3GROW it+? it
الگوی آزمون فرضیه دوم
Qit=?0+ ?1 RDT it+ ?2SIZE it+ ?3GROW it+? it
الگوی آزمون فرضیه سوم
ROAit=?0+ ?1VAIC it+ ?2 SIZE it+ ?3 GROW it+? it
الگوی آزمون فرضیه چهارم
ROAit=?0+ ?1RDT it+ ?2SIZE it+ ?3GROW it+? it
Qit: معیار کیوتوبین (شاخص ارزش شرکت)
ROAit: بازده داراییهای شرکت
VAIC it: کارآیی سرمایه فکری
RDT it: شدت تحقیق و توسعه
SIZE it: اندازه شرکت بعنوان متغیر کنترل ( لگاریتم طبیعی داراییهای شرکت)
GROW it: نرخ رشد فروش (متغیر کنترل)
3-12. روش تجزیه و تحلیل دادهها
پس از جمعآوری دادهها محقق باید آنها را دستهبندی و تجزیه و تحلیل نماید، آنگاه به آزمون فرضیههایی بپردازد که تا این مرحله تحقیق او را یاری کردهاند، تا پاسخی برای پرسشهای تحقیق بیابد. تجزیه و تحلیل دادهها فرآیندی چند مرحلهای است که طی آن دادههای گردآوری شده به طرق مختلف خلاصه، دستهبندی و در نهایت پردازش میشوند تا زمینه برقراری انواع تحلیلها و ارتباط بین دادهها به منظور آزمون فرضیهها فراهم آید. در این فرآیند، دادهها هم از لحاظ مفهومی و هم از جنبه تجربی پالایش میشوند و روشهای گوناگون آماری نقش بسزایی در استنتاجها به عهده دارند.
3-12-1. تحلیل توصیفی دادهها
شاخصهای مرکزی و پراکندگی برای متغیرهای تحقیق بمنظور تحلیل توصیفی متغیرها قبل از آزمون فرضیات تعیین میشوند. میانگین به عنوان مهمترین شاخص مرکزی به همراه انحراف معیار به عنوان مهمترین شاخصهای پراکندگی محاسبه خواهد شد، انحراف معیار نیز پراکندگی دادهها را نشان میدهد. این اقدام بمنظور ارائه دیدگاهی کلی نسبت به جامعه آماری و شناخت بیشتر آن صورت میگیرد.
3-12-2. همبستگی
یک نوع از تجزیه و تحلیل آماری که برای برآورد و پیش‌بینی، کاربرد گسترده‌ای دارد، تجزیه و تحلیل رگرسیون و همبستگی است که برای تعیین میزان رابطه بین متغیرها و تأثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته بکار برده می‌شود.
تحلیل همبستگی ابزاری آماری است که به وسیله آن می‌توان درجه‌ای که یک متغیر به متغیر دیگر، از نظر خطی مرتبط است را اندازه‌گیری کرد. موضع همبستگی با بحث درباره دو معیار ضریب همبستگی (r) و ضریب تعیین (R2) به صورت زیر دنبال می‌شود (عادل آذر، 1383، 182).
3-12-3. ضریب همبستگی
ضریب همبستگی ریشه دوم ضریب تعیین است که می‌تواند مقادیری بین 1- و 1+ را به خود گیرد. علامت آن همان علامت شیب خط رگرسیون است یعنی اگر شیب خط رگرسیون مثبت باشد، ضریب همبستگی نیز مثبت، و اگر شیب خط رگرسیون منفی باشد، ضریب همبستگی نیز منفی خواهد بود و اگر شیب خط رگرسیون صفر باشد، ضریب همبستگی نیز صفر است.
3-12-4. ضریب تعیین (R2)
مهمترین معیاری است که با آن می‌توان رابطه بین دو متغیر x و y را توضیح داد و میزان انحراف مشاهدات y را با برآورد خط رگرسیون اندازه‌گیری می‌کند. این ضریب بین صفر تا یک در نوسان بوده به طوری که مقدار صفر بیانگر آنهاست که خط رگرسیون هرگز نتوانسته تغییرات y را به متغیر مستقل x نسبت دهد. مقدار یک نیز بیانگر آن است که خط رگرسیون به طور دقیق توانسته است تغییرات y را به متغیر مستقل x نسبت دهد.
در رگرسیون چندمتغیره در صورتی که نمونه کوچک باشد، ضریب تعیین تعدیل شده به جای ضریب تعیین استفاده می‌شود و با بزرگتر شدن حجم نمونه این دو ضریب به همدیگر نزدیک می‌شوند (مومنی و قیومی، 1386، 122).
3-12-5. مدل‌های رگرسیون
مدل‌های رگرسیون انواع مختلفی دارد که متداول‌ترین آنها رگرسیون ساده و مرکب می‌باشند. رگرسیون ساده شامل ارتباط بین دو متغیر و رگرسیون چندمتغیره، ارتباط یک متغیر را با دو یا چند متغیر بیشتر نشان می‌دهد. رگرسیون چندمتغیره رابطه بین متغیر وابسته را با یکی از متغیرهای مستقل، در شرایط ثابت بودن دیگر متغیرهای مستقل نشان می‌دهد.
در رگرسیون ساده (یک متغیر)، معادله معرف خط رگرسیون جامعه می‌باشد که با برآورد می‌شود. در رگرسیون خطی چندمتغیره معادله معرف رگرسیون جامعه به شرح زیر می‌باشد:
که برای برآورد معادله فوق از معادله زیر استفاده می‌کنیم:
که در آن
Y= متغیر وابسته
x= متغیر مستقل
b= ضریب رگرسیون
r= ضریب همبستگی بین x و y
Sy= انحراف استاندارد متغیر وابسته
Sx= انحراف استاندارد متغیر مستقل
= ضریب‌های رگرسیون
= میانگین مشاهدات x و y می‌باشند.
3-12-6. فرض‌های اساسی رگرسیون
در صورتی محققی می‌تواند از رگرسیون استفاده نماید که شرایط زیر محقق شده باشد:
1- میانگین جمله خطاها مساوی صفر است. : معنی این فرض آن است که عوامل تشکیل‌دهنده خطاها، اثرات مثبت و منفی خود را طوری بر جای می‌گذارند که متوسط مقادیر جمله خطاها برابر صفر شود.
2- متغیر وابسته دارای توزیع نرمال است: فرض بر آن است که توزیع متغیر به نحوی است که پراکندگی آن در مجاورت میانگین حداکثر بوده و هر چه از میانگین دورتر شویم در سمت راست و چپ آن به یک نسبت کاهش می‌یابد؛ در نتیجه توزیع رنگی شکل است.
3- جمله خطاها در مشاهدات مختلف ناهمبسته می‌باشد. : اگر این فرض نقض شود با مسئله‌ای موسوم به خود همبستگی مواجه خواهیم بود. بطور کلی هرگاه جمله خطاها از نظم خاصی پیروی کنند فرض ناهمبسته بودن جمله خطاها نقض شده، خود همبستگی مثبت، منفی یا تلفیقی از خود همبستگی مثبت و منفی را خواهیم داشت.
4- واریانس جمله خطاها همگی برابر عدد ثابتی مانند هستند: هرگاه فرض اخیر نقض شود با مسئله‌ای موسوم به نابرابری واریانس‌ها مواجه خواهیم بود.
5- جمله خطاها مستقل از متغیر مستقل می‌باشد: در صورت نقض این فرض، مطالعه دقیق اثرات x بر روی y امکان‌پذیر نخواهد بود.
فرض دیگر که فقط مختص مدل رگرسیون چندمتغیره است، آن است که باید تعداد مشاهدات بر تعداد پارامترها فزونی داشته باشد و بین متغیرهای مستقل رابطه خطی کامل وجود نداشته باشد. این فرض شرط لازم برای حصول جواب معادلات نرمال و برآورد ضرایب رگرسیون چندمتغیره است.
3-12-7. آزمون معنی‌دار بودن در الگوی رگرسیون
در رگرسیون چندگانه، دو یا چند متغیر مستقل وجود دارد و لازم است که برای مشخص شدن معنادار بودن آنها دو آزمون انجام گیرد. ابتدا آزمون معنی‌دار بودن معادله رگرسیون و در مرحله بعد آزمون معنادار بودن هر کدام از ضرایب متغیرهای مستقل صورت می‌گیرد که به اختصار در زیر شرح داده می‌شود (مؤمنی، 1386، 120).
3-12-8. آزمون معنی‌دار برای معادله رگرسیون
در یک معادله رگرسیون چندگانه، چنانچه هیچ‌گونه رابطه‌ای میان متغیر وابسته و متغیرهای مستقل وجود نداشته باشد، باید تمامی ضرایب متغیرهای مستقل در معادله، مساوی صفر باشند. بدین ترتیب، می‌توانیم معنادار بودن معادله رگرسیون را آزمون کنیم. این کار با استفاده از آماره F صورت می‌گیرد. چنانچه در سطح اطمینان 95% آماره F محاسبه شده از معادله رگرسیون کوچکتر از مقدار F بدست آمده از جدول باشد در این صورت معادله رگرسیون معنادار خواهد بود.
3-12-9. آزمون معنی‌دار بودن ضرایب
هدف از انجام آزمون معنادار بودن رگرسیون آن است که مشخص شود آیا در سطح اطمینان مورد نظر ضرایب محاسبه شده مخالف صفر می‌باشد یا خیر.
برای آزمون این فرضیه‌ها از آماره t استفاده می‌شود. اگر در سطح اطمینان 95% آماره بدست آمده از آزمون، کوچکتر از t بدست آمده از جدول با همان درجه آزادی باشد، در این صورت ضرایب مدل رگرسیون مخالف صفر می‌باشد.
3-12-10. آزمون خود همبستگی جملات خطا
همان‌گونه که در مفروضات رگرسیون گفته شد در مدل‌های رگرسیون فرض بر آن است که جملات خطا از دوره‌ای به دوره‌ای مستقل می‌باشد، اما در بسیاری از کاربردها، جملات خطا در دوره‌های مختلف همبسته‌اند. در چنین مواردی جملات خطا، اصطلاحاً دارای خود همبستگی یا همبستگی متوالی می‌باشند. برای بررسی آنکه در یک مدل رگرسیون جملات خطا خودهمبسته می‌باشند یا خیر، آزمون‌هایی طراحی گردیده است. در این میان آزمونی که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد آزمون دوربین ـ واستون است.
3-12-11. بررسی نرمال یا غیر نرمال بودن دادههای تحقیق
جهت بررسی این نکته که آیا متغیرهایی که مورد بررسی و محاسبه قرار میگیرند، از قابلیت اتکاء مناسبی برخوردارند، آزمون نرمال بودن انحرافات صورت میگیرد که با استفاده از آزمون کلموگروف – اسیمرنوف به بررسی نرمال بودن دادههای آزمون پرداخته میشود. با توجه به اینکه در جامعههای با توزیع نرمال، روشهای پارامتریک و در جامعههای با توزیع غیر نرمال، روشهای ناپارامتریک به کار گرفته میشود، لذا در ابتدا نرمال یا غیر نرمال بودن دادهها مشخص میشود و سپس فرضیههای تحقیق مورد بررسی قرار میگیرند. به منظور بررسی نرمال بودن از آزمون کلموگوروف- اسمیرنوف(KS) استفاده میشود.
آزمون کلموگروف-اسمیرنوف آزمونی برای پیدا کردن نوع توزیعهای آزمون است. آماره آزمون فوق از مقایسه قدرمطلق بیشترین تفاوتها بین مقادیر مشاهده شده واقعی از مقادیر مورد انتظار بدست میآید. نیکویی برازش این آزمون نشان میدهد که آیا دادههای آزمون از توزیع خاصی (در اینجا توزیع نرمال) پیروی میکنند یا خیر. با توجه به اینکه در جامعههای با توزیع نرمال، روشهای پارامتریک و در جامعههای با توزیع غیرنرمال، روشهای ناپارامتریک به کار گرفته میشود، لذا در ابتدا نرمال یا غیرنرمال بودن دادهها مشخص میشود و سپس فرضیههای تحقیق مورد بررسی قرار میگیرند.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل اطلاعات
4-1. مقدمه
پس از آنکه محقق دادهها را گردآوری، استخراج و طبقهبندی نمود، باید مرحله جدیدی از فرآیند تحقیق که به مرحله تجزیه و تحلیل دادهها معروف است آغاز کند. این مرحله در تحقیق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشاندهنده تلاشها و زحمات فراوان گذشته است. در این مرحله محقق با استفاده از روشهای مختلف و با تکیه بر معیار عقل سعی میکند اطلاعات و دادهها را در برای آزمون فرضیه و ارزیابی آن مورد بررسی قرار دهد. در مرحله تجزیه و تحلیل آنچه مهم است این است که محقق باید اطلاعات و دادهها را در مسیر هدف تحقیق، پاسخگویی به سئوال و سئوالات تحقیق و نیز ارزیابی فرضیههای خود جهت داده، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد.
در این فصل، اطلاعات مربوط به شرکتهای موجود در صنایع داروسازی و سیمان بازار بورس اوراق بهادار تهران بعنوان نمونه آماری تحقیق در دوره زمانی 1383 تا 1388 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند تا ارتباط بین متغیرها تبیین شود. برای آزمون فرضیات تحقیق از نرم افزار Spss استفاده شده است.
تحلیل دادهها در بخش آمار توصیفی با محاسبه شاخصهای مرکزی از جمله میانگین و شاخصهای پراکندگی نظیر انحراف معیار انجام شده است. در ادامه، آزمون نرمال بودن متغیر وابسته مورد بررسی قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل مدلها از ضریب همبستگی پیرسون و برای دادههای ادغام شده از تحلیل رگرسیونی استفاده شده است. مبنای استنباط از روی سطح معناداری یا سطح خطا بوده است بدین گونه که هرگاه مقدار احتمال یا سطح معناداری آزمون کمتر از 05/0 باشد فرض صفر در سطح 9? درصد اطمینان رد میشود.
4-2. نتایج تجزیه و تحلیل توصیفی متغیرهای تحقیق
تحلیل توصیفی به

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه با موضوعاندازه گیری

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید