دانلود پایان نامه

های غیر طبیعی هستند. ناهنجاری های مورفولوژیک ممکن است شامل ناهنجاری های سر، قطعه میانی و یا دم اسپرم باشند. ناهنجاری های سر اسپرم همراه با نازایی هستند. پیشنهاد کرده اند که مورفولوژی اسپرم ممکن است پیشگویی کننده لقاح موفقیت آمیز خارج رحمی باشد (McLaughlin, Ford, & Hull, 1992). مورفولوژی اسپرم با قدرت باروری ارتباط دارد. ارزیابی مورفولوژی اسپرم یک شاخص حساس کیفیت اسپرماتوژنز و باروری است. وجود نقایص مورفولوژیکی می تواند با فعالیت نرمال اسپرم مغایرت داشته باشد. این نقایص می تواند در جلوگیری از عبور اسپرم از موکوس سرویکس، باند شدن اسپرم با زوناپلوسیدا و واکنش آکروزومی نقش داشته باشد. گاهی افراد با تعداد طبیعی اسپرماتوزوئید نابارور می باشند. در چنین حالتی گاهی دیده می شود که تا 100 درصد اسپرم ها از نظر مورفولوژی غیر طبیعی هستند. مثلا: دو سر، سر غیر طبیعی و یا دم غیر طبیعی دارند. در موارد دیگر اسپرم از نظر ساختمانی کاملا طبیعی به نظر می رسد اما به دلایلی، کاملا بی حرکت یا نسبتا بی حرکت است. هر گاه قسمت اعظم اسپرماتوزئید ها از نظر شکل غیر طبیعی باشند و یا فاقد حرکت باشند با وجودی که اسپرماتوزوئیدها شخص طبیعی به نظر می رسند ولی احتمال ناباروری وجود دارد. بر اساس مطالعات اپیدمیولوژی کمترین حد مورفولوژی طبیعی اسپرم برای حاملگی طبیعی 30 درصد در نظر گرفته می شود. اسپرماتوزوئید پستانداران مختلف از نظر شکل ظاهری با هم متفاوت می باشند. در همه پستانداران، اسپرم از سه قسمت اصلی سر18، بخش میانی19 و دم20 تشکیل شده است. هر سه قسمت توسط غشای پلاسمایی پوشانده شده اند. غشا پلاسمایی ساختمان پوسته ای است که در انتقال مواد غذایی به داخل سلول نقش فعال دارند. قسمتی از غشای پلاسمایی که سطح قدامی سر اسپرم را می پوشاند در ارتباط با واکنش آکروزومی عمل می نماید. این عمل بعد از ظرفیت یابی و قبل از نفوذ به ناحیه شفاف اطراف تخمک صورت می گیرد(Hashemi, Karami?Tehrani, Ghavami, Maddika, & Los, 2005). بخش عمده سر، حاوی هسته با کروموزم های هاپلوئید است. هر کروموزوم حاوی DNA است که با پروتئین های پروتامین پیچیده شده است. پروتامین نقش عمده ای در تراکم DNA اسپرم دارد. این متراکم شدن باعث کاهش حجم اسپرماتوزوئید جهت تسهیل انتقال در دستگاه تناسلی ماده و به حداقل رسیدن آسیب به DNA اسپرم می شود. دو سوم جلوی سر اسپرم دارای ساختمان کلاهک مانندی به نام آکروزوم است که از دستگاه گلژی مشتق می شود. آکروزوم دارای آنزیم های هیدرولیتیکی از جمله هیالورونیداز، اسید فسفاتاز و نورآمینیداز می باشد که برای انجام واکنش آکروزومی و جهت نفوذ اسپرم به پوشش خارجی محاط کننده دور تخمک ضروری است. بخش میانی اسپرم حاوی میتوکندری است که ATP 21 لازم برای حرکت دم و در نتیجه حرکت اسپرم و حفظ تعادل اسمزی را تولید می کند. در بخش دم که تاژک نامیده می شود، نیروی حرکتی لازم برای رسیدن اسپرم به تخمک و نفوذ به داخل زوناپلوسیدا22 را فراهم می کند. این تحرک ناشی از حرکات موجی شکل تاژک است که از انرژی بیوشیمیایی ATP حاصل می گردد و با تبدیل انرژی جنبشی باعث روی هم لغزیدن میکروتوبول های موجود در تاژک و تحرک اسپرم شود(Hashemi, et al., 2005).
1-5-2- تحرک23 اسپرم
یک پارامتر مهم در آنالیز مایع سیمن، تحرک اسپرم است که به صورت درصد اسپرم های دارای تحرک پیشرونده در مایع انزال تعریف می شود. تحرک پیشرونده، در واقع با محاسبه حرکت سریع (a) به اضافه حرکت کند (b) به دست می آید. تعداد کل اسپرم های متحرک، با محاسبه تحرک پیشرونده به اضافه حرکت غیر پیشرونده ( درجا) محاسبه می شود. WHO و اکثر آزمایشگا ه ها از تحرک 50 درصد بعنوان حد پایین طبیعی استفاده می کنند. با وجود این، انجمن تکنولوژی باروری، تحرک به میزان 40 درصد را به عنوان معیاری برای تعریف ناباروری ناشی از فاکتور مردانه قبول دارد. به این ترتیب حد پایین طبیعی، تغییرات بارزی را نشان می دهد و بستگی به تجربه آزمایشگاه منطقه دارد. بطور کلی مردان با تعداد اسپرم متحرک بیشتر از 10 میلیون در هر میلی لیتر، نسبت به آن هایی که 2 تا 10 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر دارند، میزان باروری بالاتری دارند. تحرک اسپرم ناشی از حرکات موجی شکل تاژک است که از تبدیل انرژی بیوشیمیایی ATP به انرژی جنبشی ناشی می گردد و به سبب روی هم لغزیدن میکروتوبول های موجود در تاژک می شود. در اسپرماتوزوئیدهای انسان ناهنجاری های عناصر مختلف تاژک، باعث اختلال در تحرک می شود و بر اساس نقص در ساختمان آکسونم و یا پیش آکسونم24 تقسیم بندی می شود. حرکت نفوذی اسپرم برای عبور از موکوس گردن رحم و نفوذ به لایه شفاف تخمک ضروری به نظر می رسد.
اسپرم های حاصل از انزال دارای سرعت های مختلف بوده و تحت تاثیر فاکتورهای متعددی می باشند. مثلا اگر ویسکوزیته مایع سمینال زیاد باشد یا درجه حرارت محیط اسپرم کاهش یابد، تحرک اسپرم کاهش می یابد(Leist & Nicotera, 1998). رادیکال های آزاد اکسیژن (ROS25) می تواند با آسیب به ساختمان تاژک سبب کاهش تحرک اسپرم شوند یا مثلا واریکوسل باعث افزایش حرارت کیسه بیضه شده و سبب کاهش اسپرماتوژنز و تجمع ترکیبات فرعی متابولیک می شود که باعث کاهش بیشتر تحرک و افزایش مورفولوژی غیر عادی و کاهش عملکرد سلول های بینابینی می گردد(Agarwal & Said, 2003). با کمک روش های رنگ آمیزی مناسب مشخص شده که وجود اسپرم های غیر متحرک به مفهوم مرگ این سلول ها نمی باشد. بدنبال مقاربت، اسپرم ها را می توان بین 5/1-3دقیقه پس از انزال، در موکوس گردنه رحم جستجو کرد. و حدود دو سا
عت پس از مقاربت اسپرماتوزوئیدها خود را به لوله رحم می رسانند.
کاهش تحرک اسپرم با عنوان آستنوزوسپرمیا26 خوانده می شود. این عارضه توسط عواملی ایجاد می شود که عبارتنداز : واریکوسل27، عدم انزال طولانی مدت، اختلال های بیوشیمیایی یا ساختمانی اجزای اسپرم و اپیدیدیم و آنتی بادی های ضد اسپرم(Kroemer, Petit, Zamzami, Vayssiere, & Mignotte, 1995). بسیاری از مراکز میزان تحرک اسپرم را طبقه بندی کرده اند که از بی تحرک تا حرکت سریع روبه جلو متغیر است. گرچه امروزه در آزمایشگاه های پیشرفته از تکنولوژی 28CASA برای بررسی کلنیکی حرکت اسپرم استفاده می کنند اما روش مرسوم ، بررسی میکروسکوپی در آزمایشگاه است.
1-5-3- درجه بندی تحرک اسپرم
سازمان بهداشت جهانی اسپرم ها را از نظر تحرک به 4 دسته تقسیم کرده است که شامل :
الف- حرکت سریع و پیشرونده در مسیر مستقیم (نوعa )29 : اگر اسپرمی چهار برابر اندازه سر به جلو حرکت کند ( حدود 25 میکرو متر در ثانیه) آن را دارای حرکت سریع می دانیم (اندازه سر اسپرم حدود 5-4 میکرون طول دارد).
ب- حرکت روبه جلو پیشرونده آهسته (نوعb)30: اگر اسپرم سریع از جلوی چشم ما دور نشود، یعنی حدود 15 میکرو متر در ثانیه حرکت داشته باشد دارای حرکت آهسته است.
ج- دارای تحرک اما بدون الگوی پیشرونده (نوع c)31 : اگر اسپرم، متحرک باشد ولی هیچگونه پیشرفتی به جلو نداشته باشد دارای حرکت درجا است.
د- فاقد تحرک (نوع d) : چنین اسپرمی ثابت است و هیچ حرکتی ندارد(Brotherton, 1990).
1-5-4- قابلیت حیات 32 اسپرم
قابلیت حیات اسپرم و میزان هیپواسمولاریتی، توسط ساختمان غشاء اسپرم و عملکرد آن تعیین می شود. اسپرم زنده با غشاء سالم اجازه عبور برخی رنگ ها مانند ائوزین و تریپان بلو را به داخل سیتوپلاسم نمی دهد. بنابراین در مقابل زمینه تاریک، سفید به نظر می رسد. اسپرمی که ساختمان غشای آن نقص داشته باشد، نمی تواند از نفوذ رنگ به داخل خود جلوگیری کند لذا سیتوپلاسم آن به رنگ صورتی یا آبی دیده می شود. بنابراین کل ساختمان غشایی به وسیله آزمایش قابلیت حیات اسپرم اندازه گیری می شود(S. Howell & S. Shalet, 2001; S. J. Howell & S. M. Shalet, 2001). اندازه گیری قابلیت حیات اسپرم مهم است، زیرا باعث جداسازی نمونه های نکرواسپرمیک از نمونه های اسپرم زنده ولی بدون تحرک می شود. قابلیت حیات اسپرم با میزان باروری ارتباط دارد(Botchan, et al., 1997). قابلیت حیات اسپرم ها معمولا در نمونه هایی که درصد اسپرم های بی تحرک در آن ها بیش از 50 درصد است انجام می شود (Sakkas, Mariethoz, & St John, 1999). بنابراین برای شناسایی اسپرم های زنده از مرده، در نمونه های آستنو اسپرمی که درصد اسپرم های بی تحرک بیش تر است از این تست استفاده می شود (Mahadevan & Trounson, 1983).
1-5-5- حجم 33
حجم نرمال مایع انزالی بر اساس معیار WHO بیشتر از 2 میلی لیتر می باشد و از فردی به فرد دیگر متغیر می باشد. اگر حجم انزال کمتر از 1 میلی لیتر باشد فرد هیپواسپرمی34 و اگر حجم انزال بیش از 6 میلی لیتر باشد، به آن هیپراسپرمی35 می گویند. غالبا حجم خیلی کم مایع سمینال (کمتر از 1 میلی لیتر) همراه با شمارش پایین و در حجم زیاد (بیش از 6 میلی لیتر)، تعداد اسپرماتوزوئیدها کمتر از حد نرمال است که ممکن است ناشی از یک دوره طولانی مدت اجتناب از انزال، یا تولید زیاد مایع سمینال باشد. غالبا قسمت ابتدایی انزال حاوی تعداد زیادی اسپرماتوزوئید است و ترشحات وزیکول سمینال که 70 درصد انزال را شامل می شود، قسمت دوم انزال را تشکیل می دهد. اگر فرد فاقد مایع انزالی باشد به آن آسپرمی36 گویند. حجم نمونه را می توان از روی ظروف نمونه گیری توسط کشیدن نمونه به داخل پیپت دهانه گشاد اندازه گیری کرد. چنانچه قرار باشد سیمن در محیط کشت قرار گیرد یا برای لقاح خارج رحمی استفاده شود یا برای مطالعات بیولوژیک بکار رود، باید با ظروف استریل حمل و نقل شود(Hashemi, Karami-Tehrani, & Ghavami, 2004).
1-5-6- غلظت37
یکی از فاکتور های مهم آنالیز سیمن، تعیین تعداد اسپرم در هر میلی لیتر انزال است. غلظت اسپرم ممکن است با استفاده از روش هموسیتومتر یا روش بکارگیری حفره ویژه شمارش اسپرم اندازه گیری شود که روش هموسیتومتر مرسوم تر است. هر چند گستره تعداد اسپرم برای افراد بارور بین 120-60 میلیون در میلی لیتر است، اما طبق معیار WHO، افراد دارای بیش از 20 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر را جزء افراد بارور به حساب می آورند. به طور کلی از نظر تعداد اسپرم افراد را به چهار گروه تقسیم می کنند:
1- نرموزوسپرمی38: مایع انزالی دارای تعداد اسپرم طبق استاندارد WHO است(بیشتر از 20 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
2- اولیگوزوسپرمی39: مایع انزالی دارای تعداد اسپرم کمتر از استاندارد WHO (کمتر از 20 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
3-پلی زوسپرمی40: مایه انزالی دارای اسپرم بالا (بیشتر از 250 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
4- آزوسپرمی41: عدم وجود اسپرم در مایع انزالی که می تواند به دلایل زیر باشد:
الف- وجود نقص در مسیر سنتز و ترشح گنادوتروپین
ب- فقدان اسپرماتوژنز در بیضه ها
ج- انسداد مجرا، حالتی که اسپرم فعال تولید می شود اما در بیضه ها محبوس بوده و راهی به خارج ندارد(WHO 2010).

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدیfactor، In، language، question

جدول 1-1 : خصوصیات میکرسکوپی نمونه انزال طبیعی مطابق با استاندارد های سازمان بهداشت جهانی (2010/WHO)
خصوصیات مورد نظر مقادیر نرمال
حجم ml2
غلظت اسپرم ml106×20 یا بیشتر
کل تحرک اسپرم 10
6×40 اسپرم در هر انزال یا بیشتر
تحرک دارای 50 درصد یا بیشتر حرکت (a+b)*
25 درصد یا بیشتر حرکت a در طی60 دقیقه پس از انزال
قابلیت حیات دارای 50 درصد یا بیشتر اسپرم زنده
سلول های سفید کمتر از ml106×1
مورفولوژی 15 درصد اسپرم دارای شکل طبیعی یا بیشتر

*:a حرکت تند پیشرونده، :b حرکت آهسته پیشرونده

1-6- انواع مرگ سلولی و تعریف آن
مرگ سلولی از لحاظ مورفولوژیک به دو نوع تقسیم می شود : نکروز42 و مرگ سلولی برنامه ریزی شده43 یا آپوپتوز
1-6-1- نکروز
در نتیجه یک آسیب خارجی ایجاد شده گروهی از سلول ها را در برگرفته ونهایتاََ موجب از هم گسستگی غشاء سلول وتورم بافتی می شود. این امر موجب شروع پاسخ التهابی در بافتهای مجاور می گردد. اما آپوپتوز یا مرگ برنامه ریزی شده روی سلولهای منفرد اثر می گذارد و با التهاب بافتی ارتباطی ندارد (Kerr, Wyllie, & Currie, 1972).
1-6-2- آپوپتوز سلولی44
مدت کوتاهی پس از ارائه نظریه سلولی توسط Schleiden و Schwann در سال 1842، Carl Voget مرگ سلولی را در نوتوکورد وغضروف مجاور آن در نوعی وزغ که در حال دگردیسی بود، گزارش کرد. در پی آن کشفهای بیشتری از مرگ سلولی و مشاهده آن ارائه گردید (Clarke & Clarke, 1996). اگر چه ممکن است مرگ به عنوان نقطه مقابل حیات تصور شود، با دید زیست شناختی، مرگ بخش قابل انکار حیات در نظر گرفته می شود. بنابراین حضور یک سیستم پیشرفته برای برنامه ریزی مرگ، از جمله ویژگی های مشترک ارگانیسم های پیشرفته می باشد.
آپوپتوز، نوع خاصی از مرگ سلولی است، در نتیجه تمام مرگ های برنامه ریزی شده توسط آپوپتوز صورت نمی گیرد (Schwartz, Smith, Jones, & Osborne, 1993). آپوپتوز فرایند پیچیده ای است که برای اولین بار در سال 1972 توسط Kerr وهمکاران جهت توصیف مرگ فیزیولوژیک و تمایز آن از نکروز معرفی شد(Greenberg, 1996; Kerr, et al., 1972). آپوپتوز در رشد و نمو هموستازی ، در یوکاریوتهای چند سلولی نقش حیاتی دارد و نقش مهمی در کنترل سطح و اندازه سلول دارد و با فیزیولوژی نرمال ارتباط دارد. این فرایند از طریق سه مکانیزم فعال می شود(Greenberg, 1996):
1- از طریق سیگنال های درون سلول. 2- به وسیله اتصال فعال کننده ها به رسپتورهای سطح
سلول مثل TNF45، لنفوتوکسین46. 3- به وسیله رادیکال های اکسیژن
1-6-2-1- مراحل آپوپتوز
فرایند آپوپتوز را می توان به سه مرحله : القا ، اثرکننده و تجزیه تقسیم کرد. در خلال مرحله القا سلول محرک های گوناگون تحریک کننده مرگ را دریافت می کند. از جمل

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه ارشد دربارهانگیزش شغلی، روابط انسانی، رضایت شغلی، سلسله مراتب

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید