دانلود پایان نامه

1365
27.0
8.5
12668.2
6776.8
17924.0
11.3
1366
27.0
8.5
15687.6
7758.1
20200.0
14.5
1367
27.0
8.5
18753.3
8987.2
25079.0
17.1
1368
27.0
9.0
22969.6
11195.3
34506.0
18.6
1369
30.0
9.0
28628.4
13640.8
48428.0
22.4
1370
30.0
10.0
35859.4
16368.6
64502.0
27.9
1371
30.0
11.5
48135.0
22412.7
100124.0
34.3
1372
30.0
11.5
61843.9
30431.8
131771.0
46.3
1373
30.0
14.0
85072.2
40967.3
188184.0
69.2
1374
30.0
14.0
116552.6
56271.9
248972.0
85.2
1375
30.0
14.0
134286.3
63303.7
291769.0
100.0
1376
30.0
14.0
160401.5
74784.4
328522.0
118.1
1377
30.0
14.0
192689.2
86751.0
434385.0
141.8
1378
30.0
14.0
249110.7
114420.5
576493.0
159.7
1379
20.0
13.0
320957.3
142956.7
664620.0
177.9
1380
20.0
13.0
417524.0
182652.7
913835.0
206.0
1381
20.0
13.0
526596.4
217356.8
1124073.0
238.2
1382
17.0
13.0
685867.2
252815.1
1455690.0
274.5
1383
17.0
13.0
921019.4
317919.4
1854711.0
307.6
1384
17.0
11.5
1284199.4
414544.9
2260530.0
349.5
1385
( منبع : گزارش های آماری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران- سری های زمانی )
P: شاخص قیمت مصرف کننده ( 100=1376) Y: تولید ناخالص داخلی (میلیارد ریال)
M: حجم پول ( میلیارد ریال) M2: حجم نقدینگی ( میلیارد ریال)
R: نرخ سود (درصد) N: نرخ سپرده قانونی ( درصد)

نمودار (4-1): عرضه پول واقعی و فیلتر شده( منبع: گزارش های سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران )

نمودار (4-2): حجم نقدینگی واقعی و فیلتر شده( منبع: گزارش های سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران )

نمودار(4-3): نرخ سود واقعی و فیلتر شده ( منبع: گزارش های سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران )

نمودار (4-4): نرخ سپرده قانونی واقعی و فیلتر شده( منبع: گزارشهای سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران )

4-2-1-4- روند تولید ناخالص داخلی:
اقتصاد کشور طى سال هاى 1354 تا 1367یک رشد اقتصادی متوسط 9/1 درصدی را تجربه کرده است. از آنجا که اقتصاد ایران خصوصاً طى دوران جنگ به نفت وابسته است. لذا تحولات بازار نفت از دلایل عمده کاهش رشد اقتصادى کشور است. آنچه باید به آن توجه شود شرایط جنگ و تخریب زیرساختهاى اقتصادى ایران طى سال هاى 58 تا 67 است که این مسأله نیز بر تولیدات کشور ضربه زده است. ایران طی دوره سال های 1361 تا 1363 دارای رشد اقتصادی بالا و در حدود 1/8 درصد بوده است، رشدی که در اقتصاد ایران کمتر دیده شده است. بعد از سال 1363 رشد اقتصادی کشور روند نزولی خود را آغاز می کند، به طوری که این میزان در سال 1364 تنها 0/2 درصد بوده و تولید ناخالص داخلی 11607 میلیارد ریال رسید. اما سال های 1365 تا 1367 را باید اوج سال های سخت اقتصاد ایران بر شمرد. اقتصادی که از سال 1353 تا 1364 به درآمدهای سرشار نفتی عادت کرده بود، در سال 1365 با کاهش شدید درامدها مواجه می شود. حجم تولید ناخالص داخلی ایران در پایان سال 1367 به حدود 9234 میلیارد ریال کاهش یافت.
در سال 70، تولید کشور برای سومین سال پیاپی پس از جنگ سیر صعودی خود را پیمود و با رشدی معادل 11 درصد و به قیمت های ثابت به میزان 11825 میلیارد ریال رسید.
در سال 1371 تولید ناخالص داخلی برای چهارمین سال پی در پی ، پس از پایان جنگ تحمیلی و با آهنگی کندتر از سال های قبل به سیر صعودی خود ادامه داد و با افزایشی معادل 5/5 درصد به قیمت های ثابت به حدود 12478 میلیارد ریال بالغ گردید.
اقتصاد ایران در سال 1373 با رشدی مثبت اما نزولی نسبت به سال های قبل مواجه بوود. تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل 6/1 درصد افزایش یافت. این افزایش در مورد تولید ناخالص داخلی بدون نفت 4/3 درصد بود.
در سال 1374 تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل با 5/4 درصد افزایش به 2/13880 میلیارد ریال رسید.
اقتصاد کشور در سال 1375 و در دومین سال اجرای برنامه دوم همانند سال قبل به رشدی مثبت و فزاینده دست یافت. تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل با 2/5 درصد رشد به 14605 میلیارد ریال رسید.
در سال 1376، اقتصاد کشور به رغم کاهش قیمت نفت و رکود محسوس در بخش ساختمان به رشد مثبت دست یافت. لیکن این رشد در مقایسه با سال قبل ار آن از سرعت کمتری برخوردار بود. بر اساس برآوردها، تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل در در این سال با 9/2 درصد رشد روبرو بود و حجم آن به قیمت های جاری بالغ بر 280386 میلیارد ریال گردید.
بر اساس آمار موجود، تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل در سال 1377 با 6/1 درصد رشد به 7/15444 میلیارد ریال به قیمت های ثابت سال 1361 بالغ گردید. و در سال 1378 تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل با رشدی معادل 4/2 درصد به 17455 میلیارد ریال به قیمت های ثابت سال 1361 رسید.
اقتصاد ایران در آخرین سال اجرای برنامه
سوم توسعه با کاهش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی روبرو شد. بر اساس برآوردها تولید ناخالص داخلی به قیمت های ثابت 1376 با رشدی معادل 8/4 درصد به 398234 میلیارد ریال بالغ گردید. بر اساس آمار موجود رشد اقتصادی کشور در دوره برنامه سوم به طور متوسط 5/5 درصد بوده که حدود 2 واحد درصد بیشتر از متوسط مقدار مشابه در سال های برنامه دوم می باشد.
در دوره برنامه سوم توسعه، نوسانات نرخ رشد اقتصادی قابل توجه بوده، به طوری که اقتصاد در سال های 80 و 81 به ترتیب با 3/3 و 6/7 درصد پایین ترین و بالاترین میزان رشد خود را تجربه نموده است. با این وجود در مقایسه با برنامه دوم این نوسانات کاهش یافته است. در واقع ثبات اقتصادی در طول سال های برنامه سوم نسبت به دوران برنامه دوم از این جهت به مراتب بیشتر بوده است.
از دلایل عمده ثبات نسبی تولید طی سال های برنامه سوم می توان به مواردی همچون یکسان سازی نرخ ارز، فعال شدن بازار سرمایه، بهبود و ثبات نسبی در قیمت های نفت و خروج از شرایط خشکسالی اشاره کرد. همچنین در این دوره از یک طرف با کاهش فشار بخش مالی و رعایت نسبی انضباط مالی از جانب دولت و از سوی دیگر بهبود بازار نفت و ایجاد حساب ذخیره ارزی، امکان اجرای برخی از سیاست های پولی از قبیل کاهش نرخ سپرده قانونی، کاهش پیش پرداخت اعتبارات اسنادی، تعدیل نرخ های سود بانکی، آزاد سازی بخشی از منابع بانک ها، انتشار اوراق مشارکت بانک مرکزی و همچنین تاسیس بانک های غیر دولتی فراهم گردید.
اگرچه ضعف نسبی بازار جهانی نفت و حوادث بعد از یازده سپتامبر 2001 باعث کاهش رشد اقتصادی در سال 1380 گردید، ولی با شروع بهبود در روند قیمت جهانی نفت، رشد اقتصادی شتاب بیشتری به خود گرفت.
طبق آمار موجود، در سال 1384 تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت، با رشدی معادل 4/5 درصد به 419706 میلیارد ریال رسید. در این سال، تولید ناخالص داخلی بدون نفت نیز به رشد 6 درصد رسید که در مقایسه با رشد تولید ناخالص داخلی 6/0 واحد درصد بیشتر می باشد.

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ پایان نامهافغانستان، وزارت خارجه، دوره قاجار

نمودار (4-5): تولید واقعی و فیلتر شده( منبع گزارش های سالانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران )

4-2-1-4- روند قیمت ها:
با توجه به آثار زیان باری که از تورم ناشی می شود، یکی از اهداف اصلی سیاست های کلان اقتصادی، ایجاد شرایط لازم برای کاهش نرخ تورم به سطوح یک رقمی و آنگاه ثبات قیمت ها در سطوح پایین تورم است.
در سال 1352 به دلیل افزایش شدید قیمت های جهانی نفت (حدود چهار برابر)، بسیاری از متغیر های کلان اقتصادی ایران تحت تأثیر جدی قرار گرفتند که دلیل آن ، اتکای اقتصاد ایران به نفت بود . برای مثال، کمبود ارز که در آن زمان مشکل اساسی بود، با رشد 250 درصدی درآمد حاصل از صادرات نفت، از بین رفت. هزینه های جاری و عمرانی دولت به شدت رشد کردند ( بیش از 300 درصد) و رشد نقدینگی به دلیل افزایش ذخایر ارزی، به شدت افزایش یافت. به این ترتیب، نرخ تورم دو رقمی که تا آن زمان دیده نشده بود، در اقتصاد ایران پدیدار شد، در حالی که نرخ تورم در سال 1351 حدود 7 درصد بود . این روند تا سال 1356 ادامه یافت و نرخ تورم به 25 درصد رسید. با بروز جنگ تحمیلی در سال 1359 و افزایش هزینه های دولت، نرخ تورم افزایش یافت و به یکباره از 4/11 درصد در سال 1358 به 5/23 درصد در سال 1359 رسید. در زمان جنگ ، نرخ تورم متلاطم بود که در سال 1364 به 9/6 درصد کاهش یافت
در سال 1365 به دلیل کاهش قیمت نفت، درآمد های ارزی دولت به شدت کاهش یافت (درآمد های ارزی ایران در سال 1365 حدود 6 میلیارد دلار بوده است) که این کاهش باعث کاستن حجم واردات و سپس کاهش شدید رشد تولید شد. به دنبال آن، نرخ تورم در سال 1367 به 9/ 28 درصد رسید. با پایان یافتن جنگ تحمیلی و آغاز برنامه اول توسعه که برنامه بازسازی بود، درآمد های ارزی دولت با افزایش صادرات و بالا رفتن قیمت نفت، بهبود یافت.
در سال 1370 متوسط شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی با 6/19 درصد افزایش به 9/421 رسید. نرخ رشد این شاخص نسبت به سال قبل بیانگر افزایش قابل توجه سرعت رشد بهای کالاها و خدمات مصرفی در سال مورد گزارش است. در سال 1371 شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی نسبت به سال قبل 6/21 درصد افزایش یافت که حاکی از افزایش سرعت رشد این شاخص می باشد. متوسط شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی در سال 1372 نسبت به سال قبل 9/22 درصد افزایش یافت که حاکی از افزایش سرعت رشد این شاخص می باشد. در سال 1373 نرخ تورم به 2/35 درصد افزایش یافت و در سال 1374 به دلیل افزایش سریع حجم نقدینگی و سرعت گردش آن، سطح عمومی قیمت ها به شدت افزایش یافت و به 4/49 درصد رسید.
اقتصاد ایران در سال 1375 شاهد کاهش فشارهای تورمی و مهار تورم در سطح 2/23 درصد بود.سطح عمومی قیمت ها که در سال 1376 به پایین ترین سطح خود طی سال های قبل از آن رسیده بود مجددا در سال 1377 روبه افزایش گذاشت. که از مهم ترین علل آن افزایش نرخ رشد نقدینگی از 2/15 درصد در سال 1376 به 1/27 درصد در این سال می توان اشاره کرد. در سال 1378 سطح قیمت ها در مقایسه با سال قبل از آن افزایش یافت به این ترتیب که نرخ تورم از رقم 20 درصد در سال 1377 به 4/20 درصد در سال 1378 رسید.
روند نزولی نرخ تورم در سال های 1379 و 1380 از ابتدای سال 1381 متوقف شد و شاخص مزبور روند افزایشی به خود گرفت. نرخ مذکور که در سال های 1379 تا 1381 به ترتیب 6/12، 4/11 و 8/15 بود، در سال های 1382 و 1383 تا حدودی کاهش یافت و به ترتیب به 6/15 و 2/15 درصد محدود شد. نرخ تورم با کاهش 1/3 درصد در سال 1384 به 1/12 درصد رسید.
بر اساس سیاست های کلی برنامه سوم در بخش پول تلاش گردید تا ضمن تامین نقدی
نگی مورد نیاز بخش های تولیدی و سرمایه گذاری، از انبساط نامتناسب و ناسازگار نقدینگی با اهداف پیش بینی جلوگیری به عمل آید. نقدینگی بخش خصوصی در سال 1383 با افزایشی معادل 2/30 درصد نسبت به سال قبل به 685698 میلیارد ریال رسید که علی رغم کاهش در رشد ضریب فزاینده نسبت به سال قبل ( 4/6 واحد درصد ) به دلیل رشد بالای پایه پولی ( 5/17 درصد ) در سطح بالایی حفظ شده است. در همین سال شاخص نسبت نقدینگی به تولید اسمی معادل 49 درصد بود که در مقایسه با سال های گذشته نوسان چندانی نداشته و متوسط آن در سطح 46 درصد حفظ شده است. طی سال های برنامه سوم به طور متوسط نقدینگی سالانه 9/28 درصد رشد یافت که از متوسط عملکرد برنامه دوم حدود 3 واحد درصد بالاتر است.
بررسی عوامل موثر بر رشد نقدینگی طی دوره برنامه سوم حکایت از آن دارد که رشد پایه پولی ( 2/16 درصد 9 عمدتا از ناحیه رشد خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی و رشد ضریب فزاینده نقدینگی ( متوسط رشد1/11 ) عوامل افزایش نقدینگی بوده اند. خرید ارز دولت برای تامین منابع ریالی بودجه توسط بانک مرکزی و عدم فروش کامل آن در بازار از یک سو و کاهش بدهی های ارزی به دلیل کاهش نیاز به منابع خارجی از سوی دیگر منجر به افزایش قابل ملاحظه در خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی و نهایتا پایه پولی در سال مزبور گردید.در سال 1383 ضریب فزاینده نقدینگی معادل 5/4 واحد بود که در مقایسه با سال قبل 8/10 درصد رشد یافته است. عامل عمده افزایش ضریب فزاینده نقدینگی، کاهش نسبت ذخیره اضافی بانک ها به کل سپرده ها به میزان 9/35 درصد بود. در همین سال، افزایش عرضه چک های بانکی توسط بانک های کشور و نیز کاهش نسبت اسکناس و مسکوک در دست اشخاص به کل سپرده ها به میزان 12 درصد نسبت به پایان سال قبل از دیگر عوامل افزایش ضریب فزاینده بوده است. یکی از دلایل رشد این گونه ابزار های پرداخت آن است که با رشد حجم معاملات، قطعات اسکناس هماهنگ با رشد مبادلات اصلاح نشده و نهایتا این نوع ابزار پرداخت تا حدود زیادی جایگزین پول نقد گردیده است.
طی سال های برنامه سوم ضریب فزاینده نقدینگی از متوسط رشد 1/11 درصد در سال برخوردار بوده که در مقایسه با دوران برنامه دوم به طور متوسط سالانه 3/10 واحد درصد افزایش نشان

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدیnot، dimension، language، critical

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید