ر این اثر نیز یافت شود.
این اثر به لحاظ آمیختگی و نیازمندی به مباحث جامعه شناختی و بررسی آرای جامعه شناسائی که در عرصه‌ی جامعه‌شناسی قلم زده‌اند محتاج بررسی و مداقه در جامعه شناسی جنایی جنایی بود و از این روی به مطالعه منابع مورد نظر در این مقام و تقریرات خویش در درس جامعه شناسی جنایی پرداختم که مساعدت و توجه اساتید محترم بسیار راهگشا و راهنمای اینجانب در رسیدن به اهداف علمی مورد نظر و بهره مندی از اندیشه ی جامعه شناسان بود.
در پایان از لطف پروردگار و راهنمایی و نظارت بی دریغ و دقیق اساتید محترم راهنما و مشاور در تحقق این رسالت علمی و هدایت در مسیر اعتلای دانش و بینش عالمانه سپاسگذارم و امیدوارم همواره شایسته این عنایت قرار داشته باشم.
فصل اول:
کلیّات تحقیق
مبحث اول: موضوعات روشن
1- بیان مسأله
عصر حاضر عصری هست که حیات اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی … بشر در گرو ارتباط با دیگران تداوم می‌یابد و در این بین ابزاری که مقوم این فرآیند تعامل است نقشی مؤثر دارد. از جمله یکی از ابزارهای پیش گفته که به صورتی شگرف بر فضای ارتباطات سایه افکنده، ماهواره است. تجهیزات ماهواره‌ای به عنوان یکی از وسایل تولید و دریافت اطلاعات و نیز برقراری ارتباطات در ابتدای ورود خود به فضای اجتماعی جامعه‌ی ایران با استقبال نظام عدالت کیفری جمهوری اسلامی ایران روبه‌رو نگردید، و پس از چندی با تصویب قانون منع بکارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 1373 از سوی قانون‌گذار جمهوری اسلامی ایران این عنوان در سیاهه‌ی قوانین کیفری ما جای گرفت امروزه از سویی شاهد جرم‌انگاری و ممانعت قانونی و ضمانت اجرای کیفری در این خصوص هستیم و از سوی دیگر عدم تمکین مخاطب و سرسختی و افزایش تمایل به استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره و گاه کنجکاوی و اشتیاق اذهان عمومی در این مقام به واقعیتی مشهود تبدیل گشته است.
پدیده جهانی شدن و درآمیختگی هویت‌های فرهنگی و ارتباط رو به گسترش در جهان مدرن، و در نوریده شدن مرزهای جغرافیایی در پرتو هجمه‌ی بی حد و حصر اطلاعات اهمیتی مضاعف به چالش منع بکارگیری از ماهواره می‌بخشد، آنچنان که، تحولات سریع مربوط به توسعه‌ی شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای آسیا مجال بررسی را از محققان علوم ارتباطات در این خصوص را ربوده است، اما در ایران قانون‌گذار با برخوردی واکنش‌گرایانه به تعیین جزای نقدی برای افراد استفاده کننده از تجهیزات دریافت از ماهواره پرداخت راه‌کاری که تا به امروز نه تنها مانع از گرایش افراد در استفاده از ماهواره نشده است بلکه همه‌روزه بر گستره‌ی تعداد مخاطبان این رسانه‌ها افزوده است؛ این در حالی است که اراده‌ی عمومی جامعه می‌تواند در برابر این موج با توجه به ارزش‌ها و زیرساخت‌های فرهنگی موجود به گونه‌ای طبیعی، موضعی منطقی و ضابطه‌مند در پیش گیرد و اندیشه‌پردازان علوم مخاطب‌شناسی و ارتباطات قطعاً نقشی مؤثر در تعمیق فرهنگ استفاده از این رسانه و تعیین حدود و ثغور بهره‌بری از آن را دارند. بنابراین، در جهان امروز که سلول‌های رسانه‌ای فراسوی مرزهای داخلی شکل می‌پذیرند و از شاخصه‌ی کنترل‌ناپذیری و مدیریت‌گریزی نسبت به مدل‌های داخلی فرهنگ برخودارند، باید راه‌کارها و سیاستی متناسب با ضرورت‌های موجود اتخاذ گردد و با توسعه‌ی شناخت رسانه‌ای و تقویت و تثبیت ارزش‌های داخلی کارکردهای مثبت رسانه‌های غیر داخلی (ماهواره‌ای) به نحوی شایسته در نظام اجتماعی تبیین شود. در غیراین صورت با ادامه‌ی چالش پیش گفته شاهد کاهش شعاع دایره‌ی اعتماد عمومی جامعه نسبت به نظام عدالت کیفری و افزایش و مداومت تجارت سیاه تجهیزات دریافت از ماهواره‌ای به شکلی پنهان از رؤیت مراجع ناظر توسط عده‌ای سودجو و فرصت‌طلب و استفاده‌ی افراد با‌انگیزه‌های متفاوت خواهیم بود.
شایان ذکر است که گرایش به تجمل و تقلید کورکورانه در لایه‌های مختلف جامعه، بی‌محتوایی و جذاب نبودن برخی از محصولات رسانه‌های داخلی، آمادگی ذهنی قشر کودک و نوجوان جهت پذیرایی از رسانه‌های غیر بومی و سنتی، تنوع محصولات رسانه‌های غیرداخلی به تناسب مخاطبان خود و کنجکاوی افراد در پی ممانعت قانونی از عواملی است که تاثیری به سزا در استفاده از ماهواره داشته است.
شکاف موجود فی‌مابین بی‌توجهی و عدم پذیرش افراد نسبت به قانون منع بکارگیری از ماهواره در جامعه ایران و جرم انگاری این موضوع توسط قانون‌گذار خود گویای این حقیقت است که اصولا قانون‌گذار پیش‌تر از جامعه و قبل از اینکه جامعه استفاده از ماهواره را کج‌روی و عدول از ارزش‌های پذیرفته شده تلقی نماید و از قانون‌گذار خود مطالبه‌ی ضمانت اجرای قانونی کند، طی فرآیندی نابالغ به جرم انگاری در این مقام پرداخته است.
در بعد تقنینی تعیین جزای نقدی و ضبط تجهیزات ماهواره‌ای آن چنان که باید بازدارندگی ایجاد ننموده و حتی آمارها از افزایش استفاده کنندگان این وسیله و بی‌مهری افراد نسبت به این قانون خبر می‌دهد و سیاست جنایی تقنینی صرفا به عنوان تاکتیکی مقطعی به حل این چالش پرداخته است که آن نیز تا تامین کننده‌ی روند کاهش سطح تقاضای مخاطب رسانه‌های ماهواره‌ای نیست. در بعد قضایی و فرآیند شکلی رسیدگی نیز می‌توان گاه به شکست حرمت حریم خصوصی افراد به نحوی ناآگاهانه توسط بعضی مراجع در مرحله‌ی کشف و اضرار معنوی و مادی به افراد اشاره نمود. در هر صورت تلاش در ردع و رفع چالش ناشی از منع برخورداری از تجهیزات ماهواره‌ای به تورم‌زدایی قانونی و هم‌چنین به اصلاح عناوین مجرمانه تحقق می‌بخشد؛ زیرا کثرت عناوین مجرمانه به تشتت هر چه بیشتر اذهان عمومی در آگاهی از حقوق حقه‌ی خود می‌انجامد و سرانجام موجی از هرج و مرج قانونی توده افراد را فرا می‌گیرد. تلاش در راستای تبیین و تعیین شایسته‌ی حدود حریم خصوصی و حقوق مسلم افراد و ارتقای سطح آگاهی آنان در این مقام در پرتو آموزه‌های وثیق حقوقی سبب اتخاذ سیاست جنایی تقنینی و قضایی راه‌بردی و مناسب از سوی مرجع مربوط می‌گردد؛ النهایه توجه بخشی نظام عدالت‌کیفری نسبت به ضرورتها و مسائل مستحدثه کنونی و تجزیه و تحلیل واقعیت‌ها، ره‌یافتی است که در سایه‌ی یک تحقیق علمی جامع و کارشناسانه به‌دست می‌آید.
2-پیشینه و ضرورت انجام تحقیق
عنوان و محتوای این تحقیق با عنایت به بررسی‌های انجام شده در اینترنت و مقالات و پایان‌نامه‌های مسبوق به سابقه نیست. لذا با توجه به وجود قانون منع به‌کارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره و عدم تمکین شهروندان نسبت به این قانون ضرورت یک پژوهش علمی در این مقام ضروری خواهد بود.
3-اهداف تحقیق
الف: هدف اصلی
اهداف نظری تحقیق شامل غنابخشی به ادبیات حقوق کیفری در عرصه‌ی جرم انگاری با رویکرد و جامعه‌شناختی و چالش‌زدایی از ادبیات حقوق کیفری در راستای اتخاذ سیاست جنایت تقنینی و قضایی جمهوری اسلامی ایران نسبت به بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره می‌باشد.
ب: اهداف فرعی
اهداف کاربردی تحقیق شامل تقویت زمینه‌های استفاده از وجدان جمعی در نهادهای تقنینی در گستره‌ی جرم انگاری به نحو علمی و چالش‌زدایی از فرآیند دادرسی در نهادهای قضایی در خصوص جرم به‌کارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره و همچنین جرم‌زدایی عملی از این عنوان مجرمانه می‌باشد.
4-سؤالات تحقیق
1- اساسی‌ترین چالش فراروی نظام عدالت کیفری ایران در خصوص استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره چیست؟
2-مؤثرترین راه‌کار برای برون‌رفت نظام عدالت‌کیفری ایران از چالش به‌کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره چیست؟
5- فرضیه‏های تحقیق
1-به نظر می‌رسد در جرم‌انگاری راجع‌ به تجهیزات دریافت از ماهواره اهتمامی نسبت به وجدان جمعی جامعه صورت نپذیرفته و این قانون با وجدان جمعی جامعه در اصطکاک است.
2- به نظر می‌رسد نظام عدالت‌کیفری ایران با تغییر سیاست جنایی تقنینی و قضایی از طریق اهتمام به وجدان جمعی جامعه و جرم‌زدایی از عنوان مجرمانه‌ی بکارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره بتواند به چالش‌زدایی در این مقام بپردازد.
6-روش تحقیق
اعتبار ماهیت و اهمیت تحقیق توصیفی و تحلیلی محسوب می‌گردد بنابراین توصیف مفاهیمی چون سیاست جنایی تقنینی و قضایی، وجدان جمعی، جرم‌انگاری و تحلیل میزان تاثیر وجدان جمعی بر سیاست‌جنایی تقنینی و قضایی در رعایت اصول جرم‌انگاری در خصوص به‌کارگیری از تجهیزات دریافت از ماهواره ضروری خواهد بود.
مبحث دوم: مفاهیم، تاریخچه و مبانی تحقیق
گفتار اول: مفاهیم
1- واژه شناسی
در پیش آهنگ پرداختن به ادبیات هر تحقیق می بایست واژگان بنیادی و مهم تحقیق به گونه ای علمی و بی طرفانه و به دور از هر گونه پیش داوری تبیین و ژرف کاری گردد زیرا؛ بسترسازی و تمهید فضای پژوهش در تحقیقات علمی بر پایه توصیف دقیق از واژگان کلیدی، سبب غنای هر چه افزون تر فرایند تحقیق و تحکیم ادبیات علمی آن می گردد.
شکافتن دقیق و عمیق واژگان مهم و استخراج معانی و مفاهیم مرتبط به هدایت پژوهشگر و تحصیل نتیجه ی مورد نظرش از تحقیق کمک می کند و چنانچه این ژرف کاوی به نحوی شایسته صورت پذیرد؛ غبار گمراهی و کژبینی را از دودیده ی مخاطب تحقیق فرو می نشاند و به حقیقت بینی و واقع نگری او می افزاید، لذا تعریف و تبیین واژگان کاربردی و کلیدی از منظر لغوی و اصطلاحی در پیشانی نگارش تحقیق ضروی به نظر می رسد.
1-1- تعریف لغوی
1-1-1- سیاست جنایی
از منظر دستور زبان فارسی “سیاست جنایی” ترکیب وصفی بوده است به نحوی که واژه ی “جنایی” در مقام توصیف واژه “سیاست” آورده شده است. سیاست در لغت به معنای پاس داشتن، حفاظت، حراست، مصلحت، تدبیر1، اداره خون امور مملکت، مراقبت از امور داخلی کشور، عقوبت و مجازات آمده است2 و جنایی از ریشه‌ی جنایت به معنای جرم و گناه آورده شده است.3
1-1-2- وجدان جمعی
وجدان به کسرِ واو در لغت از ریشه وَجَدَ به معنای یافتن در معانی مختلفی آورده شده که عبارتند از گم شده را یافتن، نفس و قوای باطنه، دریافت و یافت4 و قوای باطنی که خوب و بد اعمال از آن ادراک می شود آورده شده است5 و اضافه شدن واژه جمعی به “وجدان” دلالت بر بیان قوه ی ادراک عده ای که در یک جا گرد آمده باشند و مبیّن وجدان عده ای از مردم می باشد.
1-1-3- افکار عمومی
افکار به فتح الف جمع فکر به معنای اندیشه6 و واژه عمومی در مقام فراگیری و شمول افکار آمده است.
1-1-4- حریم خصوصی
حریم به فتح حاء صفت مبالغه بر وزن خَلیل و جمع حُرم به معنای آنچه حرام شده، فضای کاخ پادشاه که از آن حمایت می کنند، خانواده را نیز حریم گویند7، چیزی که حرام باشد، پیرامون چاه گرداگرد، بازداشتن، بی بهره گردانیدن8 و آنچه از پیرامون خانه و عمارت که به آن متعلق باشد و مکانی که حمایت و دفاع از آن واجب است9و مراد از اضافه نمودن “حریم” به واژه خصوصی تخصیص و شخصی کردن و ویژه ساختن واژه ی حریم است.
1-2- تعریف اصطلاحی
1-2-1 سیاست جنایی
معادل واژه ی انگلیسی “Criminal policy” بوده است؛ این اصطلاح در ابتدا از سوی پروفسور آلمانی آنسلم فون فوئر باخ (در سال 1803) مطرح شد در نظر فوئر باخ سیاست جنایی “مجموعه ی شیوه های سرکوبگر است که دولت از طریق آنها و با توسل به آنها علیه جرم واکنش نشان می دهد. مارک آنسل حقوقدان مشهور فرانسوی و بنیان گذار مکتب دفاع اجتماعی سیاست جنایی را علم و هنر واکنش علیه پدیده ی مجرمانه می داند وی در سال 1975 پیشنهاد نمود که سیاست جنایی را “واکنش

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوعارزش بازار، صاحبان سهام، حقوق صاحبان سهام

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید