دستگاه­های خودپرداز[1]

دستگاه­های خودپرداز  شیوه­ای در بانک­داری بخش غیرفیزیکی هستند که در آن­ها بسیاری از امور بانکی از طریق برنامه یا نرم­افزار نصب شده بر روی آن، انجام می­گیرد. یا به عبارت دیگر می­توان گفت که ماشین­های خودپرداز، بانک فشرده­ای است که در کسب و کار روزمره به­کار گرفته می­شود و این دستگاه به طور قابل توجهی در مکان­های تجاری غیربانکی و بانکی از جمله هتل­ها، فروشگاه­ها و یا در مکان­های تجاری که مراجعه­کننده زیادی دارند، قابلیت نصب دارد. مشتریان با در دست داشتن کارت و وارد کردن شماره رمز خود، می­توانند بسیاری از نیازهای بانکی خود از قبیل دریافت پول، پرداخت پول، قبوض برق، تلفن و گاز، حواله وجه به حساب دیگری، دریافت وجه چک یا پرداخت وجه آن و ….را انجام دهند. آن­چه که در تعریف ابتدایی دستگاه­های خودپرداز مدنظر قرار گرفته بود، تنها خدمت پرداخت­کنندگی این دستگاه­ها بود در واقع نسل اولیه این دستگاه­ها هم قادر به ارائه خدمات وجه بود. اما با پیشرفت تکنولوژی و گسترش خدمات  بانکی، با برنامه­نویسی متخصصان امکان ارائه سایر خدمات بانک نیز از طریق این دستگاه­ها ممکن شد. در ایران می­توان قبوض و غیره و یا به حساب دیگری پول حواله کند(حسن­زاده و فروغ پورفرد1382).

بارزترین نمود تحولات خدمات بانکی بر مبنای فن­آوری های نوین استفاده از دستگاه های خودپرداز است . علت رشد سریع بکارگیری دستگاه های خودپرداز را می توان در مقبولیت روزافزون آن ها در میان مشتریان جستجو کرد. در کنار چنین استقبالی است که بانک­ها و مؤسسات مالی و اعتباری علیرغم هزینه های زیاد خریداری، راه اندازی و نگهداری آن ها همچنان علاقمند به توسعه آن ها هستند. در این بین عدم توجه و مدیریت در محل استقرار و تعداد این دستگاه ها می تواند در عدم موفقیت چنین سیستم هایی تأثیر گذار باشد. بدین منظور پهنه بندی مناطق مستعد اقتصادی با توجه به معیار های مؤثر در این زمینه می تواند مدیران و برنامه ریزان بانک­ها و مؤسسات مالی و اعتباری را در بررسی وضعیت موجود آن ها در برابر سایر رقبا و انتخاب شعب استقرار و تعداد این دستگاه ها یاری رساند( فرجی سبکبار، 1391 ).

مطلب مرتبط :   امنیت در سیستم های الکترونیکی انتقال وجوه

مشتریان به دلیل شلوغی بانک ها ترجیح می­دهند از خدمات خودپردازها به جای مراجعه به درون شعب بانک استفاده کنند. لیکن آنان زمانی خدمات دستگاه های خودپرداز را به تماس با کارکنان ترجیح می دهند که این دستگاه ها به درستی کار کنند و در مکان مناسب استقرار یایند) بامداد و رفیعی، 1387). جایگاه مناسب، نقش قابل توجهی در افزایش مقبولیت ماشین های خودپرداز نزد مشتریان دارد . به علاوه جایگاه مناسب می تواند شرایط مطلوبی را، هم از بعد  پولی و هم از بعد غیر پولی، برای بانک فراهم آورد .به عنوان مثال، جایگاه مناسب این ماشین ها ارتباط تنگاتنگی با افزایش توان بانک در بسط و توسعه فعالیت ها،  ارائه خدمات بهتر به مشتریان، افزایش میزان سودآوری و کاهش هزینه های مختلف ارائه خدمت دارد (فوکردی، 1384). تئوری مکانی برای اولین بار توسط آلفرد وبر در سال 1909 مطرح گردید، وی نحوه قرار گیری یک انبار کالا را به نحوی در نظر داشت که میزان فاصله مکانی بین انبار کالا و مشتریان کالا برابر با حداقل ممکن باشد. این مسأله در سال 1956 توسط ایزارد با بررسی نحوه پراکنش واحدهای صنعتی و کاربریهای ارضی مورد تکمیل قرار گرفت. مطالعات مکانی از جمله مسایل مهم در حفظ شرایط بهینه خدماتی و رقابتی است که توجه به آن سبب کاهش هزینه­ها و موفقیت واحدهای صنعتی می­شود. یک مسأله مکانی، عبارت است “چگونگی تخصیص منابع محدود فضای جغرافیایی ” که در شکل ساده آن یک یا چند مرکز خدماتی “سرویس دهنده ها” به مجموعه ای از متقاضیان “مشتریان “موجود در حوضه نفوذ خود خدمات عرضه می کنند)  مارگریت[2]، 1989)

مطلب مرتبط :   انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و جزئیات اون در قانون این کشور "

آمارهای ارائه شده از طرف بانک‌ها نیز گواهی بر این ادعاست که تراکنش برداشت وجه، بالاترین رتبه را در بین خدمات بانکی و بین بانکی دارد. لذا با توجه به میزان تقاضا و پتانسیل بالایی که این دستگاه‌ها در جذب تراکنش‌‌هایی مانند برداشت وجه دارند، می‌توان ادعا کرد که راهبری هوشمند و مدیریت بهینه این دستگاه‌ها می‌تواند منبعی برای کسب درآمد و توسعه کسب و کار بانکی، توسط بانک‌ها و موسسه‌های مالی متولی آن باشد(فوکردی، 1384).

[1] .Automated Teller Machine

[2] . Margaret

Written by