بیانگر مفاهیم کلی هستند؛ زیرا ارائه یک تعریف دقیق از سرمایه فکری دشوار است. از این رو، با وجود تلاشهای فراوان، پژوهشگران سرمایه فکری، یک تعریف پذیرفته شده عمومی از سرمایه فکری وجود ندارد و کلیه تعاریف ارائه شده کم و بیش شبیه به یکدیگر هستند. این تعاریف و مفاهیم زیربنایی، اساس و پایه مفیدی را برای درک سرمایه فکری ارائه میکنند. (بونتیس،1998) اما، آنها فاقد ویژگیهای لازم برای شناسایی، طبقهبندی و اندازهگیری هستند. به عنوان نمونه، لوثی (1998)، بر این باور است که طرحهای طبقهبندی ارائه شده توسط محققان به درک اجزای سرمایه فکری کمک میکند. درک اجزای مختلف سرمایه فکری به بهبود مدیریت و استفاده از آن در سطح عملیاتی و استراتژیک منجر میگردد. متداولترین طرح طبقهبندی، سرمایه فکری را به سه جزء سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه مشتری تقسیم میکند. همچنین بررسی سرمایه نوآوری موضوع جدیدی است که در ادبیات و پژوهشهای حسابداری کمتر به آن پرداخته شده است. (لوثی،1998)
2-23-1. تحقیقات انجام شده در خارج از کشور
ریاحی بلکویی(2003)
محقق در این تحقیق به بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد شرکتهای چند ملیتی آمریکایی در دروه زمانی 1996-1992 پرداخته است. جامعه آماری وی 100 شرکت تولیدی و خدماتی چند ملیتی آمریکایی در سال 1991 و نمونه آماری آن 81 شرکتی بود که دادههای مورد نیاز پژوهش را در سالهای مورد بررسی ارائه کرده بودند. در این راستا، وی”تعداد درخواستهای حفاظت از علائم تجاری ” توسط هر شرکت در طی یک دوره ده ساله منتهی به 1991 را به عنوان معیاری برای سنجش سرمایه فکری و ” نسبت ارزش افزوده به کل داراییها” را به عنوان معیاری برای سنجش عملکرد شرکت در نظر گرفت. در واقع، متغیر مستقل این پژوهش، تفاوت بین تعداد درخواست علائم تجاری توسط هر شرکت و میانه تعداد درخواست علائم تجاری در نمونه مورد بررسی و متغیر وابسته پژوهش نیز تفاوت میانگین 5 ساله (1996- 1992) نسبت ارزش افزوده به کل داراییها و میانه میانگین 5 ساله (1996-1992)، این نسبت در نمونه مورد مطالعه بود. نتایج وی حاکی از آن است که بین عملکرد شرکتهای چند ملیتی آمریکایی و سرمایه فکری شرکت رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد.
چن و همکاران(2005)
این محققین رابطه بین سرمایه فکری با ارزش بازار و عملکرد مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس سهام تایوان در دوره زمانی 2002-1992 را به گونهای تجربی بررسی کردند. آنها سرمایه فکری را با استفاده از ضریب ارزش افزوده فکری و اجزای آن مخارج تحقیق و توسعه تقسیم بر ارزش دفتری سهام عادی و هزینه تبلیغات تقسیم بر ارزش دفتری سهام عادی و ارزش بازار و عملکرد مالی را با استفاده از نسبتهای ارزش بازار به ارزش دفتری، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده داراییها، رشد درآمد و بهرهوری کارکنان، اندازهگیری نمودند. روش آماری مورد استفاده در این پژوهش، رگرسیون خطی چندگانه بود. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان داد که سرمایه فکری اثر مثبتی بر ارزش بازار و عملکرد مالی دارد و ممکن است معیاری برای عملکرد آتی محسوب گردد. همچنین، شواهد ارائه شده حاکی از آن بود که مخارج تحقیق و توسعه اطلاعات بیشتری را در مورد سرمایه ساختاری ارائه مینماید و دارای رابطه مثبتی با سودآوری و ارزش بازار شرکت میباشد.
چانگ(2007)
چانگ با استفاده از ضریب ارزش افزوده فکری و ضریب ارزش افزوده فکری تعدیل شده، تأثیر سرمایه فکری را بر ارزش بازار (نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و نسبت قیمت به سود) و سود آوری ( بازده داراییها، بازده حقوق صاحبان سهام، قدرت سودآوری ساده و حاشیه سود) در صنعت تکنولوژی اطلاعات تایوان طی سالهای 2005-2001 بررسی نمود. وی از طریق گنجاندن مخارج تحقیق و توسعه و اموال فکری به عنوان دو متغیر مستقل جداگانه در مورد رگرسیون خطی چندگانه، ضریب ارزش افزوده فکری پالیک (1997)، را تعدیل کرد. نتایج وی نشان داد که در سطح کل صنعت مربوطه، سرمایه فکری و اجزای آن، فقط رابطه مثبت معنیداری با سودآوری و ارزش بازار دارند. اما در زمینههای مختلف هر صنعت تکنولوژی اطلاعات، رابطه مثبت و یا منفی معنیداری بین سرمایه فکری و اجزای آن با ارزش بازار و سود آوری وجود دارد. همچنین، نتایج آزمون ضریب ارزش افزوده فکری تعدیل شده بر اهمیت مخارج تحقیق و توسعه و اموال فکری برای افزایش ارزش بازار و سود آوری شرکت تأکید میکرد.
تن و همکاران(2007)
این محققان نیز در پژوهشی به بررسی رابطه بین سرمایه فکر و بازده مالی 150 شرکت پذیرفته شده در بورس سهام سنگاپور در دوره زمانی 2002-2000 پرداختند. برای این منظور آنها سه نسبت بازده حقوق صاحبان سهام ، سود هر سهم و بازده سالانه هر سهم را به عنوان شاخصی برای بازده مالی، و سه جزء ضریب ارزش افزوده فکری پالیک (1997)، را به عنوان شاخصی برای سرمایه فکری در نظر گرفتند.
روش آماری مورد استفاده در این پژوهش، رگرسیون حداقل مربعات جزئی بود. نتایج مطالعات آنها این بود که:
1) بین سرمایه فکری و عملکرد شرکت رابطه مثبتی وجود دارد.
2) بین سرمایه فکری و عملکرد آتی شرکت رابطه مثبتی وجود دارد.
3) بین نرخ رشد سرمایه فکری و عملکرد آتی شرکت رابطه مثبت وجود دارد.
4) نقش سرمایه فکری در عملکرد صنایع مختلف، متفاوت است.
به گونه کلی، بررسی تحقیقات خارجی حاکی از این است که بین سرمایه فکری و عملکرد مالی شرکت رابطه مثبت وجود دارد. اما شدت این رابطه در کشورها و صنایع مختلف متفاوت است. این امر نشان دهنده اهمیت نقش سرمایه فکری در ارتقا عملکرد مالی شرکتهای مختلف است.
کوجان سیوو99(2005)
سرمایه فکری(IC) به قابلیتهای رقابتپذیری بسیاری از شرکتها صرفنظر از صنعت اطلاق میشود. سرمایه فکری شامل منابع غیرمادی مانند قابلیتهای کارکنان، منابع سازمانی، روش عملیاتی و روابط ذینفعان است. به سرمایه فکری اهمیت داده میشود. چرا که شرکتها به اطلاعات مربوط به آن احتیاج دارند. اندازهگیری عملکرد موجود اساساً روی جنبههای مالی و فیزیکی ناقص شرکتها متمرکز شده است و سیستمهای اندازهگیری بدون اطلاعات مربوط به عملکرد است. به هر حال، در سالهای اخیر، ابزارها و روشهای خاص بسیاری برای اندازهگیری و مدیریت گسترش یافته است. این مقاله اطلاعاتی بر عملکرد شرکتهای فنلاندی، بکاربرنده یکی از این روشهای جدید را ارایه میکند. متدلوژی ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری، توسعه یافته توسط پالیک100 برای اندازهگیری عملکرد کل یک شرکت بکار میرود.
در این تحقیق مفهوم تبعی درون یک شرکت بکار میرود. این روش بر این اساس ساخته شده است که ایجاد ارزش از دو دسته منبع اولیه مشتق میشود: منابع سرمایه فیزیکی و منابع سرمایه فکری. دادههای مورد نیاز برای محاسبه را میتوان در سیستمهای مالی موجود شرکت یافت.
مطالعه کمی و بر اساس دادههای گردآوری شده اداره مرکزی آمار فنلاند است و شامل اطلاعات از سیستمهای مالی شرکتهای فنلاندی در طی سالهای 2001 تا 2003 میباشد. رویهم رفته، در هر سال، تقریباً 20000 شرکت مطالعه شدند. 11 تا از بزرگترین صنایع مشمول مطالعه بودند و مورد مقایسه قرار گرفتند.
از نقطهنظر کاربردی، این مطالعه جهت شناخت اهمیت یا توانایی صنایع مختلف مهم است. بر پایه نتایج، تفاوتهای بزرگی میان دو مقیاس(VAIC , ICE) در شرکتها در صنایع مختلف وجود دارد. نتایج نشان میدهد که شرکتهای خدماتی بیشترین استفاده مؤثر را از همه منابعشان میبرند. در عوض، کمترین کارایی را در این میانگین، شرکتهای صنایع جنگل کاری و صنایع شیمیایی داشتند. بر طبق نتایج ICE شرکتهای بخش عرضه برق، گاز و آب بیشترین کارایی را در استفاده از سرمایه فکری داشتند.
از بعد علمی، مقاله شواهد تجربی از کاربرد یک ابزار اندازهگیری خاص ارایه میکند. بعلاوه این مقاله دانش عملکرد و بویژه عملکرد سرمایه فکری را در شرکتهای فنلاندی افزایش میدهد.
به هر حال، سرمایه فکری بایستی در محاسبات بکار رود، هر چند باز سئوالات بسیاری در رابطه روش VAIC وجود دارد و اینکه چه روشی برای اندازهگیری IC درست و بیعیب است جای سئوال دراد.
چن گوه101 (2005)
سرمایه فکری منبع کلیدی خلق ارزش شده است؛ این مطلب بخصوص در علم راهبردی اقتصاد صحیح است مانند بانکداری، جائیکه ارزش افزوده مؤسسات، سازمانها و اشخاص مستقیماً در ارتباط با دانش و سرمایه فکری آنهاست. این مقاله عملکرد سرمایه فکری بانکهای تجاری مالزی را در طی سالهای 2001 تا 2003 اندازه گرفته است. دادههای موردنیاز برای محاسبه کارایی سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه بکار رفته از گزارشات سالانه بدست آمدند.
این مقاله اولین مطالعه بر روی عمکرد سرمایه فکری بانکهای مالزی است. این مقاله به بانکها این امکان را میدهد که مبنای خودشان را جهت الویتبندی و توسعه طرحهای استراتژیک ، براساس سطح کارایی تعیین کنند. همچنین یافتهها به ذینفعان و سرمایهگذاران در تشخیص پتانسیل ایجاد ارزش بانکها و به سیاستگذاران جهت فرمولبندی و ایفای سیاستها برای تأسیس یک بخش بانکداری ارتجاعی کمک میکند.
این مطالعه نشان داده که توانایی خلق ارزش بانکهای داخلی و خارجی مالزی تا حد زیادی وابسته به HCE (کارآیی سرمایه انسانی) است. آن بدین معنی است که سرمایهگذاری در سرمایه انسانی بازده نسبتاً بالاتری را نسبت به سرمایهگذاری در سرمایه فیزیکی و ساختاری دارد. این مقاله همچنین نشان میدهد که بانکهای خارجی، بانکهای کارآمدتری بودند اما در شرایط خلق ارزش، بانکهای داخلی ارزش افزوده بیشتری را نسبت به بانکهای خارجی خلق کردهاند.
آپوهامی102(2007)
هدف این مقاله تحقیق در خصوص اثر خلق ارزش در افزایش قیمت سهام سرمایه گذاری است. نویسنده از اطلاعات جمعآوری شده از دو منبع زیر استفاده کرده است: 1- شرکتهای لیست شده در بورس تایلند2- ضریب ارزش افزوده فکری توسعه داده شده جهت تحقیق اثر کارآیی و خلق ارزش شرکت بر افزایش قیمت سهام سرمایهگذاران ، بعنوان مقیاس سرمایه فکری و مدل رگرسیون چندگانه .
تحقیق از گزارشات سالانه حسابرسی شده قیمت بازار سهام بورس تایلند استفاده میکند. جامعه آماری تحقیق شامل 33 شرکت بیمه، مالی و بانکداری بورس تایلند در سال 2005 میباشد.
تحقیق تجربی نشان داد که سرمایه فکری شرکت یک رابطه معنی داری با افزایش قیمت سهام سرمایه گذاران دارد. یافتهها دانش پایه سرمایه فکری را افزایش میدهد و مفهوم سرمایه فکری را در بدست آوردن ضریب رقابتی در اقتصاد پایدار مانند تایلند توسعه میدهد. بدینگونه یک شرکت باتوجه به نتایج این تحقیق میتواند استراتژیهای تجاریاش را جهت افزایش کارایی منابعش و دست یافتن به مزایای رقابتی پایدار فرمبندی کند. (آپوهامی ، 2007 )
ویلیامز103(2000)
این تحقیق با ادبیات قبلی بر روشهای آشکارسازی سرمایه فکری در دو روش عمده تفکیک شده است. نخست این تحقیق یک آزمون طولی از روشهای آشکارسازی سرمایه فکری در گزارشات سالانه از شرکتهای لیست شده از سال 1996 تا 2000 آماده میکند دوم، این مقاله رابطه میان عملکرد سرمایه فکری و میان آشکار سازی سرمایه فکری را تحقیق میکند.
با توجه به اینکه اولین هدف اصلی این مقاله به نتیجه رسیده است، بر اساس یافتههای گزارش شده که در مقایسه نتایج سالانه دوره بررسی بدست آمده این تحقیق یک افزایش عمده در میزان افشاء سازی سرمایه فکری در گزارشات سالانه شرکتهای سهامی عام بود.
در ارتباط با دومین هدف اصلی این تحقیق، یافتههای تجربی یک رابطه منظمی بین عملکرد سرمایه فکری و میزان افشاء در طی دوره بررسی نشان نداد. نتایج بهرحال اظهار میکند اگر عملکرد سرمایه فکری مقدار

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه دربارهعملکرد کارکنان، استان مازندران، آموزش و پرورش

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید